Toetsstof kwartiel 4 Operatieassistent
Orthopedie en OZT Orthopedie
Orthopedische chirurgie (Beliën, 2016)
13 Heupoperaties
13.1 Inleiding
Voorwaarden voor een goede benadering van de heup zijn:
Het acetabulum en het proximale femur moeten
goed bereikbaar zijn voor het voorbereiden en
plaatsen van de implantaten.
Er moet zo weinig mogelijk operatieschade aan de
abductoren veroorzaakt worden.
De meest gebruikte benaderingen zijn de directe laterale, Figuur 1 acetabulum
de posterieure en de anterolaterale benadering. Deze
benaderingen worden hier nader toegelicht.
Directe laterale benadering
Voor de directe laterale benadering kan de patiënt in rug- of zijligging
worden gepositioneerd.
Bij deze benadering wordt een klein deel van de heup-abductoren
losgemaakt om bij het gewricht te komen. Deze worden natuurlijk weer vast
gehecht, maar er kan na de operatie een mankend looppatroon ontstaan.
Voordelen van deze benadering zijn:
o Alle spieren en pezen worden in hun vezelrichting gescheiden
zonder dat ze gekliefd hoeven te worden.
o Weinig tot geen beschadiging van de abductoren.
o Goede expositie van het acetabulum en het proximale femur.
o De operatie kan worden uitgevoerd door de operateur, een
instrumenterende en één assisterende. Figuur 2 directe lateriale
benadering
o De kans op luxatie en zenuwbeschadigingen is klein.
Als nadeel moet gezegd worden dat het een bewerkelijke techniek is. Bewerkelijk zijn vooral het
positioneren en afbeitelen van het voorste deel van de spierpeesinsertie van de trochanter major.
Figuur 3 trochanter major
Posterieure benadering volgens McFarland en Osborne
,Hiervoor moet de patiënt in zijligging liggen. Bij deze benadering
kan een redelijke expositie van het acetabulum, vooral van de
achterwand, en het proximale femur verkregen worden.
Nadelen van deze benadering zijn:
Een hogere kans op luxatie dan bij de andere
benaderingen, die mogelijk veroorzaakt wordt door het
klieven en niet meer terughechten van de exorotoren en
het kapsel.
Door de moeilijke oriëntatie bestaat de kans de
femursteel verkeerd te plaatsen. Figuur 4 posterieure benadering
Kans op beschadiging van de nervus ischiadicus.
Gedurende een deel van de operatie moet een assistent of de instrumenterende het been
vasthouden.
Anterolaterale benadering volgens Watson Jones
Deze benadering wordt uitgevoerd bij een patiënt in rugligging.
Voordelen zijn:
- Weinig kans op beschadiging van de abductoren.
- Goede expositie van het acetabulum.
- Weinig kans op luxaties.
Nadelen zijn:
- Kans op beschadiging van de nervus gluteus superior en
de nervus femoralis door verkeerd inzetten van een
bothevel. Figuur 5 anterolaterale benadering
- Het proximale femur is vaak moeilijk bereikbaar.
13.2 Artroplastiek van de heup (totale heupprothese)
Operatie-indicatie:
Ernstige aantasting van het gewricht door:
1. (artrose van de heup) :
– Idiopathisch (zonder bekende oorzaak).
– Dysplasie (aangeboren afwijking/onrustige cellen).
– Posttraumatisch.
– Postperthes (bloedtoevoer naar de heupkop en femurhals enige tijd verstoord
waardoor het bot van de heupkop afsterft en misvormd raakt).
– Postepifysiolyse (afglijden van een deel van de heupkop).
– Zeldzame oorzaken (bloeddoorstroming van de heupkop is verstoord. Het bot wordt
zacht en de heupkop kan in elkaar zakken.)
2. Reumatoïde artritis.
3. Avasculaire necrose.
4. Zeldzame oorzaken:
– Tumoren.
– Infecties.
– Andere auto-immuunziekten.
Doel van de operatie:
Vervangen van het gehele heupgewricht door een prothese.
13.2.2 Peroperatieve fase
, 1. Het openen van de ‘weke delen’ zoals huid, subcutis, fascie, spieren en kapsel.
2. Het afzagen en luxeren van de kop.
3. Het voorbereiden van het acetabulum (‘frezen’).
4. Het passen en plaatsen van de kom (gecementeerd).
5. Het passen en plaatsen van de kom (ongecementeerd).
6. Het voorbereiden van de femurschacht (‘raspen’).
7. Het passen en plaatsen van de steel (gecementeerd of ongecementeerd)
8. de repositie.
