Dringende hulpverlening Kayleigh Langoiroux
DRINGENDE
ZORGVERLENING
Inhoud
1 Hoofdstuk 1: adequaat handelen bij verstoring van de vitale parameters............................................................3
1.1 Opvang van de vitaal bedreigde zorgontvanger..............................................................................................3
1.2 Bleeding control (C) catastrofale bloedingen...................................................................................................3
1.2.1 soorten bloedingen....................................................................................................................................3
1.2.2 Hoe stelpen................................................................................................................................................3
1.2.3 Aandachtspunten bij een tourniquet..........................................................................................................3
1.2.4 De gewenste systolische druk bij een bloeding en waarom......................................................................3
1.3 Primary survey en de Airway (A)......................................................................................................................4
1.3.1 De symptomen van partiële en totale verstikking bij (on)bewuste slachtoffers.......................................4
1.3.2 Welke plaatsen kunnen er een obstructie komen?....................................................................................4
1.3.3 Welke maatregelen dienen er genomen te worden?.................................................................................4
1.4 Breathing (B)....................................................................................................................................................5
1.4.1 Observeren van de ademhaling.................................................................................................................5
1.4.2 Soorten ademgeluiden...............................................................................................................................5
1.4.3 Dyspnoe.....................................................................................................................................................6
1.4.4 Thoraxtrauma.............................................................................................................................................6
1.4.5 Rib-, sternum en scapula fracturen............................................................................................................6
1.4.6 Pneumothorax............................................................................................................................................6
1.4.7 Wat te doen?..............................................................................................................................................7
1.4.8 Hyperbare zuurstoftherapie.......................................................................................................................7
1.4.9 Verdrinking en onderdompeling.................................................................................................................8
1.5 Circulation (C)...................................................................................................................................................9
1.5.1 Ritmes........................................................................................................................................................9
1.5.2 Mogelijke oorzaken....................................................................................................................................9
1.5.3 Acuut coronaire syndromen.......................................................................................................................9
1.5.4 Shock........................................................................................................................................................10
1.5.5 Syncope....................................................................................................................................................11
1.6 Disability (D)...................................................................................................................................................11
1.6.1 Pijnprikkel.................................................................................................................................................12
1.6.2 Pupilcontrole............................................................................................................................................12
1.6.3 Acute verwardheid of delier.....................................................................................................................12
1.6.4 Traumatische hersenletsel:......................................................................................................................13
1.6.5 Overdruk en inklemming:........................................................................................................................13
1
,Dringende hulpverlening Kayleigh Langoiroux
1.6.6 Schedelbreuk...........................................................................................................................................13
1.6.7 Hersenletsel.............................................................................................................................................13
1.6.8 Hersenbloeding........................................................................................................................................14
1.6.9 Intoxicatie.................................................................................................................................................14
1.6.10 Epilepsie en insulten..............................................................................................................................15
1.7 Exposure (E)...................................................................................................................................................15
1.7.1 Huidletsels................................................................................................................................................15
1.7.2 Brandwonden...........................................................................................................................................16
1.7.3 Incetenbeten............................................................................................................................................16
