2024-
2025
Jouw vaccinatie, onze
toekomst
HOE KAN DE AFNEMENDE VACCINATIEGRAAD VAN HET
RIJKSVACCINATIEPROGRAMMA WORDEN AANGEPAKT?
ANNE VAN LEDE (6D) EN GWEN BERKVENS (6E)
GEKOPPELD EXAMENVAK: NEDERLANDS
BEGELEIDER: ARJAN DAVIDS
03-02-2025
,Inhoudsopgave
Voorwoord...................................................................................................2
Inleiding.......................................................................................................3
Samenvatting...............................................................................................5
Huidige situatie............................................................................................7
Vaccinatieschema en vaccinatiegraad......................................................7
Ontwikkelingen en trends.........................................................................9
Vaccinatieplicht.......................................................................................11
Oorzaken....................................................................................................14
Factoren die de vaccinatieregistratie beïnvloeden..................................14
Invloed coronacrisis................................................................................15
Wantrouwen m.b.t. vaccinaties...............................................................16
Invloed geloof en sociale media..............................................................19
Oplossingen...............................................................................................22
Versterken van vertrouwen.....................................................................22
Anonieme vaccinaties beperken.............................................................23
Betrekken van gelovige gemeenschappen.............................................24
Vergroten maatschappelijke druk...........................................................24
Gebruik van positieve prikkels................................................................25
Vaccinatieregistratie verbeteren.............................................................25
Interviews...............................................................................................25
Conclusie................................................................................................27
Conclusie....................................................................................................28
Discussie....................................................................................................29
Reflectie.....................................................................................................31
Bijlage........................................................................................................33
Logboek..................................................................................................33
Eigen werk-verklaring.............................................................................35
Vragenlijsten...........................................................................................36
Bronnenlijst................................................................................................41
1
, Voorwoord
Wij zijn Anne van Lede (17) en Gwen Berkvens (17) en wij zitten op dit
moment allebei in klas 6 op Atheneum College Hageveld. Wij hebben
samen ons PWS geschreven over het aanpakken van de afnemende
vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma sinds de coronacrisis.
Het rijksvaccinatieprogramma is een door de overheid opgesteld schema
bestaande uit verschillende vaccinaties die in de leeftijd van 6-9 weken tot
en met 14 jaar worden afgenomen. Het gaat dus om de dalende
vaccinatiegraad onder kinderen tot en met 14 jaar.
Wij zijn vorig jaar in april op dit idee gekomen omdat er steeds vaker
berichten in het nieuws te zien waren waarin de afnemende
vaccinatiegraad benoemd werd. We vonden dit onderwerp interessant
omdat het heel actueel is, veel invloed kan hebben op de mensen om je
heen en omdat wij corona natuurlijk zo bewust hebben meegemaakt en
dus ook weten wat er zou kunnen gebeuren als er ineens zo’n
besmettelijke ziekte uitbreekt. De probleemstelling van ons PWS is om die
redenen dus zeker de moeite waard om te onderzoeken. We hebben aan
het begin nog wat getwijfeld over hoe wij dit onderwerp konden verwerken
in ons PWS en uiteindelijk zijn wij dus beland op het vinden van mogelijke
oplossingen om de dalende vaccinatiegraad aan te pakken.
Als afsluiter willen wij graag iedereen bedanken die ons heeft geholpen in
het hele proces van het schrijven van ons PWS. Allereerst heel veel dank
aan Arjan Davids, onze PWS-begeleider. Door de goede communicatie en
behulpzame feedback, heeft Arjan ons enorm geholpen in het maken van
ons PWS. Daarnaast willen wij graag Margot Polman en Cathelijne van der
Feen bedanken voor de deelname aan de door ons afgenomen
vragenlijsten, de door hun gegeven antwoorden op onze vragenlijsten
hebben ons heel erg vooruitgeholpen om meer informatie en verschillende
aspecten te kunnen verwerken in ons PWS.
Veel plezier met lezen!
Anne van Lede en Gwen Berkvens
2
, Inleiding
Wij hebben ons PWS geschreven met als hoofdvraag: ‘Hoe kan de
afnemende vaccinatiegraad, sinds de coronapandemie, onder kinderen die
binnen het vaccinatieschema vallen worden aangepakt?’. Hierbij gaan we
op zoek naar mogelijke oplossingen voor die dalende vaccinatiegraad.
Onder de vaccinatiegraad verstaan wij het aandeel kinderen dat is
gevaccineerd tegen de ziektes die opgenomen zijn in het Nederlandse
Rijksvaccinatieprogramma.