9. Het sluiten van de wond.
Figuur 6 anterolaterale incisie volgens Watson-Jones (openen van de weke delen)
Figuur 7 uitfrezen van het acetabulum (voorbereiden van het acetabulum)
Figuur 8 boren van de verankeringsgaten in het acetabulum (Het passen en plaatsen van de kom (gecementeerd))
Orthopedie en OZT Orthopedie
Orthopedische chirurgie (Beliën, 2016)
13 Heupoperaties
13.1 Inleiding
Voorwaarden voor een goede benadering van de heup zijn:
Het acetabulum en het proximale femur moeten
goed bereikbaar zijn voor het voorbereiden en
plaatsen van de implantaten.
Er moet zo weinig mogelijk operatieschade aan de
abductoren veroorzaakt worden.
De meest gebruikte benaderingen zijn de directe laterale, Figuur 1 acetabulum
de posterieure en de anterolaterale benadering. Deze
benaderingen worden hier nader toegelicht.
Directe laterale benadering
Voor de directe laterale benadering kan de patiënt in rug- of zijligging
worden gepositioneerd.
Bij deze benadering wordt een klein deel van de heup-abductoren
losgemaakt om bij het gewricht te komen. Deze worden natuurlijk weer vast
gehecht, maar er kan na de operatie een mankend looppatroon ontstaan.
Voordelen van deze benadering zijn:
o Alle spieren en pezen worden in hun vezelrichting gescheiden
zonder dat ze gekliefd hoeven te worden.
o Weinig tot geen beschadiging van de abductoren.
o Goede expositie van het acetabulum en het proximale femur.
o De operatie kan worden uitgevoerd door de operateur, een
instrumenterende en één assisterende. Figuur 2 directe lateriale
benadering
o De kans op luxatie en zenuwbeschadigingen is klein.
Als nadeel moet gezegd worden dat het een bewerkelijke techniek is. Bewerkelijk zijn vooral het
positioneren en afbeitelen van het voorste deel van de spierpeesinsertie van de trochanter major.
Figuur 3 trochanter major
Posterieure benadering volgens McFarland en Osborne
,Hiervoor moet de patiënt in zijligging liggen. Bij deze benadering
kan een redelijke expositie van het acetabulum, vooral van de
achterwand, en het proximale femur verkregen worden.
Nadelen van deze benadering zijn:
Een hogere kans op luxatie dan bij de andere
benaderingen, die mogelijk veroorzaakt wordt door het
klieven en niet meer terughechten van de exorotoren en
het kapsel.
Door de moeilijke oriëntatie bestaat de kans de
femursteel verkeerd te plaatsen. Figuur 4 posterieure benadering
Kans op beschadiging van de nervus ischiadicus.
Gedurende een deel van de operatie moet een assistent of de instrumenterende het been
vasthouden.
Anterolaterale benadering volgens Watson Jones
Deze benadering wordt uitgevoerd bij een patiënt in rugligging.
Voordelen zijn:
- Weinig kans op beschadiging van de abductoren.
- Goede expositie van het acetabulum.
- Weinig kans op luxaties.
Nadelen zijn:
- Kans op beschadiging van de nervus gluteus superior en
de nervus femoralis door verkeerd inzetten van een
bothevel. Figuur 5 anterolaterale benadering
- Het proximale femur is vaak moeilijk bereikbaar.
13.2 Artroplastiek van de heup (totale heupprothese)
Operatie-indicatie:
Ernstige aantasting van het gewricht door:
1. (artrose van de heup) :
– Idiopathisch (zonder bekende oorzaak).
– Dysplasie (aangeboren afwijking/onrustige cellen).
– Posttraumatisch.
– Postperthes (bloedtoevoer naar de heupkop en femurhals enige tijd verstoord
waardoor het bot van de heupkop afsterft en misvormd raakt).
– Postepifysiolyse (afglijden van een deel van de heupkop).
– Zeldzame oorzaken (bloeddoorstroming van de heupkop is verstoord. Het bot wordt
zacht en de heupkop kan in elkaar zakken.)
2. Reumatoïde artritis.
3. Avasculaire necrose.
4. Zeldzame oorzaken:
– Tumoren.
– Infecties.
– Andere auto-immuunziekten.
Doel van de operatie:
Vervangen van het gehele heupgewricht door een prothese.
13.2.2 Peroperatieve fase
, 1. Het openen van de ‘weke delen’ zoals huid, subcutis, fascie, spieren en kapsel.
2. Het afzagen en luxeren van de kop.
3. Het voorbereiden van het acetabulum (‘frezen’).
4. Het passen en plaatsen van de kom (gecementeerd).
5. Het passen en plaatsen van de kom (ongecementeerd).
6. Het voorbereiden van de femurschacht (‘raspen’).
7. Het passen en plaatsen van de steel (gecementeerd of ongecementeerd)
8. de repositie.
9. Het sluiten van de wond.
Figuur 6 anterolaterale incisie volgens Watson-Jones (openen van de weke delen)
Figuur 7 uitfrezen van het acetabulum (voorbereiden van het acetabulum)
Figuur 8 boren van de verankeringsgaten in het acetabulum (Het passen en plaatsen van de kom (gecementeerd))
