Samenvatting Geschiedenis van het economisch denken

wIntroductie (pre-Adam Smith)
______________________________________________________________________________
____
Economie is een cumulatieve wetenschap dat constant verbeterd en vergroot wordt

Pre-Adam Smith
1. Aristotle
 Transacties tussen personen zijn goed voor de economie
 Uitwisseling kan alleen plaatsvinden als er een potentieel surplus is van
de transactie die partijen kunnen delen
o Geld vergemakkelijkt transacties!
 Principe van afnemende marginale meeropbrengsten

2. Scholastics
 Priesters en leraren aan middeleeuwse universiteiten
 Belangrijk om land te hebben!
o Katholieke kerk had veel land en dus veel macht, speelde impliciete
rol als overheid
 Determinatie van een gewone prijs is voordelig voor maatschappij
o Natuurlijke prijs: prijs onder vrije en effectieve competitie (=
volkomen concurrentie)
 Zonder monopolie en bedrieglijk gedrag
 Afhankelijk van: waardering van nut door consumenten,
productiekosten
 Federale hiërarchie: rijkeren beschermen de armeren in ruil voor geld en
arbeid
 Vormt de basis voor theorieën over economische wetten

3. Merchantilism
 Focus op de handel, maar toch voorstander voor gesloten economie door
meer binnenlands te produceren
 Positieve handelsbalans
o Export > import
 Handelsbalans = mate voor welvaart meten
 Doel: bevordering militaire en economische macht van een land tov
andere landen

4. Pre-classicist: David Hume
 Voorstander voor een open economie
 Geld speelt geen rol in de reële economie
o Reden: prijzen passen zichzelf aan en koopkracht verandert niet op
LT
 Fishervergelijking: MV = PT -> geldomzet = goederenomzet

,  Reele prijzen blijven constant
5. Quesnay en Physiocrats
 Verantwoordelijk voor tableau economique
o Bevat: nationale accounts model en empirische kennis over model
parameters
 Nationale accounts model: input en output realiseren
 Landbouw en argicultuur vormt de basis voor economische welvaart
 Overheid moet meer volkomen concurrentie en vrije handel promoten
 Tegenovergestelde van Merchantilism
 Volgers van Quesnay zijn physiocrats

,Klassieke school
______________________________________________________________________________
__
2 belangrijke revoluties dat hebben geleid tot de start van klassieke gedachtes:
1. Wetenschappelijke revolutie
 Natuurlijke wetten, laat het gewoon gebeuren = marktwerking = Laissez-
faire
 Verlichtingsperiode
2. Industriële revolutie
 Groei van industrie
 Competitie
 Laagbetaalde beroepsbevolking

Kernideeën van de klassieke school:
1. Beperkte overheidsinterventie
Handhaving eigendomsrechten, openbaar onderwijs en nationale defensie
2. Eigenbelang economisch gedrag
Winsten, lonen
3. Harmonie van belangen
Nastreven van privébelangen
4. Alle economische bronnen en activiteiten zijn belangrijk
Land, kapitaal, arbeid en ondernemingsvermogen
5. Economische wetten
Comparatieve voordeel, afnemende meeropbrengsten etc.

Adam Smith
Beroemd om zijn werk ''Wealth of nations''
 Belangrijkste ideeën:
1. Prijstheorie
o Arbeidsverdeling
o Prijsinformatie en determinatie
2. Kapitaalaccumulatie en het financiële systeem
3. Geschiedenis van ontwikkeling landbouw in Europa
4. Internationale handel
o Kritiek op het mercantilisme
5. Rol van de overheid

, Prijstheorie (= theorie van waarde):
- Relatie tussen waarde, kosten en prijzen:
 Gebruikswaarde: praktische waarde van een product
 Ruilwaarde: waarde van een product in termen van andere goederen of
diensten
- Arbeidswaarde theorie = relatieve prijzen worden bepaald door relatieve
productiekosten
 Niet door rentes!
- Focus op de arbeidsproductiviteit
 Verdeling van arbeid zorgt voor stijging productiviteit
- Lonen/renten/winsten gaan naar ''natuurlijke prijs'' -> terugkoppeling naar
scholastics
 Natuurlijke prijs = prijs bij normale kosten
 Marktprijs = prijs in de markt bij vraag en aanbod
- Excess supply: natuurlijke prijs > marktprijs
- Shortage supply: natuurlijke prijs < marktprijs
- Op LT: marktprijs > natuurlijke prijs

Productiefactoren:
Assumptie: vrije marktwerking

Lonen
- Lonen zijn vastgezet in contracten
- Lonen kunnen verschillen om niet-economische (na-)voordelen te
weerspiegelen:
 Gemak of moeilijkheid van werkgelegenheid
 Niveau van vertrouwen en verantwoordelijkheid
 Regelmaat van werkgelegenheid
 Moeilijkheid/duurheid om werkgelegenheid te leren
 Waarschijnlijkheid van succes in werkgelegenheid

Fundamenteel voor compenserende loonverschillen!

Winsten
- Verschillen in risico
- Compensatie voor management en supervisie van bedrijven

Renten
- Tenant's inkomen = inkomen van de huurder

Lonen en winsten zorgen voor hoge prijzen, maar renten zijn
effecten van hoge prijzen!

Vrije markt en onzichtbare hand (invisible hand):
- Voortbrenging visie van physiocrats