1.7.4 Koude- letsels en hitte aandoeningen.....................................................................................................17
1.7.5 Orthopedische urgenties..........................................................................................................................18
2 Adequaat handelen bij rampen en crisissiuaties..................................................................................................19
3 Adequaat handelen bij misbehandeling...............................................................................................................19
3.1 Huiselijk geweld:............................................................................................................................................19
3.2 Gevolgen........................................................................................................................................................19
3.3 Intentionele en niet intentionele mishandeling..............................................................................................21
3.4 De geweldspiraal............................................................................................................................................21
3.5 Kindermishandeling........................................................................................................................................21
3.6 Ouderenmis(be)handeling..............................................................................................................................21
3.7 Aanpak bij huiselijk geweld............................................................................................................................22
3.8 Belang van aangifte.......................................................................................................................................22
3.9 Stappenplan om mishandeling aan te pakken...............................................................................................22
4 Adequaat handelen bij suïcidaliteit en suïcidaal gedrag......................................................................................23
4.1 Preventie:.......................................................................................................................................................23
4.2 Risicofactoren:................................................................................................................................................23
5 Adequaat handelen bij een onrustwekkende verdwijning....................................................................................24
5.1 Aanleiding en risicofactoren...........................................................................................................................24
5.2 Gevolgen........................................................................................................................................................24
6 Adequaat handelen bij zelfverwondend gedrag...................................................................................................24
6.1 Basiskenmerken.............................................................................................................................................24
6.2 Vormen van zelfverwonding...........................................................................................................................25
6.3 Perspectief van de zorgontvanger.................................................................................................................25
6.4 Beïnvloedende factoren.................................................................................................................................25
6.5 Patroon van herhalend zelf verwondend gedrag...........................................................................................25
6.6 Algemene aandachtspunten..........................................................................................................................26
2
, Dringende hulpverlening Kayleigh Langoiroux
1 HOOFDSTUK 1: ADEQUAAT HANDELEN BIJ
VERSTORING VAN DE VITALE PARAMETERS
1.1 Opvang van de vitaal bedreigde zorgontvanger
Leerdoelen:
- De student kan de C-ABCDE benadering beschrijven en het belang verklaren
Het zorgt voor een systemische aanpak om een kritische zorgontvanger op te vangen met de juiste prioriteiten.
(C: bleeding control)
Airway
Breathing
Circulation
Disability
Exposure
1.2 Bleeding control (C) catastrofale bloedingen
Leerdoelen:
- De student kan de verschillende soorten bloedingen benoemen en uitleggen
- De student kan de verschillende manieren om een bloeding te stelpen benoemen en uitleggen
- De student kent de verschillende aandachtspunten bij het aanleggen van een tourniquet
- De student kent de gewenste systolische druk bij een bloeding en kan deze verklaren
1.2.1 SOORTEN BLOEDINGEN
Capillaire bloeding Veneuze bloeding Arteriële bloeding
Veroorzaakt door de Veroorzaakt door een scheur in een ader. Het gaat Pulserend helderrood bloed. Bloed kan
beschadiging van capillairen om donkerrood bloed en loopt gestaag uit. Vaak er uit spuiten. Zelfs kleine arteriële
(schaafwonde) deze zijn niet niet levensbedreigend behalve als het om een grote bloedingen kunnen levensbedreigend
levensbedreigend. ader gaat of als de bloeding langdurig duurt. Deze zijn.
bloeding kan gestelpt worden door directe druk toe
te passen.
1.2.2 HOE STELPEN
1. Directe druk
Dit kan met een verband of met een hemostatisch verband.
a. Bij een gewoon verband: Min 10 min aanhouden vooraleer controle of het gestelpt is.
b. Bij een hemostatisch verband: 3min aanhouden.
2. Gebruik van een tourniquet
a. Wordt aangelegd in lies of oksel en dient om arteriële bloedingen te stelpen.
b. MOET blijven zitten tot aankomst in ziekenhuis.
c. Na 120-150min: schade aan zenuwen.
d. Is zeer pijnlijk!!!!
1.2.3 AANDACHTSPUNTEN BIJ EEN TOURNIQUET
1. Wordt aangelegd ter hoogte van lies of oksel.
2. Wordt aangedraaid tot de bloeding is gestopt en wordt daarna vastgezet.
3. Het tijdstip van aanleggen wordt geschreven op de tourniquet.
4. Mag niet worden bedekt, zodat er constant gecontroleerd kan worden, indien 1 tourniquet niet voldoende is kan een 2 de
net voen de eerste.
5. Aandacht voor pijnstilling.
6. Zo snel mogelijk transport naar traumacenter/ziekenhuis voor operatie.
1.2.4 DE GEWENSTE SYSTOLISCHE DRUK BIJ EEN BLOEDING EN WAAROM
RR zal gedaald zijn. Belangrijk is deze niet volledig te herstellen naar normaal niveau. Net voldoende om de vitale organen te
voorzien van bloed. 80-90mmHg!
