The Princeton Guide to Historical Research
III Bronnen
5 Bronnen: een introductie
Tips:
- Accepteer het feit dat de beschikbare bronnen maar een klein deel van de menselijke
ervaring benadrukt.
- Identificeer sets van bronnen: verzamel materiaal waar jij graag uit leest.
- Begrijp dat de machtigere mensen vaker bronnen maken, maar dat goede historici ook de
stemmen van de minder machtige mensen kunnen horen.
Primaire versus Secundaire Bronnen
Louis Gottschalk: ‘Primaire bronnen zijn de getuigenis van een ooggetuige, iemand die aanwezig was bij de
gebeurtenis waarover hij schrijft. Secundaire bronnen zijn de getuigenis van mensen die geen ooggetuigen
waren, iemand was niet aanwezig bij de gebeurtenis waarover hij schrijft’. De lijn tussen primaire en
secundaire bronnen kan soms een beetje wazig zijn. Dit ligt aan de vraag die jij over een bepaalde
gebeurtenis vraagt.
Gebalanceerd Secundaire Bronnen Gebruiken
Veel belangrijke geschiedenis berust op secundaire bronnen. Macrogeschiedenis (verhalen die zich over
meerdere continenten en eeuwen verspreiden) halen veel informatie uit andere geleerden. Geen een
primaire bron kan grote veranderingen over grotere tijd vastleggen.
Sets van Bronnen
Van veel gebeurtenissen zijn er bronnen over de hele wereld. Om het werk van de historicus makkelijker te
maken, maakt hij gebruik van sets van bronnen. Bijvoorbeeld archieven en overheidsdocumenten, die op
één plek gevonden kunnen worden. Ook gebruiken historici sets van bronnen om meerdere perspectieven
te bekijken.
Bronnen als Verslagen van de Machtigen
Geen bron, bibliotheek of archief is een neutrale weergave van het verleden. Vaak worden de levens van de
niet-machtigen alleen beschreven door de ogen van de machtigen.
Geen Bron Spreek voor Zichzelf
De historicus moet vragen stellen, want geen een bron spreekt voor zichzelf. Je moet daarbij ook naar alle
betrokken perspectieven van actoren kijken.
Talen en Gespecialiseerd Lezen
Elke taal die je leert, of andere gespecialiseerde kennis die je aanneemt, is een investering in toekomstige
onderzoeken. Kies daarbij bronnen waarvan jij houdt.
6 Teksten als bronnen
Tips:
- Lees elke bron kritisch. Zelfs een ooggetuigen is niet altijd even betrouwbaar.
- Kijk naar kranten, magazines en dagboeken als een van de rijkste bronnen van het
verleden, en soms het makkelijkst om te bereiken.
- Begrijp de macht en belofte van digitale teksten, maar ook hun limieten.
Eerste-persoon
Men kan snel denken dat de ooggetuigen van een gebeurtenis de meest betrouwbare bron is. Eerste-
persoon bronnen kunnen vaak niet representatief of subjectief zijn. Qua bronnen, denk aan: dagboeken en
, brieven. Hierin beschrijven personen wat zij van een nieuw verschijnsel of plek vinden. Dit geeft vaak een
goede sfeer van de situatie waar een persoon in zit.
Memoires
Geschreven jaren of decennia na een gebeurtenis. Memoires worden vaak door ‘ghostwriters’ geschreven,
waardoor niet te dateren valt wanneer iets geschreven is en door wie. Sommige memoires zijn wel van
belang bij specifieke gebeurtenissen, omdat ze de gebeurtenis toch goed beschrijven.
Interviews
Sommige historici hebben het voorrecht mensen te interviewen waarover zij schrijven. Sommige interviews
kunnen ook subjectief zijn door het perspectief van de persoon of instantie die zij interviewen.
Alledaagse Documenten
Sommige eerste-persoons documenten worden gemaakt zonder dat we het door hebben. Bijvoorbeeld
kalenders, bankgegevens en bedrijfsgegevens. Ze geven een accurate visie op bijvoorbeeld economische
prijzen en belastingen.
Tijdschriften en Kranten
De perfecte primaire bron:
- Uitgeprint, niet geschreven (makkelijker te lezen).
- Beschrijft de complete dag, maand of jaar.
- Gemaakt kort na de gebeurtenis.
- Beschrijft meerdere stemmen, meerdere perspectieven.
- Volmaakt, beschrijft de gehele gebeurtenis.
