Samenvatting Stappenplannen Materieel Strafrecht

Stappenplannen Materieel Strafrecht

Wederrechtelijkheid...............................................................................................................................1
Voorwaardelijk opzet.............................................................................................................................2
Culpa......................................................................................................................................................3
Causaliteit...............................................................................................................................................5
Noodweer...............................................................................................................................................8
Poging/Voorbereiding..........................................................................................................................10
Samenloop en ne bis in idem................................................................................................................12
Deelneming..........................................................................................................................................15
Strafbaarheid rechtspersonen..............................................................................................................18




Wederrechtelijkheid
Stappenplan Wederrechtelijkheid:
I. Is wederrechtelijk in delictsomschrijving opgenomen als bestanddeel? Zo ja, dan
moet het worden bewezen.

1

, II. Algemene regel: Wederrechtelijk als het gaat om een schending van
maatschappelijke norm.
III. Zijn er uitzonderingen?
 Toestemming gelaedeerde
o Sport-en spelsituatie: Dusdanige schending van spelregels en gevaarlijk
handelen dat van het ontbreken van wederrechtelijk geen sprake meer is.
o Leestafel zooien: Zeer gevaarzettend handelen, geen duidelijke door
spelregels afgebakend spel. Doordat het geen spelregels heeft, kan er niet
beoordeeld worden of de toestemming die de gelaedeerde heeft gegeven te
buiten is gegaan.
o Sliding: Handelen is niet binnen de grenzen van het spel gebleven en van
hetgeen spelers van elkaar hebben te verwachten, gevaarlijk spel en ernstige
overtreding van de regels
 Ouderlijk tuchtigingsrecht
o Art: 1:247 lid 2 BW
 Medisch beroepsrecht: Daarvoor is wel een absolute voorwaarden dat de patiënt
toestemming heeft gegeven voor het medisch handelen en moet er sprake zijn van
zorgvuldig medisch ingrijpen.
 Verzetsrecht

Sport-en spel-situatie: De Hoge Raad overwoog hier dat hoewel deelnemers aan sport over
en weer tot op zekere hoogte gevaarlijke gedragingen waartoe het spel uitlokt hebben te
verwachten, een speler kan de spelregels echter op dusdanige wijze schenden en zo
gevaarlijk handelen dat van het ontbreken van de wederrechtelijkheid geen sprake meer kan
zijn.
Sliding: Hoewel sprake is van een sport- en spelsituatie, is de gedraging dermate in strijd met
de regels en hetgeen spelers over en weer van elkaar kunnen verwachten dat de exceptie
die kan voortvloeien uit de context in dit geval geen rechtvaardiging voor het gedrag
oplevert. (HR: Dat oordeel getuigt niet van een onjuiste rechtsopvatting en is niet
onbegrijpelijk, mede in aanmerking genomen dat het Hof heeft geoordeeld dat "tijdens het
handelen van de verdachte er wel sprake was van een sportsituatie, maar dat dit handelen
niet binnen de grenzen is gebleven van hetgeen spelers van elkaar hebben te verwachten"
en dat de verdachte met zijn actie gevaarlijk spel speelde, "hetgeen bovendien een ernstige
overtreding van de spelregels van het voetbal opleverde”.)
Leestafel-zooien: Een duidelijk afgebakend spel is bepalend voor de bijzondere context! In
deze zaak meende de Hoge Raad dat een beroep op een spelsituatie diende te worden
verworpen op grond van het feit dat in dit geval sprake was van een zeer gevaarzettend
handelen en niet van een door duidelijke spelregels afgebakend spel.



Voorwaardelijk opzet


Stappenplan voorwaardelijke opzet :

2

, I. Is er sprake van een aanmerkelijke kans op een strafbaar gevolg of op een strafbare
omstandigheid(risicocomponent)?
 HIV-besmetting I: De beantwoording van de vraag of de gedraging de aanmerkelijke
kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de
omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de
gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Er is geen grond de
inhoud van het begrip 'aanmerkelijke kans' afhankelijk te stellen van de aard van het
gevolg. Het zal in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene
ervaringsregelen aanmerkelijk is te achten.
 Chest bump: Bij bepaalde gedragingen ligt het zo voor de hand dat het een
aanmerkelijke kans op pijn of letsel in het leven roept. Er zijn echter ook gedragingen
waar die niet zonder meer het geval is , dat moeten alle relevante omstandigheden
in ogenschouw worden genomen waardoor het wel het geval kan zijn
II. Heeft de dader de weet gehad van de aanmerkelijke kans(kenniscomponent)?
 Indien het een feit van algemene bekendheid is dat een bepaalde gedraging met
ongeoorloofde risico’s gepaard gaat, mag worden verondersteld dat de dader
hiervan zich ook bewust is geweest. Nee? → Onbewuste culpa
III. Heeft de dader deze aanmerkelijke kans aanvaard( wilscomponent)?
 Het bewijs van de aanvaarding kan worden geput uit de objectieve omstandigheden
van het geval
 Bumperklever: Uit de voormelde omstandigheden en de aard van de handeling van
verdachte, die voor zijn achterligger een levensgevaarlijke situatie creëerde, leidt het
hof af, mede gelet op de algemene ervaringsregels, dat verdachte willens en wetens
de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat door zijn onverhoedse en tegen zijn
achterligger gerichte remmanoeuvre, de laatste dodelijk verongelukte."
 HIV-besmetting I: Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke
verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer gericht op een bepaald gevolg dat
het behoudens contra-indicaties niet anders kan zijn dan dat de verdachte de
aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard.
o Porsche: Deze contra-indicaties stonden centraal in dit arrest: Zelf leven
verliezen+ ingezette inhaalmanouvre afgebroken

Zie min 26:00 HC 1(e)




Culpa
Stappenplan Culpa:
I. Verwijtbare


3