GRAAD 10
GEOGRAFIE
OPSOMMINGS PER KWARTAAL,
TOETSE EN VRAESTELLE
REMEDIËRING EN VERRYKING
,KWARTAAL 1
,Die Atmosfeer – Samestelling en struktuur
Die atmosfeer is 'n gaslaag wat rondom die aardoppervlak strek. In die atmosfeer vind
weerprosesse plaas wat lei tot neerslag. Dit verskaf ook suurstof aan die lewende wesens
op aarde.
Wat is dit?
Dit is 'n laag rondom die aardoppervlak.
Die laag is vanaf 0 tot 100 km bo die aardoppervlak.
Die atmosfeer bestaan uit 78% stikstof, 21% suurstof en 1% edelgasse. In die atmosfeer kom
daar, behalwe gasse, ook klein soliede deeltjies van stof, sout, rook en besoedelingstowwe
voor.
Hier is n skets van die basiese struktuur van die atmosfeer.
(Bron: https://climate.ncsu.edu/edu/Structure) (Bron: ttps: //www.teachengineering.org/activities/view/cub_air_lesson01_activity1)
, (Bron https://www.worldatlas.com/articles/what-are-the-6-layers-of-the-earth-s-atmosphere.html)
Die troposfeer:
Dit is die eerste en onderste laag van die Aarde se atmosfeer. Alle lewe op hierdie planeet
word beïnvloed deur die veranderinge wat in hierdie laag plaasvind, aangesien alle
weersveranderinge in die troposfeer plaasvind. Die troposfeer begin op die aardoppervlak
(of seevlak) en gaan tot ongeveer 10 km in die lug in.
Hierdie laag bevat die meeste suurstof. Elke lewende wese op hierdie planeet benodig
hierdie gas. Hoe hoër ons op beweeg in hierdie laag van die atmosfeer, hoe “dunner” word
die lug, wat beteken dat dit vir mense aansienlik moeiliker is om asem te haal. (Dit is
wanneer ons verwys na die verskillende vlakke van suurstof). Daarom is dit so uitdagend om
hoë bergpieke te klim!
Die stratosfeer:
Soos ons vanaf die bokant van die troposfeer verder die lug in beweeg, bereik ons die
laag wat bekend staan as die stratosfeer. Hierdie laag strek vanaf 10 km tot ongeveer 50
km bo die grond . As gevolg van die osoonlaag wat in die stratosfeer voorkom, styg die
temperatuur met ‘n toename in hoogte.
Die osoonlaag speel 'n belangrike rol in die beskerming van die planeet aangesien die
osoonmolekules keer dat die skadelike ultravioletstrale (UV) vanaf die son ons planeet
aanhoudend tref. Die UV-strale word tegnies nie gestop nie, maar die omskakeling van UV-
strale na hitte vind plaas (daarom is gate in die osoonlaag so gevaarlik).
Die mesosfeer:
Hierdie laag is die halfpadmerk van die atmosfeer. Die mesosfeer is tot 85 km bokant die
oppervlak van ons planeet, en die temperatuurverandering is hier dieselfde as die
temperatuurverandering in die troposfeer. Hoe hoër jy gaan, hoe kouer is dit. Hierdie laag in
die atmosfeer het ook die laagste temperatuur van alle lae en kan daal tot -90 ° C. Dit sal
ook vir die mens moeilik wees om in die mesosfeer asem te haal as gevolg van te lae
suurstofvlakke. Die laag is dus nie mens- vriendelik nie.
GEOGRAFIE
OPSOMMINGS PER KWARTAAL,
TOETSE EN VRAESTELLE
REMEDIËRING EN VERRYKING
,KWARTAAL 1
,Die Atmosfeer – Samestelling en struktuur
Die atmosfeer is 'n gaslaag wat rondom die aardoppervlak strek. In die atmosfeer vind
weerprosesse plaas wat lei tot neerslag. Dit verskaf ook suurstof aan die lewende wesens
op aarde.
Wat is dit?
Dit is 'n laag rondom die aardoppervlak.
Die laag is vanaf 0 tot 100 km bo die aardoppervlak.
Die atmosfeer bestaan uit 78% stikstof, 21% suurstof en 1% edelgasse. In die atmosfeer kom
daar, behalwe gasse, ook klein soliede deeltjies van stof, sout, rook en besoedelingstowwe
voor.
Hier is n skets van die basiese struktuur van die atmosfeer.
(Bron: https://climate.ncsu.edu/edu/Structure) (Bron: ttps: //www.teachengineering.org/activities/view/cub_air_lesson01_activity1)
, (Bron https://www.worldatlas.com/articles/what-are-the-6-layers-of-the-earth-s-atmosphere.html)
Die troposfeer:
Dit is die eerste en onderste laag van die Aarde se atmosfeer. Alle lewe op hierdie planeet
word beïnvloed deur die veranderinge wat in hierdie laag plaasvind, aangesien alle
weersveranderinge in die troposfeer plaasvind. Die troposfeer begin op die aardoppervlak
(of seevlak) en gaan tot ongeveer 10 km in die lug in.
Hierdie laag bevat die meeste suurstof. Elke lewende wese op hierdie planeet benodig
hierdie gas. Hoe hoër ons op beweeg in hierdie laag van die atmosfeer, hoe “dunner” word
die lug, wat beteken dat dit vir mense aansienlik moeiliker is om asem te haal. (Dit is
wanneer ons verwys na die verskillende vlakke van suurstof). Daarom is dit so uitdagend om
hoë bergpieke te klim!
Die stratosfeer:
Soos ons vanaf die bokant van die troposfeer verder die lug in beweeg, bereik ons die
laag wat bekend staan as die stratosfeer. Hierdie laag strek vanaf 10 km tot ongeveer 50
km bo die grond . As gevolg van die osoonlaag wat in die stratosfeer voorkom, styg die
temperatuur met ‘n toename in hoogte.
Die osoonlaag speel 'n belangrike rol in die beskerming van die planeet aangesien die
osoonmolekules keer dat die skadelike ultravioletstrale (UV) vanaf die son ons planeet
aanhoudend tref. Die UV-strale word tegnies nie gestop nie, maar die omskakeling van UV-
strale na hitte vind plaas (daarom is gate in die osoonlaag so gevaarlik).
Die mesosfeer:
Hierdie laag is die halfpadmerk van die atmosfeer. Die mesosfeer is tot 85 km bokant die
oppervlak van ons planeet, en die temperatuurverandering is hier dieselfde as die
temperatuurverandering in die troposfeer. Hoe hoër jy gaan, hoe kouer is dit. Hierdie laag in
die atmosfeer het ook die laagste temperatuur van alle lae en kan daal tot -90 ° C. Dit sal
ook vir die mens moeilik wees om in die mesosfeer asem te haal as gevolg van te lae
suurstofvlakke. Die laag is dus nie mens- vriendelik nie.
