Medische en tandheelkundige vakkennis 4
Circulatiestelsel & bloedstolling
Circulatiestelsel
Levende cellen moeten voedingstoffen opnemen en afleveren.
Is belangrijk voor het handhaven van de homeostase (constant houden interne milieu)
Opgebouwd uit:
1. Bloedvatenstelsel
2. Lymfatische systeem (lymfevaten geven voedingsstoffen af)
Bloedvatenstelsel bestaat uit:
- Hart (dikke holle spier, bloed pompt)
- Arteriën (slagaders) (slagaders van het hart af richting organen)
- Arteriolen (vertakkingen van slagaders) (kleine slagaders)
- Capillairen (vertakkingen van arteriolen, vormen een heel netwerk) vind de uitwisseling
plaats van zuurstof) bv zuurstof naar de weefsels
- Venulen (kleine aders)
- Venen (grotere aders) (meeste bloed zit in de venen in rust)
Dubbele bloedsomloop
Twee gescheiden systemen:
- Lichaamscirculatie pompt zuurstof rijk bloed het lichaam in
Dus in de slagaders zuurstof rijk bloed en in de aders arm bloed
Door de slagaders zuurstof rijk in de weefsels word dat zuurstof gebruikt de aders vervoeren dat
zuurstofarm bloed weer terug naar het hart
- Longcirculatie pompt zuurstof arm bloed naar de longen, en dan terug bij het hart
In de slagaders naar de longen toe zit zuurstof arm bloed en in de aders terug naar het hart
zit zuurstof rijk bloed
Die 2 komen samen bij het hart
Slagaders pompen het bloed van het hart af en via de venen komt het bloed weer terug bij het hart
,Hart
Hart- bouw
Linker harthelft pompt door het hele lichaam heen
Rechter harthelft hoeft alleen naar de longen toe
De rechter long (3 kwabben) is groter dan de linker long (2 kwabben)
Het hart heeft 2 boezems (atrium) + 2 kamers (ventrikels)
Hart bestaat uit 2 spieren, atria spier en ventrikel spier
Atriumspier + ventrikelspier
- Gescheiden door annuli fibrosi cordis (bindweefsel) ligt horizontaal dus boven de atria onder
ventrikel
Linker en rechter harthelft
Gescheiden door septum cordis (harttussenschot)
- Septum interatriale cordis (= tussen de atria)
(dun, bindweefsel)
- Septum interventriculare cordis (= tussen de ventrikels)
(dikker, hartspierweefsel)
Openingen zitten tussen de atria en ventrikels want bloed moet van de boezems naar de kamers
Allen in de annuli fibrosi cordis zitten openingen die kunnen worden afgesloten door kleppen
Hartkleppen
Functie: verhinderen van de terugstroming van het bloed
Atrioventriculaire kleppen (AV-kleppen) tussen de atria en ventrikel:
- Valva triscuspidalis (tricuspidaalklep) (rechts) (3) kleppen
- Valva biscuspidalis (bicuspidaalklep) / valva mitralis (links) (2)
Arteriële kleppen (valvulae semilunares; 3 slippen)
(tussen de ventrikels en slagaders)
- Pulmonalisklep: tussen de longslagaders (tussen de rechter ventrikel en longslagader zit het)
- Aortaklep (tussen de linker ventrikel en de aorta zit de aortaklep)
Bestaan uit 3 slippen
,Hart- bloedvaten
Vena cava inferior (onderste holle ader)
Vena cava superior (bovenste holle ader)
Die brengen het bloed vanuit het lichaam zuurstof arm bloed terug naar rechter
atrium, van daar naar rechter ventrikel (zuurstof arm) vanuit daar naar truncus pulmonalis
Truncus pulmonalis (splitst) linker en rechter arterie pulmonalis (longslagader)
Vanae pullmonales (longaders, 4 stuks)
Zuurstof rijk via longaders terug in de linker atrium, via iedere long 2 aders
Aorta ontspringt in linker ventrikel
Hartwand
3 lagen
Endocard: endotheel + laagje elastisch bindweefsel (binnenste laag)
Myocard: hartspierweefsel (3 lagen) (de dikste laag)
Pericard: hartzakje
- Visceraal blad= epicard (vlies) vergroeid met hart opp
- Pericardholte: gevuld met vocht (tussen beide vliezen)
- Pariëtaal blad (vlies) vergroeid met weefsels om het hart
Functie hartzakje: samenstrekken en ontspannen van het hart, dus klein beetje vocht heft de wrijving
op
, Prikkelgeleidingssysteem
Hart gaat samentrekken als reactie op een prikkel
1. Sinusknoop (in het rechter atrium)
2. Atrioventriculaire knoop (ligt op de grens van atria en ventrikels)
3. Bundel van his (prikkelgeleidende cellen)
4. Bundeltakken
5. Vezels van purkinje
Sinusknoop:
– Sinusritme (honderd per minuut) prikkels afgeven
• In rust: vertraagd door (zenuw) nervus vagus (parasympatisch zenuwstelsel)
• Bij inspanning: verhoogd door (zenuw) nervi accelerantes (sympatisch zenuwstelsel)
• Atrioventriculaire knoop:
– Atrioventriculaire ritme (vijftig per minuut)
– Tijdsvertraging dus dat de boezems en kamers kunnen samentrekken van elkaar
• Bundel van His:
– Bundel van prikkelgeleidende cellen
– Vertakkingen
• Vezels van Purkinje:
– Prikkelgeleiding over de ventrikels heen
– → contractie ventrikels
• Myocardvezels:
– Ventrikelmyocardritme (veertig per minuut)
ECG= elektrocardiogram (hartfilmpje)
Circulatiestelsel & bloedstolling
Circulatiestelsel
Levende cellen moeten voedingstoffen opnemen en afleveren.
