Moderne Kunst OU
Samenvatting OU
Moderne Kunst Feiten en visies
Deel I: Art of the Avant Gardes
Hoofdstuk 1: Expressionisme en de crisis van de subjectiviteit Blz 4
Hoofdstuk 5: Kubisme verschillende benaderingen Blz 16
Hoofdstuk 6: Dusty Mannequins: Modern Art and Primitivism Blz 26
Hoofdstuk 8: The Idea of an Abstract Art Blz 34
Deel II: Varieties of Modernism
Hoofdstuk 1: Parijs 1930 - 1940 Blz 47
Hoofdstuk 5: Abstract Expressionisme en mannelijkheid Blz 65
Hoofdstuk 9: The Neo Avant Garde Blz 76
Hoofdstuk 12: In search of a revolutionary consciousness Blz 89
Piet Mondriaan
Ó Milas 1
,Moderne Kunst OU
Inhoudsopgave
Deel I: Art of the Avantgardes ........................................................................................................................ 4
Inleiding cursus OU algemeen ............................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: Expressionisme en de crisis van de subjectiviteit ....................................................................... 6
Inleiding OU ........................................................................................................................................................ 6
Paragraaf 1: Introductie ..................................................................................................................................... 6
Paragraaf 2: Constructie van het expressionisme .............................................................................................. 6
Paragraaf 3: Die Brücke ..................................................................................................................................... 8
Paragraaf 4: De Fauvisten ................................................................................................................................ 10
Paragraaf 5: De Blauwe Reiter ......................................................................................................................... 13
Paragraaf 6: Kritiek op het expressionisme ...................................................................................................... 14
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 14
Hoofdstuk 5: Kubisme verschillende benaderingen ...................................................................................... 18
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 18
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 18
Paragraaf 2: Wie waren de kubisten? .............................................................................................................. 18
Paragraaf 3: De Pioniers van het Kubisme: Formalistische benadering ........................................................... 19
Paragraaf 4: De “Salonkubisten”, Sociale Historische benadering ................................................................... 21
Paragraaf 5: De Historische significantie van het kubisme .............................................................................. 22
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 23
Hoofdstuk 6: Dusty Mannequins: Modern Art and Primitivism ..................................................................... 28
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 28
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 28
Paragraaf 2: Primitivisme................................................................................................................................. 29
Paragraaf 3: Waarom modernisten geïnteresseerd waren en hoe dat te zien ................................................ 30
Paragraaf 4: Twee belangrijke critici en hun interpretaties ............................................................................. 32
Paragraaf 5: Postmoderne critici: “An Artistic Coup founded on Military conquest”....................................... 33
Paragraaf 6: Nogmaals Les Demoiselles d’Avignon, Picasso 1907................................................................... 34
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 35
Hoofdstuk 8: The Idea of an Abstract Art ...................................................................................................... 36
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 36
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 36
Paragraaf 2: Modernisme ................................................................................................................................ 37
Paragraaf 3: De wortels van de abstracte kunst: Het symbolisme................................................................... 38
Paragraaf 4: Wassili Kandinsky ........................................................................................................................ 39
Paragraaf 5: De invloed van het kubisme......................................................................................................... 42
Ó Milas 2
,Moderne Kunst OU
Paragraaf 6: Piet Mondriaan en het neoplasticisme ........................................................................................ 42
Paragraaf 7: Kazimir Malevich ......................................................................................................................... 45
Paragraaf 8: Conclusies .................................................................................................................................... 46
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 48
Deel II: Varieties of Modernism .................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 1: Kunst in Parijs in 1930-1940 ..................................................................................................... 50
Toelichting OU. ................................................................................................................................................. 50
Paragraaf 1: Inleiding ....................................................................................................................................... 50