Tijdschriften en kranten voldoen vaak aan meerdere bovenstaande aspecten. Kranten geven een basic
tijdlijn van gebeurtenissen en actoren die aanwezig waren. Lokale kranten geven een weergave van lokale
gebeurtenissen en nationale bij nationale. Daarnaast heb je magazines: bestaan uit tijdschriften, jaarboeken
en andere serie-literatuur. Deze geven een goede weergave van het dagelijkse leven.
Gespecialiseerde Tijdschriften
Vertellen een verhaal van een groep schrijvers die naar elkaar schrijven. Ze kunnen vooral gebruikt worden
om twee verhalen tegenover elkaar te stellen.
Overheidsdocumenten
Overheden zijn erg goed in het bewaren van documenten. Vooral goed voor onderzoek naar staten.
Crimineel Onderzoek en Berechtingen
Berechtiging voor moord beschrijving in groot detail hoe mensen hun tijd spendeerden en verteld
precies hoe wat er gezegd werd. Opstanden overheden hebben te lang een probleem genegeerd.
Deze verslagen kunnen wel gekleurd zijn, aangezien de onderzoekers een bepaalde uitkomst wilden van een
berechtiging.
Overheden bewaren brieven en petities die getekend zijn. Dit geeft een beeld van de stemmen die je
normaal gesproken niet zou horen. Publieke instituties werden ook bewaard.
Studiebeurs
‘’Rustplekken, relax, recreatie werden ook bewaard gebleven’’. Deze moeten ook met een kritische blik
worden bekeken, maar geven wel een goed inzicht in het dagelijkse leven. Ook de hedendaagse activiteiten
kunnen gebruikt worden om inzicht te brengen in het verleden. Door middel van sociale wetenschap.
Fictie
Ook volledig fictief werk kan historici informeren. Sommige werken passen binnen de kaders van dergelijke
situaties in het verleden, waardoor er toch een beeld wordt geschept. Fictie kan ook een beeld scheppen
van hoe mensen uit het verleden naar hun wereld keken. Ook sommige kunst geeft de waarde weer van
bepaalde bezigheden. Ook heeft fictie invloed op de hedendaagse tijd: als je het vergelijkt kan je laten zien
III Bronnen
5 Bronnen: een introductie
Tips:
- Accepteer het feit dat de beschikbare bronnen maar een klein deel van de menselijke
ervaring benadrukt.
- Identificeer sets van bronnen: verzamel materiaal waar jij graag uit leest.
- Begrijp dat de machtigere mensen vaker bronnen maken, maar dat goede historici ook de
stemmen van de minder machtige mensen kunnen horen.
Primaire versus Secundaire Bronnen
Louis Gottschalk: ‘Primaire bronnen zijn de getuigenis van een ooggetuige, iemand die aanwezig was bij de
gebeurtenis waarover hij schrijft. Secundaire bronnen zijn de getuigenis van mensen die geen ooggetuigen
waren, iemand was niet aanwezig bij de gebeurtenis waarover hij schrijft’. De lijn tussen primaire en
secundaire bronnen kan soms een beetje wazig zijn. Dit ligt aan de vraag die jij over een bepaalde
gebeurtenis vraagt.
Gebalanceerd Secundaire Bronnen Gebruiken
Veel belangrijke geschiedenis berust op secundaire bronnen. Macrogeschiedenis (verhalen die zich over
meerdere continenten en eeuwen verspreiden) halen veel informatie uit andere geleerden. Geen een
primaire bron kan grote veranderingen over grotere tijd vastleggen.
Sets van Bronnen
Van veel gebeurtenissen zijn er bronnen over de hele wereld. Om het werk van de historicus makkelijker te
maken, maakt hij gebruik van sets van bronnen. Bijvoorbeeld archieven en overheidsdocumenten, die op
één plek gevonden kunnen worden. Ook gebruiken historici sets van bronnen om meerdere perspectieven
te bekijken.
Bronnen als Verslagen van de Machtigen
Geen bron, bibliotheek of archief is een neutrale weergave van het verleden. Vaak worden de levens van de
niet-machtigen alleen beschreven door de ogen van de machtigen.
Geen Bron Spreek voor Zichzelf
De historicus moet vragen stellen, want geen een bron spreekt voor zichzelf. Je moet daarbij ook naar alle
betrokken perspectieven van actoren kijken.
