Onderzoeksmethoden I
Hoofdstuk 1: Psychometrie
Psychologische testen: is dit een psychologische test?
Inktvlekkentest/Rorschach = Bestaat uit een aantal afbeeldingen en de
cliënt moet zeggen wat hij ziet. Op basis van zijn antwoord zal de therapeut
nagaan of er al dan niet sprake is van een persoonlijkheidsstoornis(sen).
Test om kleurblindheid te meten, is dit een psychologische test? JA en NEE
Dit is een psychologische test, het wordt ook gebruikt door psychologen.
Nee, dit is geen psychologische test. Het gaat over iets medische. Meet de
kleurblindheid. Het gaat over iets meer medisch van aard dat te maken heeft met de
zintuigen MAAR toch kunnen we dit als een psychologische test beschouwen!!
²
Test waarmee je wordt gescoord op seksisme.
→ Dit is een psychologische test, het voldoet aan de basiskenmerken. Maar het is
geen goede test.
Het is een enquête die naar de mening polst. De kwaliteit van de test speelt
eigenlijk niet echt een rol om te beslissen of het een test is of niet. We kunnen
enquête als een psychologische test beschouwen ook al is de kwaliteit niet zo
bijster goed. Het blijft een psychologische test
Stellingen met antwoordopties, meet attitude tov
autoriteit. Was een goede voorspeller voor het stemmen
voor Donald Trump of Hilary Clinton.
→ Ja dit is een psychologisch test
1
,De eerste test die wellicht iedereen ondergaat, is de Apgartest. (Ontwikkeld door Virginia Apgar in
1952)
• Vanaf dat een baby pas geboren wordt, wordt de APGAR test afgenomen. Je ondergaat dus een psychologische test.
• Apgar test = psychologische scoringtest wordt afgenomen door verpleegkundigen net na de geboorte.
o Pasgeborenen worden op 5 kenmerken/aspecten geëvalueerd: (kwaliteit van ademhaling, aanwezigheid van de
reflexen, spiertonus, pols en kleur) voor elk van deze aspecten geeft men een score van 0 tot 2 (2= goed, 0=
slecht). Vervolgens maakt men een somscore/totaalscore per dimensie op (= de som van de scores op de 5
kenmerken).
o Op basis daarvan wordt er nagegaan of er directe nood is aan speciale medische aandacht
o Als de score hoger is dan 7 of gewoon 7 = ok (indicatie voor een goede gezondheid van het kind) → als het
lager is dan 7≠ok (dan moet men meteen overgaan naar bepaalde acties zoals reanimatie).
o Op latere leeftijd zou de peuter die vroeger een lage Apgar-score had mogelijks in aanmerking komen voor
ontwikkelingsstoornissen.
→ Dit is een voorbeeld om te illustreren hoe belangrijk psychologische testen zijn in ons dagdagelijkse leven.
Waarom zijn ze belangrijk?
• Drie kenmerken van psychologische testen
1. Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
2
, 2. We komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
3. Psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
Vergaande gevolgen van psychologische testen
• In het wetboek van de USA staat dat personen met een IQ onder 70 worden geëxecuteerd. Het leven
van de persoon hangt dus af van de psycholoog en de test → daarom is het belangrijk dat het een
goede test is.
• Er zit altijd een bepaalde fout in de test, je hoopt dat de test zo goed mogelijk is, zodat de meetfouten
klein zijn.
• Op bepaald punt had ze contact met verschillende psychologen. Hier was er debat → zijn de test betrouwbaar? Worden ze
goed gebruikt?
• Belangrijk: als psycholoog moet je een goede test van een slechte test kunnen onderscheiden.
Worden psychologische testen goed gebruikt?
• Probleem: testresultaten worden gebruikt om bepaalde conclusies te maken waarvoor de test niet bedoelt is.
• Construct validiteit = uitspraken op basis van een test, maar de gemaakte uitspraken zijn niet valide/correct.
