In hoeverre beïnvloedt reclame via social
media het uitgavenpatroon van jongeren
tussen de 12 en 18 jaar?
Namen: S.P.M. V.C
J.S. V.B.W
Profiel: Economie en Maatschappij
Vakken: Economie en Maatschappijleer
School + Klas: …
Docent: …
Datum: 13 maart 2023
,Inhoudsopgave
Samenvatting......................................................................................................................... 3
Inleiding.................................................................................................................................. 4
1. Wat is reclame en hoe komt het tot stand?.........................................................................5
1.1 Wat is reclame?...........................................................................................................5
1.2 Geschiedenis van de reclame......................................................................................6
1.3 Soorten reclame........................................................................................................... 7
1.4 Hoe komt reclame tot stand?.......................................................................................9
2. Welke reclametechnieken worden er gebruikt in reclames en welke hebben een duidelijk
effect?.................................................................................................................................. 11
3. Wat is ethisch verantwoord bij een reclame?....................................................................14
4. Welke social media gebruiken jongeren tussen de 12 en 18 jaar?...................................17
4.1 Soorten social media..................................................................................................17
4.2 Groei gebruik social media.........................................................................................19
5. Wat is het succes van online marketing via influencers?..................................................21
5.1 Wat zijn influencers?..................................................................................................21
5.2 Wat is influencer marketing?......................................................................................21
5.3 Welke regels zijn er gebonden aan influencer marketing?.........................................22
5.4 Waarom is influencer marketing zo effectief?.............................................................23
6. Wordt het koopgedrag daadwerkelijk beïnvloed?.............................................................24
6.1 Opzet van het onderzoek...........................................................................................24
6.2 Uitkomsten enquête...................................................................................................24
7. Conclusie en discussie.....................................................................................................27
7.1 Conclusie................................................................................................................... 27
7.2 Discussie................................................................................................................... 27
Bronnenlijst........................................................................................................................... 28
Bijlagen................................................................................................................................. 32
Bijlage 1 Enquête vragenlijst................................................................................................33
Bijlage 2 Uitkomsten enquête...............................................................................................37
Bijlage 3 Logboeken............................................................................................................. 44
Logboek S.P.M................................................................................................................ 45
Logboek J.S..................................................................................................................... 50
2
,Samenvatting
Dit rapport gaat over een onderzoek naar de invloed van social media op het koopgedrag van
jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Eerst wordt uitgelegd wat reclame is en hoe deze is
ontstaan. Reclame stamt al af van de Romeinse Tijd, maar door de jaren heen heeft deze
reclame steeds een andere vorm gekregen zoals mond-op-mond reclame, sluikreclame,
collectieve reclame en actiereclame.
Om een goede reclame te maken is een stappenplan noodzakelijk waarbij gekeken wordt naar
de verschillende reclametechnieken en welke effecten daarmee bereikt worden. Soorten
reclametechnieken die tegenwoordig gebruikt worden zijn o.a. : humor, slogans, muziek,
irritatie en vergelijkende reclames.
Na de reclametechnieken wordt ingegaan op het ethisch verantwoord gebruik van reclame.
Binnen de reclame worden verschillende valse technieken gebruikt die niet als juist worden
beschouwd. Deze technieken zijn misleidende reclames, het achterhouden van informatie,
verkeerd gebruik van onderzoeksresultaten, verandering van de prijs of vervalsing van
informatie.
Om een goed beeld te krijgen welke sociale media er door onze doelgroep op dit moment
wordt gebruikt worden deze apps op een rij gezet. Hierin wordt de werking en het aantal
gebruikers van deze platformen weergegeven van Facebook, YouTube, Instagram, Snapchat
en TikTok. Daarnaast wordt uitgelegd wat influencers zijn. Zij beïnvloeden de volgers met
wat zij doen en prijzen vaak producten aan. Deze bekendheden hebben tegenwoordig wel
regels waar zij zich aan moeten houden.
Om een antwoord op de vraag of het koopgedrag van jongeren door social media wordt
beïnvloed is er onderzoek gedaan onder de doelgroep. Naar de leerlingen van beide locaties
van het Christelijk Lyceum Delft is een enquête gestuurd. Hierop hebben 293 leerlingen
(tussen de 12 en 18 jaar) gereageerd. In deze enquête zijn verschillende vragen gesteld over
hun sociale media gebruik en of zij van mening waren dat zij beïnvloed worden om aankopen
te doen door de invloed van social media die zij anders niet hadden gedaan.