De vaccinatiegraad werd tot en met 2021 alleen bij 2-jarige kinderen (voor
de basisimmuniteit) en 10-jarige kinderen (voor de volledig afgesloten
serie) vastgesteld, maar vanaf 2022 worden ook kinderen op latere leeftijd
meegenomen in de berekening van de vaccinatiegraad. Er bestaat ook een
nationale vaccinatiegraad in Nederland, maar wij hebben ervoor gekozen
om ons onderzoek specifiek te richten op de vaccinatiegraad van kinderen
die binnen het Rijksvaccinatieprogramma vallen, dat zijn kinderen van 6-9
weken tot en met 14 jaar oud.
Wij gaan onze hoofdvraag onderzoeken met behulp van literair onderzoek
en het afnemen van vragenlijsten. Denk bij literair onderzoek aan het
bekijken en doorlezen van wetenschappelijke documenten,
nieuwsberichten en informatieve websites zoals het RIVM en de
Rijksoverheid, in dit hele proces is het RIVM onze meest gebruikte bron
geweest. Daarnaast gaan wij vragenlijsten afnemen bij een kinderarts en
een woordvoerder bij de GGD, om een medisch onderbouwde mening te
horen over de mogelijke oplossingen voor onze hoofdvraag, die wij door
het schrijven van ons PWS gevonden hebben. Ons onderzoek is niet heel
specifiek gericht op een bepaalde doelgroep. Het dient vooral als een
inspiratiebron of handleiding voor de overheid bij het aanpakken van de
dalende vaccinatiegraad.
Ons PWS is onderverdeeld in 3 leidende hoofdstukken, hieronder staat kort
beschreven wat er in het hoofdstuk aan bod komt en de deelvragen die wij
daarbij hebben.
Huidige situatie
Op dit moment is de vaccinatiegraad in Nederland onder baby’s en
peuters een stuk lager dan dat het voor de coronacrisis was. Dit roept bij
ons een aantal vragen op: ‘Waarom is de vaccinatiegraad lager?’ en ‘Wat
zijn de regels en verplichtingen in Nederland nu over vaccineren?’.
Oorzaken
In het hoofdstuk ‘Oorzaken’ gaan wij op zoek naar de oorzaken van de
afnemende vaccinatiegraad. Alle aspecten die de daling kunnen
3
2025
Jouw vaccinatie, onze
toekomst
HOE KAN DE AFNEMENDE VACCINATIEGRAAD VAN HET
RIJKSVACCINATIEPROGRAMMA WORDEN AANGEPAKT?
ANNE VAN LEDE (6D) EN GWEN BERKVENS (6E)
GEKOPPELD EXAMENVAK: NEDERLANDS
BEGELEIDER: ARJAN DAVIDS
03-02-2025
,Inhoudsopgave
Voorwoord...................................................................................................2
Inleiding.......................................................................................................3
Samenvatting...............................................................................................5
Huidige situatie............................................................................................7
Vaccinatieschema en vaccinatiegraad......................................................7
Ontwikkelingen en trends.........................................................................9
Vaccinatieplicht.......................................................................................11
Oorzaken....................................................................................................14
Factoren die de vaccinatieregistratie beïnvloeden..................................14
Invloed coronacrisis................................................................................15
Wantrouwen m.b.t. vaccinaties...............................................................16
Invloed geloof en sociale media..............................................................19
Oplossingen...............................................................................................22
Versterken van vertrouwen.....................................................................22
Anonieme vaccinaties beperken.............................................................23
Betrekken van gelovige gemeenschappen.............................................24
Vergroten maatschappelijke druk...........................................................24
Gebruik van positieve prikkels................................................................25
Vaccinatieregistratie verbeteren.............................................................25
Interviews...............................................................................................25
Conclusie................................................................................................27
Conclusie....................................................................................................28
Discussie....................................................................................................29
Reflectie.....................................................................................................31
Bijlage........................................................................................................33
Logboek..................................................................................................33
Eigen werk-verklaring.............................................................................35
Vragenlijsten...........................................................................................36
Bronnenlijst................................................................................................41
1
, Voorwoord
Wij zijn Anne van Lede (17) en Gwen Berkvens (17) en wij zitten op dit
moment allebei in klas 6 op Atheneum College Hageveld. Wij hebben
samen ons PWS geschreven over het aanpakken van de afnemende
vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma sinds de coronacrisis.
Het rijksvaccinatieprogramma is een door de overheid opgesteld schema
bestaande uit verschillende vaccinaties die in de leeftijd van 6-9 weken tot
en met 14 jaar worden afgenomen. Het gaat dus om de dalende
vaccinatiegraad onder kinderen tot en met 14 jaar.
