1. Anatomie van de mond
Cavum oris = mondholte
• Begin van het spijsverteringskanaal
• Voedsel -> gebit en spieren -> gekauwd en vermengd met speeksel in de mond
• Smaak
• Tonsillen: afweer voor infecties
- Vestibulum oris (1) (alles buiten de tandenbogen)
o Labia: lippen
o Buccae: wangen
- Arcus dentalis superior (bovenste) en inferior (onderste) (2)
- Cavum oris (3) (de eigenlijke mondholte = alles binnen de tandenbogen)
1.1. Vestibulum oris
Grens:
- Ventraal: labia (lippen)
- Lateraal: buccae (wangen)
- Binnen: arcus dentalis (tandenboog)
Verbinding met mondholte via trigonum retromolare (*)
➔ = overgang tussen arcus dentalis superior en inferior
Bevat:
- Labium superior en inferior (1)
- Buccae (2)
- Arcus dentalis (3)
Trigonum retromolare (*)
Lipfrenulum
= mucosale verbinding tussen lip en tandenboog (onder- en bovenaan)
Vestibulum oris: labia oris
- Labium superior (1): boven
- Labium inferior (2): onder
- Philtrum (3): 2 dunne lijntjes die in verbinding staan met de neus
- Sulcus mentolabialis (4): plooi tussen de kin en de onderlip
- Sulcus nasolabialis (5): 2 schuine lijntjes aan de zijkanten
- Tuberculum labii superioris (a)
- Angulus oris (mondhoek) (b)
- Commissura labiorum (1)
- Sulcus nasolabialis (2)
- Philtrum (3)
- Sulcus mentolabialis (4)
- Tuberculum labii (5)
- Angulus oris (mondhoek) (6)
- Labium superior (7)
- Labium inferior (8)
Lippenrood
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 1-
, - Naar buiten gerichte deel van m. Orbicularis oris (cirkelvormige spier)
- Dient voor inrollen en stevig sluiten van de lippen
- Veel capillairen (kleine bloedvaatjes) dicht tegen huid -> rode kleur van bloed schijnt door de huid heen
Zuurstoftekort in bloed -> donkere verkleuring lippen
Goede doorbloeding in lippen: rode lippen
Bij koude gaat zuurstof/bloed uit de lippen: blauwe lippen
Spieren:
1: m. Orbicularis oris (kringvormige spier)
2: m. Buccinator (kauwspier)
3: m. Masseter (kauwspier)
M. Orbicularis oris
Functie: beweging lippen + neusvleugels, deel van de wangen, deel van de kind -> mimische
spier
M. Masseter
Functie: kauwspier, omhoog heffen mandibula
Verloop: verticaal
M. Buccinator
Verloop: horizontaal
Vestibulum oris: buccae
• Musculus Buccinator:
Functie: zuigen/blazen, stevigheid bieden aan wang
Ductus van Stenon (= afvoerkanaal van glandula parotid) doorboort m. Buccinator
• Glandula parotis (*)
= oorspeekselklier
Speeksel gaat via ductus van Stenon naar de mondholte
• Ductus van Stenon
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 2-
,Bezenuwing vestibulum oris
Nervus trigeminus (V)
- 3 takken:
o V1 = nervus ophtalmicus
o V2 = nervus maxillaris
o V3 = nervus mandibularis
- Functie:
o Hoofdzakelijk sensorisch: gevoeligheid aangezicht
o V3 heeft ook motorische functie: innervatie kauwspieren
Nervus facialis (VII)
- 5 vertakkingen
o Temporale tak
o Zygomatische tak
o Buccale tak
o Mandibulaire tak
o Cervicale tak
- Functie: motorische bezenuwing aangezicht
Facialisparese of -paralyse
1.2. Arcus dentalis
• Maxilla (bovenkaak)
• Mandibula (onderkaak)
• Dentes (tanden):
Volwassene 32, kind (melkgebit) 20
• Gingiva (tandvlees)
Dentes (per kwadrant)
• Incisivi (2): snijtanden
Afbijten
• Canini (1): hoektanden
Rukken en vasthouden (bv vlees of appel)
• Premolares (2): voorkiezen
Fijn malen en pletten
• Molaren (3): kiezen
Kauwen
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 3-
, Arcus dentalis: lokalisatie
• Maxilla = bovenkaak
• Mandibula = onderkaak
➔ Verankering onderling via kaakgewricht
Spieren van het kaakgewricht
Kauwspieren:
- M. Masseter
- M. Temporalis
- M. Pterygoideus lateralis
- M. Pterygoideus medialis
Motorische innervatie (bezenuwing): n. Trigeminus (V3 n. Mandibularis)
M. Masseter
M. Temporalis
M. Pterygoideus lateralis
M. Pterygoideus medialis
1.3. Mondholte: cavum oris
• Mondbodem
• Tong
• Palatum (verhemelte)
Cavum oris: mondbodem
• Spieren
o M. Mylohyoideus
o M. Geniohyoideus
o M. Digastricus
Functies:
o Actief openen van de mond
o Os hyoideum naar craniaal + ventraal bewegen
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 4-