Door het grote aantal antwoorden is een goed beeld van het gedrag van de doelgroep op
social media weer te geven. Zo zit een groot deel van de doelgroep gemiddeld 3 uur per dag
op sociale netwerken en krijgen zij ook erg vaak reclame te zien. Zeker 60% van de
deelnemers denkt daarbij dat hun koopgedrag beïnvloed wordt. Veel deelnemers voelde zich
misleid wanneer zij iets kochten wanneer die was aangeprezen op social media.
Het literatuuronderzoek bevestigt de uitkomsten van het eigen gehouden onderzoek, met als
resultaat dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar wel degelijk beïnvloed worden in hun
koopgedrag en dus ook hun uitgavenpatroon door reclame via social media. Deze jongeren
kunnen de verleiding van kortingscodes niet weerleggen, ze willen producten kopen om er
ook bij te horen omdat hun vrienden het ook hebben of laten zich overtuigen hoe geweldig
een product is. Hierdoor gaan ze eerder over tot het doen van een aankoop die ze anders
wellicht niet zouden doen.
3
, Inleiding
Social media is niet meer weg te denken uit de huidige maatschappij. Vooral de jongeren
maken massaal gebruik van de verschillende sociale netwerksite zoals Instagram, Youtube,
Snapchat en TikTok. Bedrijven maken dankbaar gebruik van deze platformen om hun
producten daar te promoten. Van reclames voor en tijdens het kijken van een filmpje op
Youtube, tot influencers die producten promoten en kortingscodes geven om het product met
korting te kopen op alle platformen. Je ontkomt er haast niet meer aan. Maar is de jeugd
hiervoor gevoelig en laten zij zich hierdoor beïnvloeden ?
Wij vinden het een interessant vraagstuk om hier meer onderzoek naar te doen en uit te
werken in ons profielwerkstuk. In dit onderzoek gaan we uitzoeken wat de invloed is van
reclame op social media op het koopgedrag van jongeren tussen de 12 en 18 jaar.
In het onderzoek gaan we eerst in op wat reclame is. Vervolgens zullen we ingaan op de
verschillende reclametechnieken en dieper ingaan op de influencers marketing die al veel
wordt gebruikt bij reclame op social media. Daarna hebben we zelf een enquête gehouden
onder de beoogde doelgroep door het verspreiden van een enquête op de locaties van het
Christelijk Lyceum Delft. De resultaten van deze enquête zullen ons een antwoord geven op
de vraag of de doelgroep zelf vindt dat hun koopgedrag wordt beïnvloed.
Wij denken namelijk dat al die reclame de jongeren niet ongemoeid zal laten en iedereen zich
wel eens laat beïnvloeden om iets aan te schaffen doordat dit is aangeprezen via (indirecte)
reclame door social medianetwerken.
4
media het uitgavenpatroon van jongeren
tussen de 12 en 18 jaar?
Namen: S.P.M. V.C
J.S. V.B.W
Profiel: Economie en Maatschappij
Vakken: Economie en Maatschappijleer
School + Klas: …
Docent: …
Datum: 13 maart 2023
,Inhoudsopgave
Samenvatting......................................................................................................................... 3
Inleiding.................................................................................................................................. 4
1. Wat is reclame en hoe komt het tot stand?.........................................................................5
1.1 Wat is reclame?...........................................................................................................5
1.2 Geschiedenis van de reclame......................................................................................6
1.3 Soorten reclame........................................................................................................... 7
1.4 Hoe komt reclame tot stand?.......................................................................................9
2. Welke reclametechnieken worden er gebruikt in reclames en welke hebben een duidelijk
effect?.................................................................................................................................. 11
3. Wat is ethisch verantwoord bij een reclame?....................................................................14
4. Welke social media gebruiken jongeren tussen de 12 en 18 jaar?...................................17
4.1 Soorten social media..................................................................................................17
4.2 Groei gebruik social media.........................................................................................19
5. Wat is het succes van online marketing via influencers?..................................................21
5.1 Wat zijn influencers?..................................................................................................21
5.2 Wat is influencer marketing?......................................................................................21
5.3 Welke regels zijn er gebonden aan influencer marketing?.........................................22
5.4 Waarom is influencer marketing zo effectief?.............................................................23
6. Wordt het koopgedrag daadwerkelijk beïnvloed?.............................................................24
6.1 Opzet van het onderzoek...........................................................................................24
6.2 Uitkomsten enquête...................................................................................................24
7. Conclusie en discussie.....................................................................................................27
7.1 Conclusie................................................................................................................... 27
7.2 Discussie................................................................................................................... 27
Bronnenlijst........................................................................................................................... 28
Bijlagen................................................................................................................................. 32
Bijlage 1 Enquête vragenlijst................................................................................................33
Bijlage 2 Uitkomsten enquête...............................................................................................37
Bijlage 3 Logboeken............................................................................................................. 44
Logboek S.P.M................................................................................................................ 45
Logboek J.S..................................................................................................................... 50
2
,Samenvatting
Dit rapport gaat over een onderzoek naar de invloed van social media op het koopgedrag van
jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Eerst wordt uitgelegd wat reclame is en hoe deze is
ontstaan. Reclame stamt al af van de Romeinse Tijd, maar door de jaren heen heeft deze
reclame steeds een andere vorm gekregen zoals mond-op-mond reclame, sluikreclame,
collectieve reclame en actiereclame.
