COLLEGE 1
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
Gedrag – iets wat een persoon zegt of doet
Technische definitie – musculaire, glandulaire (met betrekking tot de klieren) of elektrische activiteit van een
organisme
Overt gedrag – openlijk/zichtbaar – iemand anders kan het gedrag waarnemen
Covert gedrag – privé/intern – iemand anders kan het gedrag niet waarnemen (niet innerlijk gedrag, maar
bijvoorbeeld privégedragingen)
Cognitieve gedragingen – beeldvorming en in jezelf praten
Overt en covert kan beïnvloed worden door behavior modification
Dimensies van gedrag
- Duur van gedrag – lengte van tijd dat het gedrag zich voordoet
- Frequentie van gedrag – hoe vaak het gedrag zich voordoet in een bepaalde tijdsperiode
- Intensiteit van gedrag – psychische of fysieke inspanning benodigd voor gedrag
LABELS VAN GEDRAG
Intelligentie – waar je mee wordt geboren, geërfde hersencapaciteit. Valt niet te observeren; alleen gedrag
wordt geobserveerd. Intelligentie verwijst naar de manieren van gedragingen
Attitude – gedraging
Creativiteit – gedrag onder bepaalde omstandigheden
Voor- en nadelen labels
, Handig in snel overhandigen van algemene informatie over hoe een individu zich waarschijnlijk zal
gedragen
Kunnen helpen bij het indiceren van een effectieve behandeling
× Pseudo-verklaringen van gedrag (cirkel-redeneren)
× Gevolgen voor de behandeling van een individu
× Focus op probleemgedragingen i.p.v. sterke punten
Problemen definiëren in gedragstekorten of -overschotten om te voorkomen dat labels worden gebruikt
- Het gaat om het gedrag, niet per se over de labels
- Specifieke procedures om gedrag te kunnen ‘verbeteren’ behavior modification
Behavior modification (gedragsverandering) – systematische toepassing van leerprincipes en -technieken om
het covert en overt gedrag van indiivuden te boordelen en verbeteren om hun dagelijks functioneren te
verbeteren. Het bestaat uit 7 karakteristieken:
1. Nadruk op definiëren van problemen in termen van gedrag die gemeten kunnen worden en gebruik
van veranderingen in gedragsmaatstaf als beste indicator voor problemen
2. Behandelingsprocedures- en technieken zijn manieren om de huidige omgeving van een persoon te
veranderen, om het functioneren te bevorderen.
Fysieke variabelen omgeving individu = stimuli hebben invloed op gedrag
3. Methoden en beweegredenen kunnen precies beschreven worden
4. Technieken worden toegepast in het dagelijks leven van individuen
5. Technieken komen voort uit fundamenteel en toegepast onderzoek (operant en respondent
conditioneren)
6. Bepaalde interventie/behandeling verantwoordelijk voor bepaalde gedragsverandering
7. Verantwoordelijkheid van alle betrokkenen bij het programma voor gedragsverandering
Waarom behavior modification?
- Bewezen effectief
- Effectief en gebruikt bij veel doelgroepen
- Gebruikt in veel contexten (hulpverlening, onderwijs, puppytraining)
- Theorie is heel sterk ontwikkeld
- Makkelijk toe te passen (ook makkelijk aan anderen vertellen)
Behavior assessment
- Gebruik maken van procedures
- Doelgedrag (target behaviors) – gedragingen die veranderen/verbeteren in een gedragsmodificatie
programma
- Verzamelen en analyseren van informatie en gegevens om:
o Doelgedrag te identificeren en te beschrijven
o Mogelijke oorzaken van het gedrag te identificeren
o Gids zijn voor selectie van een geschikte gedragsmatige behandeling
o Behandelresultaat evalueren
- Functionele analyse – isolatie door middel van de oorzaken van probleemgedrag te bepalen en
vervolgens ze te verwijderen of om te keren
HISTORISCHE HOOGTEPUNTEN
,Pavlovian conditioning and early ‘behavior therapy’
- Pavlov (fysioloog) liet zien dat het koppelen van een stimulus (zoals luiden van een bel als er voedsel
was) alleen al de bel voor reactie kan zorgen klassiek/respondent conditioneren
- Emoties en angsten kunnen worden beïnvloed door respondent conditioneren
Operant conditioning and early ‘behavior modification’
- Reflexen (automatisch respons) op stimuli
- Een vorm van leren waarbij gedrag wordt gewijzigd door positieve of negatieve beloningen
Applied behavior analysis
- Journal of aplied behavior analysis (JABA) belangrijk artikel uit de eerste toegepaste
gedragsanalyse:
o Focus op meetbaar gedrag dat maatschappelijk significant is
o Nadruk op Operant conditioneren of ontwikkelen behandelstrategieën
o Poging om duidelijk aan te tonen dat toegepaste behandeling verantwoordelijk was voor de
verbetering van gedrag dat werd gemeten
o Demonstratie van generaliseerbare en langdurige gedragsverbeteringen
Cognitive behavior therapy
- Albert Ellis – irrationele gedachten kunnen lastige emoties veroorzaken
- Irrationele gedachten veranderen in rationele gedachten
- (cognitieve) gedragstherapie
- Aaron Beck – disfunctionele gedachten veroorzaken depressie en andere problemen
therapeutische procedure
Tegenwoordig gebruik van behavior modification
- Gedragswetten
- Behavior analysis – wetenschap waarop behavior modification is gebaseerd
Watson
- Little Albert experiment angststoornissen
- Mensen en conditioneren start behaviorisme
, - Tabula rasa – mensen leren alles twelve infants (12 gezonde kinderen en ik maak ervan wat jullie
willen wat kinderen worden is niet afhankelijk van hoe ze geboren zijn, maar van wat ze leren)
o Als mensen anders zijn, komt dat door de leerprocessen en niet door aangeboren (racisme)
- Behaviorist manifesto (behavior not mind) - behaviorisme moest volledig feitelijk zijn,
Thorndike
- Onderwijspsycholoog
- Studies op dieren en mensen
- Laws of learning law of effect – wanneer je gedrag straft neemt het af (en andersom)
- Geen (radicale) behaviorist
Skinner
- Vooral proeven met ratten en duiven
- Operant conditioning (skinner boxes)
o Duiven en ratten moesten iets doen om beloning te krijgen (voedsel). Bijvoorbeeld een rat die
op een hendeltje drukte vaker op het hendeltje drukken.