3
DRINGENDE
ZORGVERLENING
Inhoud
1 Hoofdstuk 1: adequaat handelen bij verstoring van de vitale parameters............................................................3
1.1 Opvang van de vitaal bedreigde zorgontvanger..............................................................................................3
1.2 Bleeding control (C) catastrofale bloedingen...................................................................................................3
1.2.1 soorten bloedingen....................................................................................................................................3
1.2.2 Hoe stelpen................................................................................................................................................3
1.2.3 Aandachtspunten bij een tourniquet..........................................................................................................3
1.2.4 De gewenste systolische druk bij een bloeding en waarom......................................................................3
1.3 Primary survey en de Airway (A)......................................................................................................................4
1.3.1 De symptomen van partiële en totale verstikking bij (on)bewuste slachtoffers.......................................4
1.3.2 Welke plaatsen kunnen er een obstructie komen?....................................................................................4
1.3.3 Welke maatregelen dienen er genomen te worden?.................................................................................4
1.4 Breathing (B)....................................................................................................................................................5
1.4.1 Observeren van de ademhaling.................................................................................................................5
1.4.2 Soorten ademgeluiden...............................................................................................................................5
1.4.3 Dyspnoe.....................................................................................................................................................6
1.4.4 Thoraxtrauma.............................................................................................................................................6
1.4.5 Rib-, sternum en scapula fracturen............................................................................................................6
1.4.6 Pneumothorax............................................................................................................................................6
1.4.7 Wat te doen?..............................................................................................................................................7
1.4.8 Hyperbare zuurstoftherapie.......................................................................................................................7
1.4.9 Verdrinking en onderdompeling.................................................................................................................8
1.5 Circulation (C)...................................................................................................................................................9
1.5.1 Ritmes........................................................................................................................................................9
1.5.2 Mogelijke oorzaken....................................................................................................................................9
1.5.3 Acuut coronaire syndromen.......................................................................................................................9
1.5.4 Shock........................................................................................................................................................10
1.5.5 Syncope....................................................................................................................................................11
1.6 Disability (D)...................................................................................................................................................11
1.6.1 Pijnprikkel.................................................................................................................................................12
1.6.2 Pupilcontrole............................................................................................................................................12
1.6.3 Acute verwardheid of delier.....................................................................................................................12
1.6.4 Traumatische hersenletsel:......................................................................................................................13
1.6.5 Overdruk en inklemming:........................................................................................................................13
1
,Dringende hulpverlening Kayleigh Langoiroux
1.6.6 Schedelbreuk...........................................................................................................................................13
1.6.7 Hersenletsel.............................................................................................................................................13
1.6.8 Hersenbloeding........................................................................................................................................14
1.6.9 Intoxicatie.................................................................................................................................................14
1.6.10 Epilepsie en insulten..............................................................................................................................15
1.7 Exposure (E)...................................................................................................................................................15
1.7.1 Huidletsels................................................................................................................................................15
1.7.2 Brandwonden...........................................................................................................................................16
1.7.3 Incetenbeten............................................................................................................................................16