Paragraaf 2: De relatie tussen Kunst en politieke dilemma’s op de Exposition ................................................ 51
Paragraaf 3: Abstracte en figuratieve Kunst, na het kubisme.......................................................................... 53
Paragraaf 4: Realisme en commitment ............................................................................................................ 56
Paragraaf 5: Dromen en nachtmerries ............................................................................................................. 59
Interpretatie Janson ......................................................................................................................................... 64
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 65
Hoofdstuk 5: Abstract Expressionisme en mannelijkheid .............................................................................. 68
Toelichting OU. ................................................................................................................................................. 68
Paragraaf 1: Inleiding ....................................................................................................................................... 68
Paragraaf 2: Jackson Pollock en Abstract Expressionism: Gendering of Gesture ............................................. 69
Paragraaf 3: De invloed van het primitivisme op het Abstract Expressionisme ............................................... 70
Paragraaf 4: Identiteit en Performance (The Performative) ............................................................................ 73
Paragraaf 5: Vrouwelijke kunstenaars, identiteit en “Gendered Gesture” ...................................................... 75
Paragraaf 6: Conclusies .................................................................................................................................... 77
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 78
Hoofdstuk 9: The Neo-Avant-Garde .............................................................................................................. 80
Toelichting OU .................................................................................................................................................. 80
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 80
Paragraaf 2: De erfenis van Action Painting .................................................................................................... 80
Paragraaf 3: Rauschenberg en Cage ................................................................................................................ 81
Paragraaf 4: An International Avant Garde ..................................................................................................... 83
Paragraaf 5: Happenings en Fluxus.................................................................................................................. 87
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 90
Hoofdstuk 12: In search of a revolutionary consciousness. ........................................................................... 91
Paragraaf 1 Introductie .................................................................................................................................... 91
Paragraaf 2: Parijs 1945 – 1954 ....................................................................................................................... 92
Paragraaf 2,3 en 2,4: Jean Buffet, L’Art Brut en Alberto Giacometti ............................................................... 93
Paragraaf 3: Cobra ........................................................................................................................................... 94
Paragraaf 4: De Situationistische Internationale ............................................................................................. 95
Ó Milas 3
, Moderne Kunst OU
Deel I: Art of the Avantgardes
Inleiding cursus OU algemeen
Onderscheid Janson en het andere boek
1) Janson -= objectgerichte benadering waarbij de Canon als feit wordt gegeven
2) Beide andere boeken hebben een problematiserende benadering.
Moderne Kunst:
Tegenwoordig is een origineel concept belangrijker dan de uitvoering vandaar dat Duchamp
met zijn readymade Fontain (1917) ook als meest invloedrijke werk kon worden gekozen.
Duchamp was revolutionair toe bijv Mondriaan en Kandinsky, die nog in hun schilderijen de
werkelijkheid representeerden zij het op het abstract en universeel beeldtaal niveau.
Duchamps had alleen maar ideeën en is daarmee de grondlegger voor de Conceptuele
Kunst.
Moderne kunst verschilt essentieel van de kunst in de vorige eeuwen omdat er weinig over
is van de traditionele kunstdisciplines (SBA) of technieken. Toch is de Moderne kunst 1900-
1970 inmiddels weer klassiek geworden en maakt men tegenwoordig weer schilderijen naast
vele andere werken. Wat eens modern was is nu klassiek, vanwege andere opvattingen en
de ontwikkeling in de kunst.
Moderne Kunst is van 1900 – 1970, daarna is de contemporaine of eigentijdse kunst met als
begin het Postmodernisme. De studie van de Moderne kunst begon pas na 1970 en wel op
verschillende manieren o.a.:
1) De formeel technische eigenschappen als Wölflinn en Janson.
2) De sociologische of psychologische aspecten
3) De Moderne Kunst in relatie met de semiotiek etc
4) Maar ook genderbenaderingen en dergelijke
Wanneer begint de Moderne Kunst? = afhankelijk van criterium
1) Aanzet in de Romantiek (1760 – 1840) met opkomst autonome Kunstenaar, die nog wel
sterk naturalistisch was, dwz het weergeven van de visuele werkelijkheid, als Courbet en
zijn afkeer van de Academische tradities.
2) Ook de impressionisten nemen deze visuele werkelijkheid als onderwerp, maar nu wilde
men vooral het licht van de werkelijkheid schilderen.
3) Voor velen wordt het werk Solein Levant als beslissend voor de Moderne Kunst gezien
zonder overigens zelf een modern kunstwerk te zijn.
