Postpartale periode 1: DEEL 2
Inhoudsopgave
Postpartale periode 1: Seksualiteit in het postpartum … 2
Postpartale periode 1: Fysiologie normaal kraambed & veiligheid moeder en
kind … 19
Postpartale periode 1: Psychologische veranderingen van het kraambed … 27
Postpartale periode 1: Sociale regelgeving, sociale zekerheid, wetgeving … 29
1
,Postpartale periode 1: Seksualiteit in het postpartum
Voor veel koppels treden er significante veranderingen op tijdens de eerste 12
maanden postpartum voor wat betreft bepaalde aspecten in hun seksuele relatie. De
seksuele relatie komt in die eerste maanden vaak onderaan hun prioriteitenlijstje te
staan.
Waarom is het nu als vroedvrouw belangrijk om hier aandacht aan te besteden?
● Ouders moeten geïnformeerd worden dat er mogelijk veranderingen zullen
optreden in hun intieme en seksuele relatie, zodat ze zich hiervan bewust zijn
en op voorbereid zijn.
● Het is ook noodzakelijk om koppels evidence-based, praktische info aan te
bieden over seksuele gezondheid in de postpartumperiode, inclusief
strategieën/adviezen om de tevredenheid te behouden in de intieme relatie
met hun partner gedurende het eerste jaar PP (= de moeilijkste periode).
Elk vrouwenlichaam is anders!
● Nood tot ‘herstellen’, ‘helen’, aanpassen: ‘nieuw’
EVENWICHT vinden:
- Anatomisch
- Hormonaal
- Emotioneel
- Relationeel
- Seksueel
● Visie op seks is veranderlijk
- Evolutie in tijd
- 1 sluitende definitie = onbestaande → persoonlijk:
Ook binnen een koppel kan dit verschillen: van persoon + moment, dus
ook dit is aan verandering
onderhevig
● Belang van duidelijke communicatie
- Hebben jullie reeds ‘seks’ gehad?
Zijn jullie opnieuw ‘intiem
geweest’...?
- Spreken over of werken rond
seksuele gezondheid → dat is goede en duidelijke communicatie en
woordgebruik belangrijk.
- Wat seks is, is voor iedereen anders!
● Belang van brede visie op seksuele gezondheid
- Ouders
- Seksuele repertoire
- Is seks voor hen enkel penetratie? Of kunnen dit ook andere
dingen zijn?
- Redenen om seks te hebben
2
,● Vroedvrouwen
- Leidt tot een breed advies
- Helpt om meer/andere oplossingen aan te bieden
- Emotionele en relationele componenten die vaak aan seks
verbonden zijn, naast het fysieke
- Seks in een toegewijde relatie bijna altijd
extra betekenissen hebben, zoals het
uitdrukken van gevoelens van liefde, het
zoeken naar troost, enz
- Seks hebben om verschillende redenen
- lichamelijk genot willen ervaren
- zwanger willen worden
- menstruatiekrampen willen
verlichten
- populair willen zijn/ mijn sociale
status willen verhogen
- Meer bevragen van klinisch relevante details
- Beter inspelen op echte situatie en nood
koppel
- Minder veronderstellingen vanuit eigen
denkkader
- Mensen zien wederzijdse masturbatie
weinig als 'seks hebben’.
- Brede visie → vroedvrouw maakt minder
veronderstellingen, maar vraagt beter en concreter door
● In het postpartum: bio-psycho-sociale benadering van seksuele gezondheid
- Bio: fysiek: Seksualiteit benaderen vanuit een biopsychosociaal
perspectief
- Focus in meeste onderzoek
- Vaginale lubricatie
- Dyspareunie, …
- Psycho: zelfbeeld, seksueel verlangen, angst, …
- Lichaamsbeeld
- Seksueel verlangen
- Zorgen, angst, stress
- Relationele aspecten
- Intimiteit (wordt door veel vrouwen als erg belangrijk
ervaren)
- Mentale en praktische steun
- Perceptie van seksueel verlangen partner
- Verander(en)de rollen
- Communicatie
- Sociaal: aanpassing aan de veranderende rollen
- Aanpassing aan ouderschap
3
, - Veranderende rollen
● De geboorte van een kind, zeker van het eerste kind, is een ingrijpende
gebeurtenis in het leven van een koppel.
● Biopsychosociale benadering
- Lichamelijk herstel en verandering
- Verandering van rollen
- Minnaars → ouders
- plaats seksualiteit in relatie?
- Rol naar buitenwereld toe
- Seksualiteitsbeleving is iets unieks, persoonlijk én tussen partners
- Grote interindividuele verschillen
De seksuele respons curve
1. De fase van het verlangen = libido, seksuele interesse, seksuele motivatie, zin
in seks, ...
● Ontstaan door:
- Prikkels van buitenaf
- Binnenuit: fantasieën
- Buitenaf: aanrakingen, visuele prikkels
2. De fase van opwinding
● Veranderingen in het hele lichaam
- Verhoogde spierspanning
- Toegenomen hartslagfrequentie
- Verhoogde bloeddruk
- Toegenomen vasocongestie (= een verhoogde bloedstroming in
bepaalde lichaamsweefsels die zwelling veroorzaakt (bv. erectie
of vaginaal vochtig worden) bekkengebied en andere erogene
zones.
