Inleiding recht
Week 1 hoorcollege 1 /4 september
Rechtsgeschiedenis
Recht is het geheel aan geldende rechtsregels (al het recht dat we in Nederland
hebben): objectief recht.
De bevoegdheid die iemand aan het recht kan ontlenen (een recht dat jij hebt
verworven door bijvoorbeeld, de werkloosheidwet): subjectief recht.
In het recht heb je rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. Dezelfde daden moeten op
dezelfde manier worden berecht.
In de tijd van de romeinen, zie je 3 periodes langskomen.
Periode 1: het Romeinse Rijk begon als koninkrijk. De laatste koning, voerde
een waarschikbewind, werd daarom afgezet.
Periode 2: tijdens de republiek werd de macht neergelegd bij de consuls. Rijke
burgers bezaten ook de nodige macht, zij hadden bepaalde privileges. Zij
berechten het plebs (het armere volk). Dit veroorzaakte veel onzekerheid bij
het plebs, omdat ze eigen geen idee hadden van hun rechten. Deze stonden
nergens vastgesteld.
Hierdoor kwam een volksopstand vanuit het plebs. Door deze opstand werd
duidelijk opgeschreven wat de rechten en plichten waren voor het plebs. Er
waren alleen nog veel onduidelijkheden over deze rechten en plichten, omdat
er weinig uitleg was.
Periode 3: onder Julius Caesar vond een verschuiving plaats naar keizerrijk.
Hij werd dictator, alleenheerser. Ze zijn het er niet mee eens dat er een
dictator komt, daarom wordt Julius Caesar vermoord.
Onder de latere keizer Justiniatus zijn ver veel wetten gecodificeerd. Veel van
deze wetten gebruiken we nu nog.
In de tijd van de middeleeuwen, valt het Romeinse Rijk uiteen. Dan weten mensen
niet zo goed meer wat de rechten zijn. Hierdoor valt alles vooral op het
gewoonterecht, terplekken bedacht wat de straffen zijn, deze werden bedacht door
de landheer. Uiteindelijk gaan ze de wetten toch opschrijven/codificeren. In deze tijd
had de kerk nog een grote invloed. Je werd veroordeeld door een bisschop.
Heksenrij was in deze tijd ook een groot ding. Als er iets onverklaarbaars gebeurde
gaven ze maar iemand de schuld.
In de tijd van de wetenschappelijke revolutie kreeg de kerk wat minder grip. De
kijk op de samenleving veranderde ook, de wereld werd veel meer verklaard, met het
verstand. Opkomst van verschillende filosofen, waaronder Montesquieu (hij schreef
de trias politica).
In Nederland vinden ook 3 belangrijke periodes plaats: De Republiek der 7
Verenigde Nederlanden, het Koninkrijk Holland en het Koninkrijk der Nederlanden.
Periode 1: De Republiek der 7 Verenigde Nederlanden. Hier was een strijd
tussen de Patriotten en de Orangisten. Willem van Oranje was in deze tijd de
stadhouder van de Nederlanden. De Orangisten waren eigenlijk het ‘normale’
volk, aanhangers van Willem van Oranje. De Patriotten waren het juist niet
, eens met de Oranjes. Deze groepen kregen dus ruzie. Uiteindelijk blijven de
Oranjes macht houden.
Periode 2: Nederland kwam onder leiding van de Fransen dankzij Napoleon.
In 1810 werd het Koninkrijk Holland ingelijfd bij het Franse keizerrijk.
Uiteindelijk hebben we wel veel van de huidige wetten te danken aan
Napoleon. Veel van de Franse wetten overgenomen.
Periode 3: het Koninkrijk der Nederlanden volgde op Franse overheersing. De
periode van nu.
Onrecht als recht
Het recht hoeft niet altijd rechtvaardig te zijn. Soms kan er recht worden opgesteld
waarvan je later jezelf afvraagt of het eigenlijk wel rechtvaardig is. Neem voorbeeld
aan de Hoge Raad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Blijf kritisch op de
rechtvaardigheid van de wet.