4) Anderen zien de Postimpressionisten als Gaugain en Cezanne als “vaders”, omdat ze
a) Als eerste afstand namen van het naturalisme
b) Daarbij een nieuwe werkelijkheid op het doek schilderde en de bestaande
werkelijkheid deformeerde
c) Zich lieten leiden door gevoelens en fantasieën
d) En een ongecontroleerde technieken gebruikten, ruwe streken
5) Toch laten we de Moderne kunst in deze cursus beginnen na 1900 omdat
Ó Milas 4
Samenvatting OU
Moderne Kunst Feiten en visies
Deel I: Art of the Avant Gardes
Hoofdstuk 1: Expressionisme en de crisis van de subjectiviteit Blz 4
Hoofdstuk 5: Kubisme verschillende benaderingen Blz 16
Hoofdstuk 6: Dusty Mannequins: Modern Art and Primitivism Blz 26
Hoofdstuk 8: The Idea of an Abstract Art Blz 34
Deel II: Varieties of Modernism
Hoofdstuk 1: Parijs 1930 - 1940 Blz 47
Hoofdstuk 5: Abstract Expressionisme en mannelijkheid Blz 65
Hoofdstuk 9: The Neo Avant Garde Blz 76
Hoofdstuk 12: In search of a revolutionary consciousness Blz 89
Piet Mondriaan
Ó Milas 1
,Moderne Kunst OU
Inhoudsopgave
Deel I: Art of the Avantgardes ........................................................................................................................ 4
Inleiding cursus OU algemeen ............................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: Expressionisme en de crisis van de subjectiviteit ....................................................................... 6
Inleiding OU ........................................................................................................................................................ 6
Paragraaf 1: Introductie ..................................................................................................................................... 6
Paragraaf 2: Constructie van het expressionisme .............................................................................................. 6
Paragraaf 3: Die Brücke ..................................................................................................................................... 8
Paragraaf 4: De Fauvisten ................................................................................................................................ 10
Paragraaf 5: De Blauwe Reiter ......................................................................................................................... 13
Paragraaf 6: Kritiek op het expressionisme ...................................................................................................... 14
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 14
Hoofdstuk 5: Kubisme verschillende benaderingen ...................................................................................... 18
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 18
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 18
Paragraaf 2: Wie waren de kubisten? .............................................................................................................. 18
Paragraaf 3: De Pioniers van het Kubisme: Formalistische benadering ........................................................... 19
Paragraaf 4: De “Salonkubisten”, Sociale Historische benadering ................................................................... 21
Paragraaf 5: De Historische significantie van het kubisme .............................................................................. 22
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 23
Hoofdstuk 6: Dusty Mannequins: Modern Art and Primitivism ..................................................................... 28
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 28
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 28
Paragraaf 2: Primitivisme................................................................................................................................. 29
Paragraaf 3: Waarom modernisten geïnteresseerd waren en hoe dat te zien ................................................ 30
Paragraaf 4: Twee belangrijke critici en hun interpretaties ............................................................................. 32
Paragraaf 5: Postmoderne critici: “An Artistic Coup founded on Military conquest”....................................... 33
Paragraaf 6: Nogmaals Les Demoiselles d’Avignon, Picasso 1907................................................................... 34
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 35
Hoofdstuk 8: The Idea of an Abstract Art ...................................................................................................... 36
Inleiding OU ...................................................................................................................................................... 36
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 36
Paragraaf 2: Modernisme ................................................................................................................................ 37
Paragraaf 3: De wortels van de abstracte kunst: Het symbolisme................................................................... 38
Paragraaf 4: Wassili Kandinsky ........................................................................................................................ 39
Paragraaf 5: De invloed van het kubisme......................................................................................................... 42
Ó Milas 2
,Moderne Kunst OU
Paragraaf 6: Piet Mondriaan en het neoplasticisme ........................................................................................ 42
Paragraaf 7: Kazimir Malevich ......................................................................................................................... 45
Paragraaf 8: Conclusies .................................................................................................................................... 46
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 48
Deel II: Varieties of Modernism .................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 1: Kunst in Parijs in 1930-1940 ..................................................................................................... 50
Toelichting OU. ................................................................................................................................................. 50
Paragraaf 1: Inleiding ....................................................................................................................................... 50