● Veranderingen bij vrouw
- Wijder en vochtig worden vagina
- Zwelling clitoris
- Toename volume borsten, groter worden areola, stijf worden
tepels
- Golven van opwinding
● Veranderingen bij man
- Erectie
4
Inhoudsopgave
Postpartale periode 1: Seksualiteit in het postpartum … 2
Postpartale periode 1: Fysiologie normaal kraambed & veiligheid moeder en
kind … 19
Postpartale periode 1: Psychologische veranderingen van het kraambed … 27
Postpartale periode 1: Sociale regelgeving, sociale zekerheid, wetgeving … 29
1
,Postpartale periode 1: Seksualiteit in het postpartum
Voor veel koppels treden er significante veranderingen op tijdens de eerste 12
maanden postpartum voor wat betreft bepaalde aspecten in hun seksuele relatie. De
seksuele relatie komt in die eerste maanden vaak onderaan hun prioriteitenlijstje te
staan.
Waarom is het nu als vroedvrouw belangrijk om hier aandacht aan te besteden?
● Ouders moeten geïnformeerd worden dat er mogelijk veranderingen zullen
optreden in hun intieme en seksuele relatie, zodat ze zich hiervan bewust zijn
en op voorbereid zijn.
● Het is ook noodzakelijk om koppels evidence-based, praktische info aan te
bieden over seksuele gezondheid in de postpartumperiode, inclusief
strategieën/adviezen om de tevredenheid te behouden in de intieme relatie
met hun partner gedurende het eerste jaar PP (= de moeilijkste periode).
Elk vrouwenlichaam is anders!
● Nood tot ‘herstellen’, ‘helen’, aanpassen: ‘nieuw’
EVENWICHT vinden:
- Anatomisch
- Hormonaal
- Emotioneel
- Relationeel
- Seksueel
● Visie op seks is veranderlijk
- Evolutie in tijd
- 1 sluitende definitie = onbestaande → persoonlijk:
Ook binnen een koppel kan dit verschillen: van persoon + moment, dus
ook dit is aan verandering
onderhevig
● Belang van duidelijke communicatie
- Hebben jullie reeds ‘seks’ gehad?
Zijn jullie opnieuw ‘intiem
geweest’...?
- Spreken over of werken rond
seksuele gezondheid → dat is goede en duidelijke communicatie en
woordgebruik belangrijk.
- Wat seks is, is voor iedereen anders!
● Belang van brede visie op seksuele gezondheid
- Ouders
- Seksuele repertoire
- Is seks voor hen enkel penetratie? Of kunnen dit ook andere
dingen zijn?
- Redenen om seks te hebben
2
,● Vroedvrouwen
- Leidt tot een breed advies
- Helpt om meer/andere oplossingen aan te bieden
- Emotionele en relationele componenten die vaak aan seks
verbonden zijn, naast het fysieke
- Seks in een toegewijde relatie bijna altijd
extra betekenissen hebben, zoals het
uitdrukken van gevoelens van liefde, het
zoeken naar troost, enz
- Seks hebben om verschillende redenen
- lichamelijk genot willen ervaren
- zwanger willen worden
- menstruatiekrampen willen
verlichten
- populair willen zijn/ mijn sociale
status willen verhogen
- Meer bevragen van klinisch relevante details
- Beter inspelen op echte situatie en nood
koppel
- Minder veronderstellingen vanuit eigen
denkkader
- Mensen zien wederzijdse masturbatie
weinig als 'seks hebben’.
- Brede visie → vroedvrouw maakt minder
veronderstellingen, maar vraagt beter en concreter door
● In het postpartum: bio-psycho-sociale benadering van seksuele gezondheid
- Bio: fysiek: Seksualiteit benaderen vanuit een biopsychosociaal
perspectief
- Focus in meeste onderzoek
- Vaginale lubricatie
- Dyspareunie, …
- Psycho: zelfbeeld, seksueel verlangen, angst, …
- Lichaamsbeeld
- Seksueel verlangen
- Zorgen, angst, stress
- Relationele aspecten
- Intimiteit (wordt door veel vrouwen als erg belangrijk
ervaren)
- Mentale en praktische steun
- Perceptie van seksueel verlangen partner
- Verander(en)de rollen
- Communicatie
- Sociaal: aanpassing aan de veranderende rollen
- Aanpassing aan ouderschap
3
, - Veranderende rollen
● De geboorte van een kind, zeker van het eerste kind, is een ingrijpende
gebeurtenis in het leven van een koppel.
● Biopsychosociale benadering
- Lichamelijk herstel en verandering
- Verandering van rollen
- Minnaars → ouders
- plaats seksualiteit in relatie?
- Rol naar buitenwereld toe
- Seksualiteitsbeleving is iets unieks, persoonlijk én tussen partners
- Grote interindividuele verschillen
De seksuele respons curve
1. De fase van het verlangen = libido, seksuele interesse, seksuele motivatie, zin
in seks, ...
● Ontstaan door:
- Prikkels van buitenaf
- Binnenuit: fantasieën
- Buitenaf: aanrakingen, visuele prikkels
2. De fase van opwinding
● Veranderingen in het hele lichaam
- Verhoogde spierspanning
- Toegenomen hartslagfrequentie
- Verhoogde bloeddruk
- Toegenomen vasocongestie (= een verhoogde bloedstroming in
bepaalde lichaamsweefsels die zwelling veroorzaakt (bv. erectie
of vaginaal vochtig worden) bekkengebied en andere erogene
zones.
● Veranderingen bij vrouw
- Wijder en vochtig worden vagina
- Zwelling clitoris
- Toename volume borsten, groter worden areola, stijf worden
tepels
- Golven van opwinding
● Veranderingen bij man
- Erectie
4
