Samenvatting Wondzorg theorie

Theorie Wondzorg

1. Inleidende begrippen (p8 opdrachten)
- Besmetten of contamineren
 Besmetten = overbrengen van levende micro-organismen van de ene plaats naar de andere
 Nog niet vermenigvuldigen
 Aanwezigheid = tijdelijk (transiënt)
 GEEN pathologisch effect
 Besmettingswegen
 Direct / rechtstreekse besmetting
 Rechtstreeks van besmettingsbron naar patiënt (spreken, niezen,…)
 Aerogene besmetting (via de lucht) OF besmet lichaamsdeel
 Indirecte / onrechtstreekse besmetting
 Onrechtstreeks van besmettingsbron naar patiënt met tussenkomst van een
transportmiddel of tussenstation
 Bv. voorwerpen, handen,… (via dode of levende materie)
- Kolonisatie
 = wanneer kiemen zich vermenigvuldigen of in grote aantallen aanwezig zijn in/op het lichaam
 (zonder ziekteverschijnselen te veroorzaken)
- Kritische kolonisatie
 = bacteriën veroorzaken vrij discrete ontstekingsreacties die zich uitbreidt  evolueert
mogelijks tot een infectie (rdct nog niet echt duidelijk)
- Infectie
 Het binnendringen van MO in levend weefsel waar ze op basis van hun virulentie en hun aantal
schade aanrichten. (het MO = pathogeen/ziekteverwekker.
 Klinische herkenbare ontstekingsreactie
 2 soorten infectie: kruisinfectie  auto-infectie
- Virulentie
 Het vermogen van MO om te “vechten” met omgevende microflora, weefsel te beschadigen
en/of verdedigingsmechanismen van de gastheer te weerstaan
- Ontsmetten (of desinfectie)
 Het verlagen van het besmettingsniveau = het verminderen van het aantal MO
- Asepsis / aseptie
 De methoden die als doel hebben om microbiële besmetting van materiaal en weefsel te
voorkomen (uitsluiting, verwijdering of vernietiging van MO)
- Sterilisatie
 Materiaal behandelen zodat er na behandeling geen levende organismen meer op/in het
materiaal aangetoond kunnen worden
2. Algemene beschouwingen (p13 opdrachten)
2.1 Wat is een wondzorg
 Het totaal van handelingen om de wondheling zo vlot mogelijk te laten verlopen
 Totale wondheling uitgesloten  negatieve gevolgen hiervan voor PT en omgeving beperken
2.2 Wat is een wonde
 Wonde = verbreking van de huid en onderliggend weefsel  exogene beschadiging
(mechanisch, fysisch, chemisch) of een endogene beschadiging (door aanwezigheid van
onderliggende stoornis)
 2 soorten wonden:
 Acute wonde: doorloopt normale helingsproces binnen normale tijdsduur
 Chronische wonde: doorloopt normale helingsproces NIET binnen normale tijdsduur
2.3 Wat is een wondgebied
 Wondgebied = één of meerdere wonden, als gevolg van dezelfde ingreep, trauma of
verwonding
 Wonden met verschillende oorzaak onder éénzelfde verband = één wondgebied

, 2.4 Het helingsproces
1. De Coagulatiefase (eerste uur)
 Stolling + fibrinenetwerk
 Hemostase = bloedstelpend  stollingscascade
 Vasoconstrictie = bloedvaten trekken samen om bloedtoevoer te verlagen
 Bloedplaatjes aggregeren (samenklonteren)  vormt bloedklonter
 activeren fibrogeen = stollingsfactor  fibrinenetwerk van bloedklonter
 Bloedplaatjes scheiden ook cytokines af = immuunafweer
 Klinische tekens: bloedstolsel
2. De Reinigingsfase / inflammatiefase (eerste dagen)
 Ontstekingsreactie + opruiming dood weefsel en bacteriën
 Vasodilatatie = bloedvaten verwijden  cellen/stoffen worden aangevoerd om de
wonde te zuiveren (afbreken afvalproducten, fagocytose)
 Elimineren en/of verminderen bacteriële contaminatie van wonde
 Starten met verwijderen van debris
 Klinische tekens: Rubor en Calor (vasodilatatie en meer vascularisatie)
Dolor (druk op zenuwvezels) Tumor (exsudaatvorming)
3. De Proliferatiefase (eerste maand)
 Vorming nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten (= granulatieweefsel)
 Vanuit wondranden groeien nieuwe bindweefselcellen = fibroblasten
 produceren bouwstoffen voor het collageen netwerk (onregelmatig)
 Neoangiogenese = gelijktijdig ontwikkelen nieuwe bloedvaatjes
 Klinische tekens: rood korrelige aspect, wondcontractie (samentrekken wondranden),
epithelisatie (celdeling van epitheelcellen vanuit wondranden,…)
 roze broze huid
4. De Maturatiefase (tot 6 à 12 maanden na de verwonding)
 Bindweefselreorganisatie
 Collageenvezels worden geremodelleerd en verhogen weefselsterkte
 Eerste weken = zacht en zwak litteken  een maand = harder, roder  litteken
weer wit, zacht en soepel
 Genezen huid is nooit zo sterk als ongeschonden weefsel
 Klinisch teken: litteken verkleint
 Afwijkingen in de uitgroei van het litteken:
 Hypertrofisch littekenweefsel (wild vlees) = verdikt rood of wit litteken op de
verwonding
 Keloïdvorming = vergroting van het litteken (tumorachtig)  te veel collageen
tijdens proliferatiefase
- Doelstellingen wondzorg:
 Wondheling in optimale omstandigheden:
 Hemostase bevorderen
 Zuivere wonde (reinigen, ontsmetten, juist verband)
 Beschermen wonde tegen schadelijke invloeden
 Comfort voor PT en omgeving