• Bv: Trump: De arts nam een test af van Trump. Deze test werd gebruikt om aan te tonen dat de Trump mentaal fit was .
Maar deze test werd gebruikt om tekenen van dementie op te sporen. Het toont niet aan dat iemand mentaal fit is.
Psychometrie vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische testen. De focus ligt
daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is ook toepasbaar op andere domeinen
zoals criminologie, economie, of educatiewetenschappen.
1.1 Het belang van psychologische testen
Psychometrie is de wetenschappelijke studie van de kwaliteit van psychologische metingen/testen.
1.1.1 Voor psychologen
Het stellen van diagnoses als klinisch psycholoog. → verschil tussen psychologische testing & assessment.
o Testing: Een relatief eenvoudig proces waarbij men één psychologische test afneemt om een beslissing te
nemen.
o Assessment: Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden afgenomen, aangevuld
met informatie uit andere bronnen (zoals interviews en observaties), om zo tot een holistisch beeld te
komen over het functioneren van een persoon.
3
, 1.1.2 Voor onderzoekers
Onderzoekers verzamelen data met behulp van een vragenlijst of een experiment.
Interindividuele verschillen = verschillen tussen personen. Bv: hoe twee personen verschillen van elkaar op
een persoonlijkheidstrek.
Intra-individuele verschillen = verschillen binnen personen. Bv: hoe het stressniveau van één persoon
verschilt op twee verschillende tijdstippen.
1.1.3 Voor de maatschappij
In het dagelijks leven worden we allemaal geconfronteerd met psychologische testen, doordat we zelf
frequent psychologische testen afleggen. Bv: als student examens. Bv: we gebruiken reviews om keuzes op te
baseren.
Impact van sociale media, big data en AI
1.2 Wat zijn psychologische testen?
Een psychologische test is een systematische procedure om het gedrag van twee of meer personen te
vergelijken (interindividuele verschillen), of om het gedrag van een persoon op verschillende momenten te
vergelijken (intra-individuele verschillen)
o Interindividuele verschillen: verschillen tussen personen. Bv: Verschillen in IQ tussen twee personen
o Intra-individuele verschillen: verschillen binnen de persoon →test afnemen bij zelfde persoon op
verschillende momenten. Kijken hoe intelligentie evolueert.
Bv: de Mini-IPIP: psychologische test die bestaat uit twintig
vragen of items die vijf persoonlijkheidstrekken meten. Hierin
moeten personen die de test afleggen, zichzelf beoordelen. Bij
elk van de twintig items moeten ze één van de beschikbare
antwoordopties kiezen, om zo aan te geven in welke mate elk
item een goede omschrijving vorm van zichzelf. Voor elk van
de vijf persoonlijkheidstrekken wordt vervolgens een testscore
berekend door de scores die bij de geselecteerde antwoorden
horen, op te tellen. Die testscores geven zo voor elke persoon
weer in welke mate ze extravert, aangenaam, consciëntieus,
neurotisch en intelligentie zijn.
Enkele kenmerken: dat testen typeert:
1. Ze gebruiken systematische/gestandaardiseerde procedures
2. Ze leveren een staal van gedrag op:
3. Ze leveren een testscore op
4. Ze maken gebruik van normen
5. Ze voorspellen gedrag buiten de test
1.2.1 Een staal van gedrag
• Staal van gedrag = een aantal vragen selecteren
• Inzicht in een bepaald fenomeen op basis van beperkt aantal vragen/items te bevragen binnen de test. Als
testontwikkelaar hoop je dan dat deze vragen representatief zijn voor het geen dat je wil weten.
• Aangezien elke test bestaat uit een eindig aantal vragen of items, kan een test maar een indruk geven van
gedrag gebaseerd op een beperkt aantal antwoorden.
• Selectie van deze items is dus cruciaal, ze moeten een representatief “staal” van gedrag meten.
• Deze items moeten niet noodzakelijk een rechtstreekse afspiegeling zijn van het gedrag dat we wensen te
meten.