Talen en Gespecialiseerd Lezen
Elke taal die je leert, of andere gespecialiseerde kennis die je aanneemt, is een investering in toekomstige
onderzoeken. Kies daarbij bronnen waarvan jij houdt.
6 Teksten als bronnen
Tips:
- Lees elke bron kritisch. Zelfs een ooggetuigen is niet altijd even betrouwbaar.
- Kijk naar kranten, magazines en dagboeken als een van de rijkste bronnen van het
verleden, en soms het makkelijkst om te bereiken.
- Begrijp de macht en belofte van digitale teksten, maar ook hun limieten.
Eerste-persoon
Men kan snel denken dat de ooggetuigen van een gebeurtenis de meest betrouwbare bron is. Eerste-
persoon bronnen kunnen vaak niet representatief of subjectief zijn. Qua bronnen, denk aan: dagboeken en
, brieven. Hierin beschrijven personen wat zij van een nieuw verschijnsel of plek vinden. Dit geeft vaak een
goede sfeer van de situatie waar een persoon in zit.
Memoires
Geschreven jaren of decennia na een gebeurtenis. Memoires worden vaak door ‘ghostwriters’ geschreven,
waardoor niet te dateren valt wanneer iets geschreven is en door wie. Sommige memoires zijn wel van
belang bij specifieke gebeurtenissen, omdat ze de gebeurtenis toch goed beschrijven.
Interviews
Sommige historici hebben het voorrecht mensen te interviewen waarover zij schrijven. Sommige interviews
kunnen ook subjectief zijn door het perspectief van de persoon of instantie die zij interviewen.
Alledaagse Documenten
Sommige eerste-persoons documenten worden gemaakt zonder dat we het door hebben. Bijvoorbeeld
kalenders, bankgegevens en bedrijfsgegevens. Ze geven een accurate visie op bijvoorbeeld economische
prijzen en belastingen.
Tijdschriften en Kranten
De perfecte primaire bron:
- Uitgeprint, niet geschreven (makkelijker te lezen).
- Beschrijft de complete dag, maand of jaar.
- Gemaakt kort na de gebeurtenis.
- Beschrijft meerdere stemmen, meerdere perspectieven.
- Volmaakt, beschrijft de gehele gebeurtenis.
Tijdschriften en kranten voldoen vaak aan meerdere bovenstaande aspecten. Kranten geven een basic
tijdlijn van gebeurtenissen en actoren die aanwezig waren. Lokale kranten geven een weergave van lokale
gebeurtenissen en nationale bij nationale. Daarnaast heb je magazines: bestaan uit tijdschriften, jaarboeken
en andere serie-literatuur. Deze geven een goede weergave van het dagelijkse leven.
Gespecialiseerde Tijdschriften
Vertellen een verhaal van een groep schrijvers die naar elkaar schrijven. Ze kunnen vooral gebruikt worden
om twee verhalen tegenover elkaar te stellen.
Overheidsdocumenten
Overheden zijn erg goed in het bewaren van documenten. Vooral goed voor onderzoek naar staten.
Crimineel Onderzoek en Berechtingen
Berechtiging voor moord beschrijving in groot detail hoe mensen hun tijd spendeerden en verteld
precies hoe wat er gezegd werd. Opstanden overheden hebben te lang een probleem genegeerd.
Deze verslagen kunnen wel gekleurd zijn, aangezien de onderzoekers een bepaalde uitkomst wilden van een
berechtiging.
Overheden bewaren brieven en petities die getekend zijn. Dit geeft een beeld van de stemmen die je
normaal gesproken niet zou horen. Publieke instituties werden ook bewaard.
Studiebeurs
‘’Rustplekken, relax, recreatie werden ook bewaard gebleven’’. Deze moeten ook met een kritische blik
worden bekeken, maar geven wel een goed inzicht in het dagelijkse leven. Ook de hedendaagse activiteiten
kunnen gebruikt worden om inzicht te brengen in het verleden. Door middel van sociale wetenschap.
Fictie
Ook volledig fictief werk kan historici informeren. Sommige werken passen binnen de kaders van dergelijke
situaties in het verleden, waardoor er toch een beeld wordt geschept. Fictie kan ook een beeld scheppen
van hoe mensen uit het verleden naar hun wereld keken. Ook sommige kunst geeft de waarde weer van
bepaalde bezigheden. Ook heeft fictie invloed op de hedendaagse tijd: als je het vergelijkt kan je laten zien
