Samenvatting Materieel Strafrecht

DEEL I: INLEIDING

1 AFBAKENING VAN HET ONDERWERP
Strafrecht:
 Materieel strafrecht
o Omschrijft
 Strafbare gedragingen
 Toepasselijke straf of maatregel
o Geeft algemene beginselen aan
 Over strafbaarheid van feit en dader
 Omtrent straftoemeting
 Omtrent de modaliteiten ervan
 richt zich tot burgers
Bv. Algemene regels inzake daderschap, poging, deelneming,
schulduitsluitingsgronden, rechtvaardigingsgronden ...
 Formeel strafrecht
= strafrechtspleging; strafprocesrecht
o Procedurele spelregels
o Bepaalt regels die moeten worden nageleefd om materieel strafrecht te doen
functioneren
 richt zich tot overheid
Bv. Vb. welk rechtscollege is bevoegd: in het hierboven vermeld geval
zal dit de correctionele rechtbank zijn. Binnen welke termijn kan ik
beroep aantekenen?

2 BRONNEN VAN HET STRAFRECHT
FederaIe overheid-----------wetten
Belang van het geheel van de federale staat
Gemeenschappen ( VIaamseI FranseI DuitstaIige)-- ---------- Decreten
Cultureel, persoonsgebonden materie
Gewesten ( VIaams/WaaIs) -------------------------Decreten
BrusseIs HoofdstedeIijk Gewest--------------------------------------Ordonnanties
Economische materie
Zij kunnen allen via hun wetten decreten en ordonnanties de strafwet maken, wijzigen en
beïnvloeden.




1

,FORMEEL STRAFRECHT MATERIEEL STRAFRECHT
(strafvordering, strafrechtspleging, (strafrecht)
strafprocesrecht)


1. procedurele regels m.b.t.: omschrijving algemene regels m.b.t. strafbare
organisatie van strafgerechten feiten
bepalen van de rechtspositie van de organen omschrijving van specifieke strafbare feiten -
die in het strafproces een rol spelen( politie, misdrijven
Openbaar Ministerie, onderzoeksrechter ...)
opsporing van strafbare feiten oordelen over schuldbewijzen en over de
vervolging van verdachten grond van tenlastelegging
doet het materieel strafrecht functioneren
opsporing -vooronderzoek vonnisgerechten: politierechtbank,
bewijsmateriaal verzamelen correctionele rechtbank, hof van assisen, hof
van cassatie.
wijst door naar een vonnisgerecht
d.m.v. onderzoeksgerechten, raadkamer,
kamer van inbeschuldigingstelling
6. zoekt naar bewijzen, oordeelt over
schuldaanwijzigingen




ONTDEKKEN VAN DE WAARHEID BERECHTEN VAN EEN BESCHULDIGDE




2

, DEEL II: MATERIEEL STRAFRECHT

1 DE STRAFWET
Eigenschappen:

1.1 LEGALITEITSBEGINSEL
Enkel de wet kan de materiële rechtsbron zijn van misdrijven en straffen.
De Wet moet reeds bestaan vooraleer de rechter die kan toepassen.
Nullem crimen, nulla poena, sine lege = geen misdrijf, geen straf zonder wet.
 hieruit volgen twee andere beginselen:
 Strikte interpretatie van de strafwet (1.2)
 Non-retroactieve werking van de strafwet (1.3)

1.2 INTERPRETATIE VAN DE STRAFWET
De rechter mag de strafwet enkel interpreteren, niet uitbreiden.
De wetgever is verplicht zich te richten naar de tekst.
 Mag wel:
o Uitdrukkelijk (letterlijk) interpreteren
 De woorden moeten begrepen worden volgens hun taalkundige en
normale betekenis
Vb. de vraag stelt zich of het verspreiden van gruwelvideo's kan
worden toegepast op art 383 Sw . . Het artikel beteugelt de
verspreiding van geschriften, afbeeldingen of prenten die strijdig
zijn met de goede zeden. De vraag werd negatief beantwoord
omdat de rechter van oordeel was dat het begrip goede zeden
beperkt is tot wat aanstootgevend is voor de seksuele moraal, en
dat uitingen van geweld, hoe afgrijselijk ze ook zijn, niet kunnen
gestraft worden door gebrek aan een specifieke wettekst.
o Impliciet (teleologisch) interpreteren
 Tekst niet duidelijk, dus zoeken naar bedoeling van wetgever
 er moet zekerheid zijn omtrent
 De wil van de wetgever
 Feit moet onder de wettelijke definitie kunnen worden
ondergebracht
Vb. valsheid in geschriften: hoewel de tekst het niet
uitdrukkelijk bepaalt, wordt dit misdrijf ook toegepast op
de vervalsing van nummerplaten
 Welke wijze
 Extensief
 Evolutief
 Mag niet:
o Analogische toepassing van de strafwet


3