- Gevoelens en evaluaties bijproducten van conditionering
o Geen vrije wil, we zijn altijd onder invloed van positive reinforcements
o Genetische invloeden zijn kleiner
Kritiek
- Te beperkt kijken mensen zijn creatief, hebben energie
- Duiven en ratten generaliseren naar mensen te beperkt
- Genetisch vs. Tabula rasa
o Genetische basis is wel van belang
Chomsky
- Kritiek op Skinner
o Over aanleren op taal
o Chomsky: aangeboren mechanisme om taal aan te leren, Skinner: kinderen leren puur taal, is
niks aangeboren
Bandura
- Mensen leren door sociale processen (door wat ze zien bij anderen)
MISVATTINGEN BEHAVIOR MODIFICATION
- Gebruik van beloning is omkoping
- Behavior modification betreft gebruik medicatie en elektroconvulsietherapie
- Het verandert alleen symptomen en komt niet bij onderliggende problemen
- Kan alleen worden toegepast bij eenvoudige problemen, niet bij complexe problemen
- Is koud en gevoelloos en ontwikkelen geen empathie
- Gaan alleen om met waarneembaar gedrag, dus niet met gedachten en gevoelens
- Ontkennen de waarden van genen en erfelijkheid
- Verouderd
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
Gedrag – iets wat een persoon zegt of doet
Technische definitie – musculaire, glandulaire (met betrekking tot de klieren) of elektrische activiteit van een
organisme
Overt gedrag – openlijk/zichtbaar – iemand anders kan het gedrag waarnemen
Covert gedrag – privé/intern – iemand anders kan het gedrag niet waarnemen (niet innerlijk gedrag, maar
bijvoorbeeld privégedragingen)
Cognitieve gedragingen – beeldvorming en in jezelf praten
Overt en covert kan beïnvloed worden door behavior modification
Dimensies van gedrag
- Duur van gedrag – lengte van tijd dat het gedrag zich voordoet
- Frequentie van gedrag – hoe vaak het gedrag zich voordoet in een bepaalde tijdsperiode
- Intensiteit van gedrag – psychische of fysieke inspanning benodigd voor gedrag
LABELS VAN GEDRAG
Intelligentie – waar je mee wordt geboren, geërfde hersencapaciteit. Valt niet te observeren; alleen gedrag
wordt geobserveerd. Intelligentie verwijst naar de manieren van gedragingen
Attitude – gedraging
Creativiteit – gedrag onder bepaalde omstandigheden
Voor- en nadelen labels
, Handig in snel overhandigen van algemene informatie over hoe een individu zich waarschijnlijk zal
gedragen
Kunnen helpen bij het indiceren van een effectieve behandeling
× Pseudo-verklaringen van gedrag (cirkel-redeneren)
× Gevolgen voor de behandeling van een individu
× Focus op probleemgedragingen i.p.v. sterke punten
Problemen definiëren in gedragstekorten of -overschotten om te voorkomen dat labels worden gebruikt
- Het gaat om het gedrag, niet per se over de labels
- Specifieke procedures om gedrag te kunnen ‘verbeteren’ behavior modification
Behavior modification (gedragsverandering) – systematische toepassing van leerprincipes en -technieken om
het covert en overt gedrag van indiivuden te boordelen en verbeteren om hun dagelijks functioneren te
verbeteren. Het bestaat uit 7 karakteristieken:
1. Nadruk op definiëren van problemen in termen van gedrag die gemeten kunnen worden en gebruik
van veranderingen in gedragsmaatstaf als beste indicator voor problemen
2. Behandelingsprocedures- en technieken zijn manieren om de huidige omgeving van een persoon te
veranderen, om het functioneren te bevorderen.