4
Hoofdstuk 1: Psychometrie
Psychologische testen: is dit een psychologische test?
Inktvlekkentest/Rorschach = Bestaat uit een aantal afbeeldingen en de
cliënt moet zeggen wat hij ziet. Op basis van zijn antwoord zal de therapeut
nagaan of er al dan niet sprake is van een persoonlijkheidsstoornis(sen).
Test om kleurblindheid te meten, is dit een psychologische test? JA en NEE
Dit is een psychologische test, het wordt ook gebruikt door psychologen.
Nee, dit is geen psychologische test. Het gaat over iets medische. Meet de
kleurblindheid. Het gaat over iets meer medisch van aard dat te maken heeft met de
zintuigen MAAR toch kunnen we dit als een psychologische test beschouwen!!
²
Test waarmee je wordt gescoord op seksisme.
→ Dit is een psychologische test, het voldoet aan de basiskenmerken. Maar het is
geen goede test.
Het is een enquête die naar de mening polst. De kwaliteit van de test speelt
eigenlijk niet echt een rol om te beslissen of het een test is of niet. We kunnen
enquête als een psychologische test beschouwen ook al is de kwaliteit niet zo
bijster goed. Het blijft een psychologische test
Stellingen met antwoordopties, meet attitude tov
autoriteit. Was een goede voorspeller voor het stemmen
voor Donald Trump of Hilary Clinton.
→ Ja dit is een psychologisch test
1
,De eerste test die wellicht iedereen ondergaat, is de Apgartest. (Ontwikkeld door Virginia Apgar in
1952)
• Vanaf dat een baby pas geboren wordt, wordt de APGAR test afgenomen. Je ondergaat dus een psychologische test.
• Apgar test = psychologische scoringtest wordt afgenomen door verpleegkundigen net na de geboorte.
o Pasgeborenen worden op 5 kenmerken/aspecten geëvalueerd: (kwaliteit van ademhaling, aanwezigheid van de
reflexen, spiertonus, pols en kleur) voor elk van deze aspecten geeft men een score van 0 tot 2 (2= goed, 0=
slecht). Vervolgens maakt men een somscore/totaalscore per dimensie op (= de som van de scores op de 5
kenmerken).
o Op basis daarvan wordt er nagegaan of er directe nood is aan speciale medische aandacht
o Als de score hoger is dan 7 of gewoon 7 = ok (indicatie voor een goede gezondheid van het kind) → als het
lager is dan 7≠ok (dan moet men meteen overgaan naar bepaalde acties zoals reanimatie).
o Op latere leeftijd zou de peuter die vroeger een lage Apgar-score had mogelijks in aanmerking komen voor
ontwikkelingsstoornissen.
→ Dit is een voorbeeld om te illustreren hoe belangrijk psychologische testen zijn in ons dagdagelijkse leven.
Waarom zijn ze belangrijk?
• Drie kenmerken van psychologische testen
1. Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
2
, 2. We komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
3. Psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
Vergaande gevolgen van psychologische testen
• In het wetboek van de USA staat dat personen met een IQ onder 70 worden geëxecuteerd. Het leven
van de persoon hangt dus af van de psycholoog en de test → daarom is het belangrijk dat het een
goede test is.
• Er zit altijd een bepaalde fout in de test, je hoopt dat de test zo goed mogelijk is, zodat de meetfouten
klein zijn.
• Op bepaald punt had ze contact met verschillende psychologen. Hier was er debat → zijn de test betrouwbaar? Worden ze
goed gebruikt?
• Belangrijk: als psycholoog moet je een goede test van een slechte test kunnen onderscheiden.
Worden psychologische testen goed gebruikt?
• Probleem: testresultaten worden gebruikt om bepaalde conclusies te maken waarvoor de test niet bedoelt is.
• Construct validiteit = uitspraken op basis van een test, maar de gemaakte uitspraken zijn niet valide/correct.