Cavum oris = mondholte
• Begin van het spijsverteringskanaal
• Voedsel -> gebit en spieren -> gekauwd en vermengd met speeksel in de mond
• Smaak
• Tonsillen: afweer voor infecties
- Vestibulum oris (1) (alles buiten de tandenbogen)
o Labia: lippen
o Buccae: wangen
- Arcus dentalis superior (bovenste) en inferior (onderste) (2)
- Cavum oris (3) (de eigenlijke mondholte = alles binnen de tandenbogen)
1.1. Vestibulum oris
Grens:
- Ventraal: labia (lippen)
- Lateraal: buccae (wangen)
- Binnen: arcus dentalis (tandenboog)
Verbinding met mondholte via trigonum retromolare (*)
➔ = overgang tussen arcus dentalis superior en inferior
Bevat:
- Labium superior en inferior (1)
- Buccae (2)
- Arcus dentalis (3)
Trigonum retromolare (*)
Lipfrenulum
= mucosale verbinding tussen lip en tandenboog (onder- en bovenaan)
Vestibulum oris: labia oris
- Labium superior (1): boven
- Labium inferior (2): onder
- Philtrum (3): 2 dunne lijntjes die in verbinding staan met de neus
- Sulcus mentolabialis (4): plooi tussen de kin en de onderlip
- Sulcus nasolabialis (5): 2 schuine lijntjes aan de zijkanten
- Tuberculum labii superioris (a)
- Angulus oris (mondhoek) (b)
- Commissura labiorum (1)
- Sulcus nasolabialis (2)
- Philtrum (3)
- Sulcus mentolabialis (4)
- Tuberculum labii (5)
- Angulus oris (mondhoek) (6)
- Labium superior (7)
- Labium inferior (8)
Lippenrood
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 1-
, - Naar buiten gerichte deel van m. Orbicularis oris (cirkelvormige spier)
- Dient voor inrollen en stevig sluiten van de lippen
- Veel capillairen (kleine bloedvaatjes) dicht tegen huid -> rode kleur van bloed schijnt door de huid heen
Zuurstoftekort in bloed -> donkere verkleuring lippen
Goede doorbloeding in lippen: rode lippen
Bij koude gaat zuurstof/bloed uit de lippen: blauwe lippen
Spieren:
1: m. Orbicularis oris (kringvormige spier)
2: m. Buccinator (kauwspier)
3: m. Masseter (kauwspier)
M. Orbicularis oris
Functie: beweging lippen + neusvleugels, deel van de wangen, deel van de kind -> mimische
spier
M. Masseter
Functie: kauwspier, omhoog heffen mandibula
Verloop: verticaal
M. Buccinator
Verloop: horizontaal
Vestibulum oris: buccae
• Musculus Buccinator:
Functie: zuigen/blazen, stevigheid bieden aan wang
Ductus van Stenon (= afvoerkanaal van glandula parotid) doorboort m. Buccinator
• Glandula parotis (*)
= oorspeekselklier
Speeksel gaat via ductus van Stenon naar de mondholte
• Ductus van Stenon
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 2-
,Bezenuwing vestibulum oris
Nervus trigeminus (V)
- 3 takken:
o V1 = nervus ophtalmicus
o V2 = nervus maxillaris
o V3 = nervus mandibularis
- Functie:
o Hoofdzakelijk sensorisch: gevoeligheid aangezicht
o V3 heeft ook motorische functie: innervatie kauwspieren
Nervus facialis (VII)
- 5 vertakkingen
o Temporale tak
o Zygomatische tak
o Buccale tak
o Mandibulaire tak
o Cervicale tak
- Functie: motorische bezenuwing aangezicht
Facialisparese of -paralyse
1.2. Arcus dentalis
• Maxilla (bovenkaak)
• Mandibula (onderkaak)
• Dentes (tanden):
Volwassene 32, kind (melkgebit) 20
• Gingiva (tandvlees)
Dentes (per kwadrant)
• Incisivi (2): snijtanden
Afbijten
• Canini (1): hoektanden
Rukken en vasthouden (bv vlees of appel)
• Premolares (2): voorkiezen
Fijn malen en pletten
• Molaren (3): kiezen
Kauwen
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 3-
, Arcus dentalis: lokalisatie
• Maxilla = bovenkaak
• Mandibula = onderkaak
➔ Verankering onderling via kaakgewricht
Spieren van het kaakgewricht
Kauwspieren:
- M. Masseter
- M. Temporalis
- M. Pterygoideus lateralis
- M. Pterygoideus medialis
Motorische innervatie (bezenuwing): n. Trigeminus (V3 n. Mandibularis)
M. Masseter
M. Temporalis
M. Pterygoideus lateralis
M. Pterygoideus medialis
1.3. Mondholte: cavum oris
• Mondbodem
• Tong
• Palatum (verhemelte)
Cavum oris: mondbodem
• Spieren
o M. Mylohyoideus
o M. Geniohyoideus
o M. Digastricus
Functies:
o Actief openen van de mond
o Os hyoideum naar craniaal + ventraal bewegen
Anatomie en fysiologie (G. Van Den Driessche) - 4-
