MSK 3: theorie klinisch
onderzoek wervelkolom
N. ROUSSEL, D. LAMBEETS, S. MICHIELS
DORIEN HEYLEN
2E BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2019-2020
,
,INLEIDING
1. Inleiding tot het klinisch redeneren
Lage rugklachten (LRK) en nekklachten (NK)
- Meest voorkomende MSK klachten
- Grote impact op functioneren
→ grote socio-economische gevolgen
1.1 Definitie lage rugklachten
Lage rugklachten = pijn of andere ongewenste ervaren sensaties in de lumbosacrale regio, al dan niet
met uitstraling in de gluteale regio en/of in 1 of beide benen.
Oorzaak: zelden 1 specifieke, vaak gevolg van fysieke, psychologische en/of sociale dysfuncties die
interfereren met activiteiten en participatie → via biopsychosociaal perspectief!
1.2 Classificatie lage rugklachten
DUUR VAN DE KLACHTEN
- Acuut: < 6 weken
- Subacuut: 7-12 weken
- Chronisch: >12 weken
- Recurrente klachten: regelmatig episodes van LRK zonder chronisch te zijn
OORZAAK VAN DE KLACHTEN
- Specifieke LRK (10-20%)
- Aspecifieke LRK (80-90%)
- Lumbosacraal radiculair syndroom
PIJNMECHANISMEN
- Nociceptieve pijn
- Perifeer neuropathische pijn
- Neuroplastische pijn
Deze gegevens haal je uit de anamnese
1.2.1 Specifieke lage rugklachten
- Lage rugklachten veroorzaakt door een specifiek pathofysiologisch mechanisme en/of een
stoornis in anatomische structuur
- Klachten hebben een specifieke oorzaak
VOORBEELDEN
- Discus hernia
- Radiculair syndroom
- Spinaal stenose
- Spondylolisthesis
- Spondylitis Ankylopoetica (ziekte van Bechterew)
1
, - Osteoporose
- Trauma – fracturen
- Metastasen
- Infecties
- Cauda equina syndroom
1.2.2 Aspecifieke rugklachten
- LRK die niet toegeschreven kan worden aan een specifieke afwijking of stoornis
- Belangrijk: biopsychosociaal model heeft invloed op hoe de klacht wordt ervaren
o Zie gele vlaggen
SYMPTOMEN (= VAAG)
- Pijn lumbo-sacrale regio
- Evt. uitstraling gluteale regio en/of bovenbeen
- Continue pijn of intermittente pijn
- Houdingen, bewegingen en/of externe belasting verergeren klachten
- Stijfheid WK bij opstaan
- Geen ziekteverschijnselen
Eerste episode meestal tussen 18-65 jaar
Buiten deze periode is het risico op specifieke lage rugklachten veel groter
1.2.3 Lumbosacraal radiculair syndroom
Zie pijnmechanismen
1.2.4 Onderscheid aspecifieke en specifieke lage rugklachten
Op basis van anamnese en klinisch onderzoek
Indien rode vlaggen: specifiek probleem of lumbosacraal radiculair syndroom
- Enkel dan medische beeldvorming of labo-onderzoeken
o Nooit medische beeldvorming bij aspecifiek!
- Geen correlatie tussen degeneratieve veranderingen in WK en klachten → patiënt krijgt angst
1.3 Rode en gele vlaggen
1.3.1 Rode vlaggen
Rode vlaggen = biologische alarmsignalen voor lichamelijke afwijkingen → voor specifieke aandoening
- Eerste episode van LRK buiten 18-65 jaar
- Trauma
- Constante, progressieve pijn
- Maligne aandoeningen in voorgeschiedenis
- Risico op osteoporose
- Pijn en/of paresthesieën in been onder de knie
- Pijn in rug, boven L4
- Neurologische uitval
2
onderzoek wervelkolom
N. ROUSSEL, D. LAMBEETS, S. MICHIELS
DORIEN HEYLEN
2E BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2019-2020
,
,INLEIDING
1. Inleiding tot het klinisch redeneren
Lage rugklachten (LRK) en nekklachten (NK)
- Meest voorkomende MSK klachten
- Grote impact op functioneren
→ grote socio-economische gevolgen
1.1 Definitie lage rugklachten
Lage rugklachten = pijn of andere ongewenste ervaren sensaties in de lumbosacrale regio, al dan niet
met uitstraling in de gluteale regio en/of in 1 of beide benen.
Oorzaak: zelden 1 specifieke, vaak gevolg van fysieke, psychologische en/of sociale dysfuncties die
interfereren met activiteiten en participatie → via biopsychosociaal perspectief!
1.2 Classificatie lage rugklachten
DUUR VAN DE KLACHTEN
- Acuut: < 6 weken
- Subacuut: 7-12 weken
- Chronisch: >12 weken
- Recurrente klachten: regelmatig episodes van LRK zonder chronisch te zijn
OORZAAK VAN DE KLACHTEN
- Specifieke LRK (10-20%)
- Aspecifieke LRK (80-90%)
- Lumbosacraal radiculair syndroom
PIJNMECHANISMEN
- Nociceptieve pijn
- Perifeer neuropathische pijn
- Neuroplastische pijn
Deze gegevens haal je uit de anamnese
1.2.1 Specifieke lage rugklachten
- Lage rugklachten veroorzaakt door een specifiek pathofysiologisch mechanisme en/of een
stoornis in anatomische structuur
- Klachten hebben een specifieke oorzaak
VOORBEELDEN
- Discus hernia
- Radiculair syndroom
- Spinaal stenose
- Spondylolisthesis
- Spondylitis Ankylopoetica (ziekte van Bechterew)
1
, - Osteoporose
- Trauma – fracturen
- Metastasen
- Infecties
- Cauda equina syndroom
1.2.2 Aspecifieke rugklachten
- LRK die niet toegeschreven kan worden aan een specifieke afwijking of stoornis
- Belangrijk: biopsychosociaal model heeft invloed op hoe de klacht wordt ervaren
o Zie gele vlaggen
SYMPTOMEN (= VAAG)
- Pijn lumbo-sacrale regio
- Evt. uitstraling gluteale regio en/of bovenbeen
- Continue pijn of intermittente pijn
- Houdingen, bewegingen en/of externe belasting verergeren klachten
- Stijfheid WK bij opstaan
- Geen ziekteverschijnselen
Eerste episode meestal tussen 18-65 jaar
Buiten deze periode is het risico op specifieke lage rugklachten veel groter
1.2.3 Lumbosacraal radiculair syndroom
Zie pijnmechanismen
1.2.4 Onderscheid aspecifieke en specifieke lage rugklachten
Op basis van anamnese en klinisch onderzoek
Indien rode vlaggen: specifiek probleem of lumbosacraal radiculair syndroom
- Enkel dan medische beeldvorming of labo-onderzoeken
o Nooit medische beeldvorming bij aspecifiek!
- Geen correlatie tussen degeneratieve veranderingen in WK en klachten → patiënt krijgt angst
1.3 Rode en gele vlaggen
1.3.1 Rode vlaggen
Rode vlaggen = biologische alarmsignalen voor lichamelijke afwijkingen → voor specifieke aandoening
- Eerste episode van LRK buiten 18-65 jaar
- Trauma
- Constante, progressieve pijn
- Maligne aandoeningen in voorgeschiedenis
- Risico op osteoporose
- Pijn en/of paresthesieën in been onder de knie
- Pijn in rug, boven L4
- Neurologische uitval
2