Wij zijn vorig jaar in april op dit idee gekomen omdat er steeds vaker
berichten in het nieuws te zien waren waarin de afnemende
vaccinatiegraad benoemd werd. We vonden dit onderwerp interessant
omdat het heel actueel is, veel invloed kan hebben op de mensen om je
heen en omdat wij corona natuurlijk zo bewust hebben meegemaakt en
dus ook weten wat er zou kunnen gebeuren als er ineens zo’n
besmettelijke ziekte uitbreekt. De probleemstelling van ons PWS is om die
redenen dus zeker de moeite waard om te onderzoeken. We hebben aan
het begin nog wat getwijfeld over hoe wij dit onderwerp konden verwerken
in ons PWS en uiteindelijk zijn wij dus beland op het vinden van mogelijke
oplossingen om de dalende vaccinatiegraad aan te pakken.
Als afsluiter willen wij graag iedereen bedanken die ons heeft geholpen in
het hele proces van het schrijven van ons PWS. Allereerst heel veel dank
aan Arjan Davids, onze PWS-begeleider. Door de goede communicatie en
behulpzame feedback, heeft Arjan ons enorm geholpen in het maken van
ons PWS. Daarnaast willen wij graag Margot Polman en Cathelijne van der
Feen bedanken voor de deelname aan de door ons afgenomen
vragenlijsten, de door hun gegeven antwoorden op onze vragenlijsten
hebben ons heel erg vooruitgeholpen om meer informatie en verschillende
aspecten te kunnen verwerken in ons PWS.
Veel plezier met lezen!
Anne van Lede en Gwen Berkvens
2
, Inleiding
Wij hebben ons PWS geschreven met als hoofdvraag: ‘Hoe kan de
afnemende vaccinatiegraad, sinds de coronapandemie, onder kinderen die
binnen het vaccinatieschema vallen worden aangepakt?’. Hierbij gaan we
op zoek naar mogelijke oplossingen voor die dalende vaccinatiegraad.
Onder de vaccinatiegraad verstaan wij het aandeel kinderen dat is
gevaccineerd tegen de ziektes die opgenomen zijn in het Nederlandse
Rijksvaccinatieprogramma.
De vaccinatiegraad werd tot en met 2021 alleen bij 2-jarige kinderen (voor
de basisimmuniteit) en 10-jarige kinderen (voor de volledig afgesloten
serie) vastgesteld, maar vanaf 2022 worden ook kinderen op latere leeftijd
meegenomen in de berekening van de vaccinatiegraad. Er bestaat ook een
nationale vaccinatiegraad in Nederland, maar wij hebben ervoor gekozen
om ons onderzoek specifiek te richten op de vaccinatiegraad van kinderen
die binnen het Rijksvaccinatieprogramma vallen, dat zijn kinderen van 6-9
weken tot en met 14 jaar oud.
Wij gaan onze hoofdvraag onderzoeken met behulp van literair onderzoek
en het afnemen van vragenlijsten. Denk bij literair onderzoek aan het
bekijken en doorlezen van wetenschappelijke documenten,
nieuwsberichten en informatieve websites zoals het RIVM en de
Rijksoverheid, in dit hele proces is het RIVM onze meest gebruikte bron
geweest. Daarnaast gaan wij vragenlijsten afnemen bij een kinderarts en
een woordvoerder bij de GGD, om een medisch onderbouwde mening te
horen over de mogelijke oplossingen voor onze hoofdvraag, die wij door
het schrijven van ons PWS gevonden hebben. Ons onderzoek is niet heel
specifiek gericht op een bepaalde doelgroep. Het dient vooral als een
inspiratiebron of handleiding voor de overheid bij het aanpakken van de
dalende vaccinatiegraad.
Ons PWS is onderverdeeld in 3 leidende hoofdstukken, hieronder staat kort
beschreven wat er in het hoofdstuk aan bod komt en de deelvragen die wij
daarbij hebben.
Huidige situatie
Op dit moment is de vaccinatiegraad in Nederland onder baby’s en
peuters een stuk lager dan dat het voor de coronacrisis was. Dit roept bij
ons een aantal vragen op: ‘Waarom is de vaccinatiegraad lager?’ en ‘Wat
zijn de regels en verplichtingen in Nederland nu over vaccineren?’.
Oorzaken
In het hoofdstuk ‘Oorzaken’ gaan wij op zoek naar de oorzaken van de
afnemende vaccinatiegraad. Alle aspecten die de daling kunnen
3