Fysieke variabelen omgeving individu = stimuli hebben invloed op gedrag
3. Methoden en beweegredenen kunnen precies beschreven worden
4. Technieken worden toegepast in het dagelijks leven van individuen
5. Technieken komen voort uit fundamenteel en toegepast onderzoek (operant en respondent
conditioneren)
6. Bepaalde interventie/behandeling verantwoordelijk voor bepaalde gedragsverandering
7. Verantwoordelijkheid van alle betrokkenen bij het programma voor gedragsverandering
Waarom behavior modification?
- Bewezen effectief
- Effectief en gebruikt bij veel doelgroepen
- Gebruikt in veel contexten (hulpverlening, onderwijs, puppytraining)
- Theorie is heel sterk ontwikkeld
- Makkelijk toe te passen (ook makkelijk aan anderen vertellen)
Behavior assessment
- Gebruik maken van procedures
- Doelgedrag (target behaviors) – gedragingen die veranderen/verbeteren in een gedragsmodificatie
programma
- Verzamelen en analyseren van informatie en gegevens om:
o Doelgedrag te identificeren en te beschrijven
o Mogelijke oorzaken van het gedrag te identificeren
o Gids zijn voor selectie van een geschikte gedragsmatige behandeling
o Behandelresultaat evalueren
- Functionele analyse – isolatie door middel van de oorzaken van probleemgedrag te bepalen en
vervolgens ze te verwijderen of om te keren
HISTORISCHE HOOGTEPUNTEN
,Pavlovian conditioning and early ‘behavior therapy’
- Pavlov (fysioloog) liet zien dat het koppelen van een stimulus (zoals luiden van een bel als er voedsel
was) alleen al de bel voor reactie kan zorgen klassiek/respondent conditioneren
- Emoties en angsten kunnen worden beïnvloed door respondent conditioneren
Operant conditioning and early ‘behavior modification’
- Reflexen (automatisch respons) op stimuli
- Een vorm van leren waarbij gedrag wordt gewijzigd door positieve of negatieve beloningen
Applied behavior analysis
- Journal of aplied behavior analysis (JABA) belangrijk artikel uit de eerste toegepaste
gedragsanalyse:
o Focus op meetbaar gedrag dat maatschappelijk significant is
o Nadruk op Operant conditioneren of ontwikkelen behandelstrategieën
o Poging om duidelijk aan te tonen dat toegepaste behandeling verantwoordelijk was voor de
verbetering van gedrag dat werd gemeten
o Demonstratie van generaliseerbare en langdurige gedragsverbeteringen
Cognitive behavior therapy
- Albert Ellis – irrationele gedachten kunnen lastige emoties veroorzaken
- Irrationele gedachten veranderen in rationele gedachten
- (cognitieve) gedragstherapie
- Aaron Beck – disfunctionele gedachten veroorzaken depressie en andere problemen
therapeutische procedure
Tegenwoordig gebruik van behavior modification
- Gedragswetten
- Behavior analysis – wetenschap waarop behavior modification is gebaseerd
Watson
- Little Albert experiment angststoornissen
- Mensen en conditioneren start behaviorisme
, - Tabula rasa – mensen leren alles twelve infants (12 gezonde kinderen en ik maak ervan wat jullie
willen wat kinderen worden is niet afhankelijk van hoe ze geboren zijn, maar van wat ze leren)
o Als mensen anders zijn, komt dat door de leerprocessen en niet door aangeboren (racisme)
- Behaviorist manifesto (behavior not mind) - behaviorisme moest volledig feitelijk zijn,
Thorndike
- Onderwijspsycholoog
- Studies op dieren en mensen
- Laws of learning law of effect – wanneer je gedrag straft neemt het af (en andersom)
- Geen (radicale) behaviorist
Skinner
- Vooral proeven met ratten en duiven
- Operant conditioning (skinner boxes)
o Duiven en ratten moesten iets doen om beloning te krijgen (voedsel). Bijvoorbeeld een rat die
op een hendeltje drukte vaker op het hendeltje drukken.
- Gevoelens en evaluaties bijproducten van conditionering
o Geen vrije wil, we zijn altijd onder invloed van positive reinforcements
o Genetische invloeden zijn kleiner
Kritiek
- Te beperkt kijken mensen zijn creatief, hebben energie
- Duiven en ratten generaliseren naar mensen te beperkt
- Genetisch vs. Tabula rasa
o Genetische basis is wel van belang
Chomsky
- Kritiek op Skinner
o Over aanleren op taal
o Chomsky: aangeboren mechanisme om taal aan te leren, Skinner: kinderen leren puur taal, is
niks aangeboren
Bandura
- Mensen leren door sociale processen (door wat ze zien bij anderen)
MISVATTINGEN BEHAVIOR MODIFICATION
- Gebruik van beloning is omkoping
- Behavior modification betreft gebruik medicatie en elektroconvulsietherapie
- Het verandert alleen symptomen en komt niet bij onderliggende problemen
- Kan alleen worden toegepast bij eenvoudige problemen, niet bij complexe problemen
- Is koud en gevoelloos en ontwikkelen geen empathie
- Gaan alleen om met waarneembaar gedrag, dus niet met gedachten en gevoelens
- Ontkennen de waarden van genen en erfelijkheid
- Verouderd