1.7.4 Koude- letsels en hitte aandoeningen.....................................................................................................17
1.7.5 Orthopedische urgenties..........................................................................................................................18
2 Adequaat handelen bij rampen en crisissiuaties..................................................................................................19
3 Adequaat handelen bij misbehandeling...............................................................................................................19
3.1 Huiselijk geweld:............................................................................................................................................19
3.2 Gevolgen........................................................................................................................................................19
3.3 Intentionele en niet intentionele mishandeling..............................................................................................21
3.4 De geweldspiraal............................................................................................................................................21
3.5 Kindermishandeling........................................................................................................................................21
3.6 Ouderenmis(be)handeling..............................................................................................................................21
3.7 Aanpak bij huiselijk geweld............................................................................................................................22
3.8 Belang van aangifte.......................................................................................................................................22
3.9 Stappenplan om mishandeling aan te pakken...............................................................................................22
4 Adequaat handelen bij suïcidaliteit en suïcidaal gedrag......................................................................................23
4.1 Preventie:.......................................................................................................................................................23
4.2 Risicofactoren:................................................................................................................................................23
5 Adequaat handelen bij een onrustwekkende verdwijning....................................................................................24
5.1 Aanleiding en risicofactoren...........................................................................................................................24
5.2 Gevolgen........................................................................................................................................................24
6 Adequaat handelen bij zelfverwondend gedrag...................................................................................................24
6.1 Basiskenmerken.............................................................................................................................................24
6.2 Vormen van zelfverwonding...........................................................................................................................25
6.3 Perspectief van de zorgontvanger.................................................................................................................25
6.4 Beïnvloedende factoren.................................................................................................................................25
6.5 Patroon van herhalend zelf verwondend gedrag...........................................................................................25
6.6 Algemene aandachtspunten..........................................................................................................................26
2
, Dringende hulpverlening Kayleigh Langoiroux
1 HOOFDSTUK 1: ADEQUAAT HANDELEN BIJ
VERSTORING VAN DE VITALE PARAMETERS
1.1 Opvang van de vitaal bedreigde zorgontvanger
Leerdoelen:
- De student kan de C-ABCDE benadering beschrijven en het belang verklaren
Het zorgt voor een systemische aanpak om een kritische zorgontvanger op te vangen met de juiste prioriteiten.
(C: bleeding control)
Airway
Breathing
Circulation
Disability
Exposure
1.2 Bleeding control (C) catastrofale bloedingen
Leerdoelen:
- De student kan de verschillende soorten bloedingen benoemen en uitleggen
- De student kan de verschillende manieren om een bloeding te stelpen benoemen en uitleggen
- De student kent de verschillende aandachtspunten bij het aanleggen van een tourniquet
- De student kent de gewenste systolische druk bij een bloeding en kan deze verklaren
1.2.1 SOORTEN BLOEDINGEN
Capillaire bloeding Veneuze bloeding Arteriële bloeding
Veroorzaakt door de Veroorzaakt door een scheur in een ader. Het gaat Pulserend helderrood bloed. Bloed kan
beschadiging van capillairen om donkerrood bloed en loopt gestaag uit. Vaak er uit spuiten. Zelfs kleine arteriële
(schaafwonde) deze zijn niet niet levensbedreigend behalve als het om een grote bloedingen kunnen levensbedreigend
levensbedreigend. ader gaat of als de bloeding langdurig duurt. Deze zijn.
bloeding kan gestelpt worden door directe druk toe
te passen.
1.2.2 HOE STELPEN
1. Directe druk
Dit kan met een verband of met een hemostatisch verband.
a. Bij een gewoon verband: Min 10 min aanhouden vooraleer controle of het gestelpt is.
b. Bij een hemostatisch verband: 3min aanhouden.
2. Gebruik van een tourniquet
a. Wordt aangelegd in lies of oksel en dient om arteriële bloedingen te stelpen.
b. MOET blijven zitten tot aankomst in ziekenhuis.
c. Na 120-150min: schade aan zenuwen.
d. Is zeer pijnlijk!!!!
1.2.3 AANDACHTSPUNTEN BIJ EEN TOURNIQUET
1. Wordt aangelegd ter hoogte van lies of oksel.
2. Wordt aangedraaid tot de bloeding is gestopt en wordt daarna vastgezet.
3. Het tijdstip van aanleggen wordt geschreven op de tourniquet.
4. Mag niet worden bedekt, zodat er constant gecontroleerd kan worden, indien 1 tourniquet niet voldoende is kan een 2 de
net voen de eerste.
5. Aandacht voor pijnstilling.
6. Zo snel mogelijk transport naar traumacenter/ziekenhuis voor operatie.
1.2.4 DE GEWENSTE SYSTOLISCHE DRUK BIJ EEN BLOEDING EN WAAROM
RR zal gedaald zijn. Belangrijk is deze niet volledig te herstellen naar normaal niveau. Net voldoende om de vitale organen te
voorzien van bloed. 80-90mmHg!
3