• Bv: Trump: De arts nam een test af van Trump. Deze test werd gebruikt om aan te tonen dat de Trump mentaal fit was .
Maar deze test werd gebruikt om tekenen van dementie op te sporen. Het toont niet aan dat iemand mentaal fit is.
Psychometrie vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische testen. De focus ligt
daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is ook toepasbaar op andere domeinen
zoals criminologie, economie, of educatiewetenschappen.
1.1 Het belang van psychologische testen
Psychometrie is de wetenschappelijke studie van de kwaliteit van psychologische metingen/testen.
1.1.1 Voor psychologen
Het stellen van diagnoses als klinisch psycholoog. → verschil tussen psychologische testing & assessment.
o Testing: Een relatief eenvoudig proces waarbij men één psychologische test afneemt om een beslissing te
nemen.
o Assessment: Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden afgenomen, aangevuld
met informatie uit andere bronnen (zoals interviews en observaties), om zo tot een holistisch beeld te
komen over het functioneren van een persoon.
3
, 1.1.2 Voor onderzoekers
Onderzoekers verzamelen data met behulp van een vragenlijst of een experiment.
Interindividuele verschillen = verschillen tussen personen. Bv: hoe twee personen verschillen van elkaar op
een persoonlijkheidstrek.
Intra-individuele verschillen = verschillen binnen personen. Bv: hoe het stressniveau van één persoon
verschilt op twee verschillende tijdstippen.
1.1.3 Voor de maatschappij
In het dagelijks leven worden we allemaal geconfronteerd met psychologische testen, doordat we zelf
frequent psychologische testen afleggen. Bv: als student examens. Bv: we gebruiken reviews om keuzes op te
baseren.
Impact van sociale media, big data en AI
1.2 Wat zijn psychologische testen?
Een psychologische test is een systematische procedure om het gedrag van twee of meer personen te
vergelijken (interindividuele verschillen), of om het gedrag van een persoon op verschillende momenten te
vergelijken (intra-individuele verschillen)
o Interindividuele verschillen: verschillen tussen personen. Bv: Verschillen in IQ tussen twee personen
o Intra-individuele verschillen: verschillen binnen de persoon →test afnemen bij zelfde persoon op
verschillende momenten. Kijken hoe intelligentie evolueert.
Bv: de Mini-IPIP: psychologische test die bestaat uit twintig
vragen of items die vijf persoonlijkheidstrekken meten. Hierin
moeten personen die de test afleggen, zichzelf beoordelen. Bij
elk van de twintig items moeten ze één van de beschikbare
antwoordopties kiezen, om zo aan te geven in welke mate elk
item een goede omschrijving vorm van zichzelf. Voor elk van
de vijf persoonlijkheidstrekken wordt vervolgens een testscore
berekend door de scores die bij de geselecteerde antwoorden
horen, op te tellen. Die testscores geven zo voor elke persoon
weer in welke mate ze extravert, aangenaam, consciëntieus,
neurotisch en intelligentie zijn.
Enkele kenmerken: dat testen typeert:
1. Ze gebruiken systematische/gestandaardiseerde procedures
2. Ze leveren een staal van gedrag op:
3. Ze leveren een testscore op
4. Ze maken gebruik van normen
5. Ze voorspellen gedrag buiten de test
1.2.1 Een staal van gedrag
• Staal van gedrag = een aantal vragen selecteren
• Inzicht in een bepaald fenomeen op basis van beperkt aantal vragen/items te bevragen binnen de test. Als
testontwikkelaar hoop je dan dat deze vragen representatief zijn voor het geen dat je wil weten.
• Aangezien elke test bestaat uit een eindig aantal vragen of items, kan een test maar een indruk geven van
gedrag gebaseerd op een beperkt aantal antwoorden.
• Selectie van deze items is dus cruciaal, ze moeten een representatief “staal” van gedrag meten.
• Deze items moeten niet noodzakelijk een rechtstreekse afspiegeling zijn van het gedrag dat we wensen te
meten.
4
