College aantekeningen Klinisch werkveld en organisatie (P_BKLWORG)

Klinisch Werkveld en Organisatie
Uitwerking hoorcolleges

Hoorcollege 1: GGZ volwassenen – organisatie en beleid
- Doel van de GGZ
o Vanuit de overheid geldt dat gezondheidszorg alleen voor mensen met een ziekte is.
 Voor de ggz geldt tot nu toe dat iemand ziek is wanneer iemand een DSM-5
stoornis heeft.
o Gevolg als iedereen binnen de ggz terecht zou kunnen: toename in aantal patiënten
en toename in kosten.
 Meer budget voor de ggz zou fijn zijn, maar dit kan niet ongelimiteerd. De
overheid heeft ook andere doelen die geld kosten.
 Er is dus een beperkt budget voor de ggz en de vraag is hoe je dit geld zo
goed mogelijk kan gebruiken om zoveel mogelijk gezondheidswinst te
creëren.
o Aantallen in de ggz:
 Circa 20 tot 25% van de volwassen bevolking heeft een DSM-stoornis (per
jaar); dit zijn ongeveer 2,4 tot 3 miljoen mensen.
 Hiervan zijn ruim 1 miljoen patiënten per jaar in ggz zorg.
 Kosten ggz: 4,5 miljard (ongeveer 5% van het totale gezondheidszorgbudget).
- Zorgstelsel
o 2014-2022
 In 2014 en in 2022 waren er grote wijzigingen in het ggz stelsel.
 Periode van 2014 tot 2022:
 Kern van de stelselwijzing was dat er minder ‘bedden’ moesten zijn;
dus minder opnames en kortere opnameduur.
 Dus meer kortdurende ambulante zorg en minder langdurige
ambulante zorg.
 Doel: betere zorg en minder kosten.
o Zorg moet beter: kwaliteit, toegankelijkheid en
betaalbaarheid.





 3 pijlers/sectoren (echelons) in de ggz:
o Huisarts en praktijk ondersteuner huisarts ggz (POH-GGZ)
 Sinds 2014 extra financiering om een POH-GGZ aan
te nemen.

,  De POH-GGZ werkt onder de verantwoordelijkheid
van de huisarts en is dus strikt genomen geen ggz.
 Laagdrempelige manier om psychische hulp te
krijgen, geen eigen risico.
 Groot volume patiënten.
o Basis ggz
 Ontstaan in 2014, voor kortdurende hulpverlening.
 Idee: de meeste patiënt hebben voldoende aan een
korte behandeling (max. 750 minuten).
 Ingedeeld in 4 zorgproducten:
 Kort: 300 minuten.
 Middel: 500 minuten.
 Intensief: 750 minuten
 Chronisch: 750 minuten; dit zijn patiënten
met ernstige psychiatrische aandoeningen
(EPA).
 Andere zorgvisie: kijken naar wat mensen wel
kunnen.
o Specialistische ggz
 Doorgaans in grote instellingen.
 Langdurende ambulante behandelingen
(opgenomen in DBCs (diagnose-behandeling
combinaties).
 Meestal in zorgpaden.
 Kortdurende opname in (psychiatrisch) ziekenhuis:
minder bedden.
 FACT-team is onderdeel van S-ggz, gericht op EPA.
o Welke patiënten moet waar heen?
 Gebaseerd op 5 criteria:
 DSM-stoornis: zonder diagnose kom je niet
bij de ggz.
 Ernst: in hoeverre is het functioneren
aangetast?
 Risico: om zichzelf of anderen in gevaar te
brengen.
 Complexiteit: zijn er ook andere diagnosen?
 Beloop / duur: zijn de klachten net ontstaan
of langdurig?
 Dit is echter niet goed wetenschappelijk
onderbouwd.
 Geen DSM-diagnose  POH-GGZ.
 DSM-diagnose, weinig risicovol of complex  basis
ggz.
 DSM-diagnose, risicovol of complex 
gespecialiseerde ggz.
 Hoe heeft dit uitgepakt?
o Wens was meer patiënten bij POH-GGZ en toename van
patiënten in B-ggz + afname S-ggz.
o Uitkomst: inderdaad een toename van het aantal patiënten
bij de POH-ggz; echter is het aantal patiënten bij de B-ggz
niet toegenomen en het aantal bij de S-ggz niet afgenomen.

, o Doelen behaald?
 Minder bedden
 Opnameduur is teruggegaan van 34 naar 17
dagen.
 Betere crisis- en intensieve thuiszorg.
 Patiënten vinden dit fijn.
 Tendens naar lichter behandelen.
 Nog steeds een groot volume S-ggz en hele lange
wachtlijsten.
o Knelpunten 2021:
 Toename van het aantal patiënten (te vaak ‘lichte’
patiënten?)
 Schaarste personeel en middelen.
 Lange wachttijden.
 Ggz teveel ingericht op 1 diagnose in plaats van
complexe problematiek.
 EPA patiënten te lang in zorg.
o Vanaf 2022: nieuw organisatie model (heeft twee overgangsjaren dus nu pas echt in
gebruik).
 Zorgprestatiemodel.
 Wijzigingen:
 Administratief / financieel:
o Minder registratie.
o Vergoeding op basis van zorgprestaties (bijv. consult, nacht in
ziekenhuis).
o Geen onderscheid tussen directe en indirecte tijd.
 Direct: echt contact met de patiënt.
 Indirect: extra werk buiten het echte contact met de
patiënt.
 Zorg wordt gekoppeld aan zorgzwaarte en niet aan DSM  ziekte
wordt anders gedefinieerd.
o Gemeten met de HONOS (19 vragen) over de aard en ernst
van de klachten, beperkingen in het functioneren en risico
voor zichzelf of omgeving.
 Onderscheid tussen basis ggz en specialistische ggz vervalt.
- Wat levert ggz op?
o Gezondheidswinst
 Resultaten kunnen ingedeeld worden in 4 categorieën:
 Hersteld: geen klachten meer.
 Verbeterd: vermindering van de klachten.
 Zelfde gebleven: geen verandering in de klachten.
 Verslechterd: meer klachten.
  hersteld en verbeterd hebben baat bij de behandeling.
 Uit een onderzoek onder 78 instellingen blijkt dat 36-84% baat heeft bij de
behandeling.
 Grote variatie tussen instellingen; oorzaken:
o Instellingen hebben een andere patiëntenpopulatie;
instellingen richten zich op verschillende soorten
problematiek.
o Hulpverleners beter/slechter geschoold.
o Andere therapieën worden aangeboden.

, o Goede/minder goede organisatie.
o Concurrentie tussen instellingen.
o Tevredenheid
 Online kan gezien worden hoe instellingen scoren op tevredenheid.
- Hoe los je wachtlijsten op?
o Grootste knelpunt van de ggz is de wachtlijsten. Manieren om dit te verbeteren:
 Meer geld en dus meer therapeuten.
 Behandeling efficiënter maken.
 Behandelingen eerder afsluiten.
 Meer online behandeling.
 Betere samenwerking tussen verschillende vormen van zorg.
 Meer naar sociale domein.