Is belangrijk voor het handhaven van de homeostase (constant houden interne milieu)
Opgebouwd uit:
1. Bloedvatenstelsel
2. Lymfatische systeem (lymfevaten geven voedingsstoffen af)
Bloedvatenstelsel bestaat uit:
- Hart (dikke holle spier, bloed pompt)
- Arteriën (slagaders) (slagaders van het hart af richting organen)
- Arteriolen (vertakkingen van slagaders) (kleine slagaders)
- Capillairen (vertakkingen van arteriolen, vormen een heel netwerk) vind de uitwisseling
plaats van zuurstof) bv zuurstof naar de weefsels
- Venulen (kleine aders)
- Venen (grotere aders) (meeste bloed zit in de venen in rust)
Dubbele bloedsomloop
Twee gescheiden systemen:
- Lichaamscirculatie pompt zuurstof rijk bloed het lichaam in
Dus in de slagaders zuurstof rijk bloed en in de aders arm bloed
Door de slagaders zuurstof rijk in de weefsels word dat zuurstof gebruikt de aders vervoeren dat
zuurstofarm bloed weer terug naar het hart
- Longcirculatie pompt zuurstof arm bloed naar de longen, en dan terug bij het hart
In de slagaders naar de longen toe zit zuurstof arm bloed en in de aders terug naar het hart
zit zuurstof rijk bloed
Die 2 komen samen bij het hart
Slagaders pompen het bloed van het hart af en via de venen komt het bloed weer terug bij het hart
,Hart
Hart- bouw
Linker harthelft pompt door het hele lichaam heen
Rechter harthelft hoeft alleen naar de longen toe
De rechter long (3 kwabben) is groter dan de linker long (2 kwabben)
Het hart heeft 2 boezems (atrium) + 2 kamers (ventrikels)
Hart bestaat uit 2 spieren, atria spier en ventrikel spier
Atriumspier + ventrikelspier
- Gescheiden door annuli fibrosi cordis (bindweefsel) ligt horizontaal dus boven de atria onder
ventrikel
Linker en rechter harthelft
Gescheiden door septum cordis (harttussenschot)
- Septum interatriale cordis (= tussen de atria)
(dun, bindweefsel)
- Septum interventriculare cordis (= tussen de ventrikels)
(dikker, hartspierweefsel)
Openingen zitten tussen de atria en ventrikels want bloed moet van de boezems naar de kamers
Allen in de annuli fibrosi cordis zitten openingen die kunnen worden afgesloten door kleppen
Hartkleppen
Functie: verhinderen van de terugstroming van het bloed
Atrioventriculaire kleppen (AV-kleppen) tussen de atria en ventrikel:
- Valva triscuspidalis (tricuspidaalklep) (rechts) (3) kleppen
- Valva biscuspidalis (bicuspidaalklep) / valva mitralis (links) (2)
Arteriële kleppen (valvulae semilunares; 3 slippen)
(tussen de ventrikels en slagaders)
- Pulmonalisklep: tussen de longslagaders (tussen de rechter ventrikel en longslagader zit het)
- Aortaklep (tussen de linker ventrikel en de aorta zit de aortaklep)
Bestaan uit 3 slippen
,Hart- bloedvaten
Vena cava inferior (onderste holle ader)
Vena cava superior (bovenste holle ader)
Die brengen het bloed vanuit het lichaam zuurstof arm bloed terug naar rechter
atrium, van daar naar rechter ventrikel (zuurstof arm) vanuit daar naar truncus pulmonalis
Truncus pulmonalis (splitst) linker en rechter arterie pulmonalis (longslagader)
Vanae pullmonales (longaders, 4 stuks)
Zuurstof rijk via longaders terug in de linker atrium, via iedere long 2 aders
Aorta ontspringt in linker ventrikel
Hartwand
3 lagen
Endocard: endotheel + laagje elastisch bindweefsel (binnenste laag)
Myocard: hartspierweefsel (3 lagen) (de dikste laag)
Pericard: hartzakje
- Visceraal blad= epicard (vlies) vergroeid met hart opp
- Pericardholte: gevuld met vocht (tussen beide vliezen)
- Pariëtaal blad (vlies) vergroeid met weefsels om het hart
Functie hartzakje: samenstrekken en ontspannen van het hart, dus klein beetje vocht heft de wrijving
op
, Prikkelgeleidingssysteem
Hart gaat samentrekken als reactie op een prikkel
1. Sinusknoop (in het rechter atrium)
2. Atrioventriculaire knoop (ligt op de grens van atria en ventrikels)
3. Bundel van his (prikkelgeleidende cellen)
4. Bundeltakken
5. Vezels van purkinje
Sinusknoop:
– Sinusritme (honderd per minuut) prikkels afgeven
• In rust: vertraagd door (zenuw) nervus vagus (parasympatisch zenuwstelsel)
• Bij inspanning: verhoogd door (zenuw) nervi accelerantes (sympatisch zenuwstelsel)
• Atrioventriculaire knoop:
– Atrioventriculaire ritme (vijftig per minuut)
– Tijdsvertraging dus dat de boezems en kamers kunnen samentrekken van elkaar
• Bundel van His:
– Bundel van prikkelgeleidende cellen
– Vertakkingen
• Vezels van Purkinje:
– Prikkelgeleiding over de ventrikels heen
– → contractie ventrikels
• Myocardvezels:
– Ventrikelmyocardritme (veertig per minuut)
ECG= elektrocardiogram (hartfilmpje)