Week 1 hoorcollege 1 /4 september
Rechtsgeschiedenis
Recht is het geheel aan geldende rechtsregels (al het recht dat we in Nederland
hebben): objectief recht.
De bevoegdheid die iemand aan het recht kan ontlenen (een recht dat jij hebt
verworven door bijvoorbeeld, de werkloosheidwet): subjectief recht.
In het recht heb je rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. Dezelfde daden moeten op
dezelfde manier worden berecht.
In de tijd van de romeinen, zie je 3 periodes langskomen.
Periode 1: het Romeinse Rijk begon als koninkrijk. De laatste koning, voerde
een waarschikbewind, werd daarom afgezet.
Periode 2: tijdens de republiek werd de macht neergelegd bij de consuls. Rijke
burgers bezaten ook de nodige macht, zij hadden bepaalde privileges. Zij
berechten het plebs (het armere volk). Dit veroorzaakte veel onzekerheid bij
het plebs, omdat ze eigen geen idee hadden van hun rechten. Deze stonden
nergens vastgesteld.
Hierdoor kwam een volksopstand vanuit het plebs. Door deze opstand werd
duidelijk opgeschreven wat de rechten en plichten waren voor het plebs. Er
waren alleen nog veel onduidelijkheden over deze rechten en plichten, omdat
er weinig uitleg was.
Periode 3: onder Julius Caesar vond een verschuiving plaats naar keizerrijk.
Hij werd dictator, alleenheerser. Ze zijn het er niet mee eens dat er een
dictator komt, daarom wordt Julius Caesar vermoord.
Onder de latere keizer Justiniatus zijn ver veel wetten gecodificeerd. Veel van
deze wetten gebruiken we nu nog.
In de tijd van de middeleeuwen, valt het Romeinse Rijk uiteen. Dan weten mensen
niet zo goed meer wat de rechten zijn. Hierdoor valt alles vooral op het
gewoonterecht, terplekken bedacht wat de straffen zijn, deze werden bedacht door
de landheer. Uiteindelijk gaan ze de wetten toch opschrijven/codificeren. In deze tijd
had de kerk nog een grote invloed. Je werd veroordeeld door een bisschop.
Heksenrij was in deze tijd ook een groot ding. Als er iets onverklaarbaars gebeurde
gaven ze maar iemand de schuld.
In de tijd van de wetenschappelijke revolutie kreeg de kerk wat minder grip. De
kijk op de samenleving veranderde ook, de wereld werd veel meer verklaard, met het
verstand. Opkomst van verschillende filosofen, waaronder Montesquieu (hij schreef
de trias politica).
In Nederland vinden ook 3 belangrijke periodes plaats: De Republiek der 7
Verenigde Nederlanden, het Koninkrijk Holland en het Koninkrijk der Nederlanden.
Periode 1: De Republiek der 7 Verenigde Nederlanden. Hier was een strijd
tussen de Patriotten en de Orangisten. Willem van Oranje was in deze tijd de
stadhouder van de Nederlanden. De Orangisten waren eigenlijk het ‘normale’
volk, aanhangers van Willem van Oranje. De Patriotten waren het juist niet
, eens met de Oranjes. Deze groepen kregen dus ruzie. Uiteindelijk blijven de
Oranjes macht houden.
Periode 2: Nederland kwam onder leiding van de Fransen dankzij Napoleon.
In 1810 werd het Koninkrijk Holland ingelijfd bij het Franse keizerrijk.
Uiteindelijk hebben we wel veel van de huidige wetten te danken aan
Napoleon. Veel van de Franse wetten overgenomen.
Periode 3: het Koninkrijk der Nederlanden volgde op Franse overheersing. De
periode van nu.
Onrecht als recht
Het recht hoeft niet altijd rechtvaardig te zijn. Soms kan er recht worden opgesteld
waarvan je later jezelf afvraagt of het eigenlijk wel rechtvaardig is. Neem voorbeeld
aan de Hoge Raad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Blijf kritisch op de
rechtvaardigheid van de wet.