Paragraaf 2: De relatie tussen Kunst en politieke dilemma’s op de Exposition ................................................ 51
Paragraaf 3: Abstracte en figuratieve Kunst, na het kubisme.......................................................................... 53
Paragraaf 4: Realisme en commitment ............................................................................................................ 56
Paragraaf 5: Dromen en nachtmerries ............................................................................................................. 59
Interpretatie Janson ......................................................................................................................................... 64
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 65
Hoofdstuk 5: Abstract Expressionisme en mannelijkheid .............................................................................. 68
Toelichting OU. ................................................................................................................................................. 68
Paragraaf 1: Inleiding ....................................................................................................................................... 68
Paragraaf 2: Jackson Pollock en Abstract Expressionism: Gendering of Gesture ............................................. 69
Paragraaf 3: De invloed van het primitivisme op het Abstract Expressionisme ............................................... 70
Paragraaf 4: Identiteit en Performance (The Performative) ............................................................................ 73
Paragraaf 5: Vrouwelijke kunstenaars, identiteit en “Gendered Gesture” ...................................................... 75
Paragraaf 6: Conclusies .................................................................................................................................... 77
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 78
Hoofdstuk 9: The Neo-Avant-Garde .............................................................................................................. 80
Toelichting OU .................................................................................................................................................. 80
Paragraaf 1: Introductie ................................................................................................................................... 80
Paragraaf 2: De erfenis van Action Painting .................................................................................................... 80
Paragraaf 3: Rauschenberg en Cage ................................................................................................................ 81
Paragraaf 4: An International Avant Garde ..................................................................................................... 83
Paragraaf 5: Happenings en Fluxus.................................................................................................................. 87
H Janson: Twintigste-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst............................................................................. 90
Hoofdstuk 12: In search of a revolutionary consciousness. ........................................................................... 91
Paragraaf 1 Introductie .................................................................................................................................... 91
Paragraaf 2: Parijs 1945 – 1954 ....................................................................................................................... 92
Paragraaf 2,3 en 2,4: Jean Buffet, L’Art Brut en Alberto Giacometti ............................................................... 93
Paragraaf 3: Cobra ........................................................................................................................................... 94
Paragraaf 4: De Situationistische Internationale ............................................................................................. 95
Ó Milas 3
, Moderne Kunst OU
Deel I: Art of the Avantgardes
Inleiding cursus OU algemeen
Onderscheid Janson en het andere boek
1) Janson -= objectgerichte benadering waarbij de Canon als feit wordt gegeven
2) Beide andere boeken hebben een problematiserende benadering.
Moderne Kunst:
Tegenwoordig is een origineel concept belangrijker dan de uitvoering vandaar dat Duchamp
met zijn readymade Fontain (1917) ook als meest invloedrijke werk kon worden gekozen.
Duchamp was revolutionair toe bijv Mondriaan en Kandinsky, die nog in hun schilderijen de
werkelijkheid representeerden zij het op het abstract en universeel beeldtaal niveau.
Duchamps had alleen maar ideeën en is daarmee de grondlegger voor de Conceptuele
Kunst.
Moderne kunst verschilt essentieel van de kunst in de vorige eeuwen omdat er weinig over
is van de traditionele kunstdisciplines (SBA) of technieken. Toch is de Moderne kunst 1900-
1970 inmiddels weer klassiek geworden en maakt men tegenwoordig weer schilderijen naast
vele andere werken. Wat eens modern was is nu klassiek, vanwege andere opvattingen en
de ontwikkeling in de kunst.
Moderne Kunst is van 1900 – 1970, daarna is de contemporaine of eigentijdse kunst met als
begin het Postmodernisme. De studie van de Moderne kunst begon pas na 1970 en wel op
verschillende manieren o.a.:
1) De formeel technische eigenschappen als Wölflinn en Janson.
2) De sociologische of psychologische aspecten
3) De Moderne Kunst in relatie met de semiotiek etc
4) Maar ook genderbenaderingen en dergelijke
Wanneer begint de Moderne Kunst? = afhankelijk van criterium
1) Aanzet in de Romantiek (1760 – 1840) met opkomst autonome Kunstenaar, die nog wel
sterk naturalistisch was, dwz het weergeven van de visuele werkelijkheid, als Courbet en
zijn afkeer van de Academische tradities.
2) Ook de impressionisten nemen deze visuele werkelijkheid als onderwerp, maar nu wilde
men vooral het licht van de werkelijkheid schilderen.
3) Voor velen wordt het werk Solein Levant als beslissend voor de Moderne Kunst gezien
zonder overigens zelf een modern kunstwerk te zijn.
4) Anderen zien de Postimpressionisten als Gaugain en Cezanne als “vaders”, omdat ze
a) Als eerste afstand namen van het naturalisme
b) Daarbij een nieuwe werkelijkheid op het doek schilderde en de bestaande
werkelijkheid deformeerde
c) Zich lieten leiden door gevoelens en fantasieën
d) En een ongecontroleerde technieken gebruikten, ruwe streken
5) Toch laten we de Moderne kunst in deze cursus beginnen na 1900 omdat
Ó Milas 4
