Penologie en victimologie:
Module 4: herstelrecht en bemiddeling:
Gastcollege voorstelling moderator:
Moderator vzw – dialoog tussen slachtoffers en daders:
→ Historiek:
- 1994: actie-onderzoek KU Leuven
- 1999: oprichting (als Suggnomè vzw)
- 2005: wet bemiddeling + erkenning
- 2016: naamsverandering “Moderator vzw”
→ Locaties:
- Centraal secretariaat Leuven
- 8 bemiddelingsdiensten verspreid over Vlaanderen
Visie-herstel(recht):
Herstelrecht VS strafrecht:
Klassiek strafrecht:
Wie regisseert: Justitie (de overheid) leidt het proces.
Focus: De nadruk ligt op de dader: het vaststellen van schuld en het
opleggen van straf.
1
, Rol van het slachtoffer: Het slachtoffer (SO) kan deelnemen aan
de procedure, maar speelt vaak een kleine rol.
Herstelrecht:
Wie kiest: Zowel het slachtoffer (SO) als de dader (DA) kunnen
ervoor kiezen om herstelrecht te gebruiken.
Focus: De nadruk ligt op de noden en belangen van zowel het
slachtoffer als de dader.
Rol van justitie: Justitie wordt geïnformeerd, maar is niet de
leidende partij; de betrokkenen spelen zelf een grotere rol.
Kernverschil:
In het klassieke strafrecht draait het om de schuld en straf van de
dader, onder leiding van de overheid.
In herstelrecht staat de relatie tussen slachtoffer en dader centraal,
met aandacht voor wat nodig is om schade te herstellen.
De driehoek in de afbeelding toont hoe deze systemen elkaar kunnen
aanvullen: in sommige gevallen kan herstelrecht onderdeel worden van
het strafrecht
Visie moderator:
a) Vertrekkend vanuit herstelrecht:
- Vertrouwen op capaciteiten betrokkenen
- Zoeken naar hun eigen noden
a) Binnen kader van het klassieke strafrecht:
- Basis wordt gelegd (wie is slachtoffer/dader, kwalificatie
feiten)
- Verhouding van partijen t.a.v. justitie
= streven naar meer communicatie en participatieve justitie
Brug bemiddeling – justitie?:
a) Wet:
- Bemiddelingsovereenkomst
- Info vanuit gerechtelijke actoren (algemeen + opportuniteit)
2
Module 4: herstelrecht en bemiddeling:
Gastcollege voorstelling moderator:
Moderator vzw – dialoog tussen slachtoffers en daders:
→ Historiek:
- 1994: actie-onderzoek KU Leuven
- 1999: oprichting (als Suggnomè vzw)
- 2005: wet bemiddeling + erkenning
- 2016: naamsverandering “Moderator vzw”
→ Locaties:
- Centraal secretariaat Leuven
- 8 bemiddelingsdiensten verspreid over Vlaanderen
Visie-herstel(recht):
Herstelrecht VS strafrecht:
Klassiek strafrecht:
Wie regisseert: Justitie (de overheid) leidt het proces.
Focus: De nadruk ligt op de dader: het vaststellen van schuld en het
opleggen van straf.
1
, Rol van het slachtoffer: Het slachtoffer (SO) kan deelnemen aan
de procedure, maar speelt vaak een kleine rol.
Herstelrecht:
Wie kiest: Zowel het slachtoffer (SO) als de dader (DA) kunnen
ervoor kiezen om herstelrecht te gebruiken.
Focus: De nadruk ligt op de noden en belangen van zowel het
slachtoffer als de dader.
Rol van justitie: Justitie wordt geïnformeerd, maar is niet de
leidende partij; de betrokkenen spelen zelf een grotere rol.
Kernverschil:
In het klassieke strafrecht draait het om de schuld en straf van de
dader, onder leiding van de overheid.
In herstelrecht staat de relatie tussen slachtoffer en dader centraal,
met aandacht voor wat nodig is om schade te herstellen.
De driehoek in de afbeelding toont hoe deze systemen elkaar kunnen
aanvullen: in sommige gevallen kan herstelrecht onderdeel worden van
het strafrecht
Visie moderator:
a) Vertrekkend vanuit herstelrecht:
- Vertrouwen op capaciteiten betrokkenen
- Zoeken naar hun eigen noden
a) Binnen kader van het klassieke strafrecht:
- Basis wordt gelegd (wie is slachtoffer/dader, kwalificatie
feiten)
- Verhouding van partijen t.a.v. justitie
= streven naar meer communicatie en participatieve justitie
Brug bemiddeling – justitie?:
a) Wet:
- Bemiddelingsovereenkomst
- Info vanuit gerechtelijke actoren (algemeen + opportuniteit)
2