Om een goede reclame te maken is een stappenplan noodzakelijk waarbij gekeken wordt naar
de verschillende reclametechnieken en welke effecten daarmee bereikt worden. Soorten
reclametechnieken die tegenwoordig gebruikt worden zijn o.a. : humor, slogans, muziek,
irritatie en vergelijkende reclames.
Na de reclametechnieken wordt ingegaan op het ethisch verantwoord gebruik van reclame.
Binnen de reclame worden verschillende valse technieken gebruikt die niet als juist worden
beschouwd. Deze technieken zijn misleidende reclames, het achterhouden van informatie,
verkeerd gebruik van onderzoeksresultaten, verandering van de prijs of vervalsing van
informatie.
Om een goed beeld te krijgen welke sociale media er door onze doelgroep op dit moment
wordt gebruikt worden deze apps op een rij gezet. Hierin wordt de werking en het aantal
gebruikers van deze platformen weergegeven van Facebook, YouTube, Instagram, Snapchat
en TikTok. Daarnaast wordt uitgelegd wat influencers zijn. Zij beïnvloeden de volgers met
wat zij doen en prijzen vaak producten aan. Deze bekendheden hebben tegenwoordig wel
regels waar zij zich aan moeten houden.
Om een antwoord op de vraag of het koopgedrag van jongeren door social media wordt
beïnvloed is er onderzoek gedaan onder de doelgroep. Naar de leerlingen van beide locaties
van het Christelijk Lyceum Delft is een enquête gestuurd. Hierop hebben 293 leerlingen
(tussen de 12 en 18 jaar) gereageerd. In deze enquête zijn verschillende vragen gesteld over
hun sociale media gebruik en of zij van mening waren dat zij beïnvloed worden om aankopen
te doen door de invloed van social media die zij anders niet hadden gedaan.
Door het grote aantal antwoorden is een goed beeld van het gedrag van de doelgroep op
social media weer te geven. Zo zit een groot deel van de doelgroep gemiddeld 3 uur per dag
op sociale netwerken en krijgen zij ook erg vaak reclame te zien. Zeker 60% van de
deelnemers denkt daarbij dat hun koopgedrag beïnvloed wordt. Veel deelnemers voelde zich
misleid wanneer zij iets kochten wanneer die was aangeprezen op social media.
Het literatuuronderzoek bevestigt de uitkomsten van het eigen gehouden onderzoek, met als
resultaat dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar wel degelijk beïnvloed worden in hun
koopgedrag en dus ook hun uitgavenpatroon door reclame via social media. Deze jongeren
kunnen de verleiding van kortingscodes niet weerleggen, ze willen producten kopen om er
ook bij te horen omdat hun vrienden het ook hebben of laten zich overtuigen hoe geweldig
een product is. Hierdoor gaan ze eerder over tot het doen van een aankoop die ze anders
wellicht niet zouden doen.
3
, Inleiding
Social media is niet meer weg te denken uit de huidige maatschappij. Vooral de jongeren
maken massaal gebruik van de verschillende sociale netwerksite zoals Instagram, Youtube,
Snapchat en TikTok. Bedrijven maken dankbaar gebruik van deze platformen om hun
producten daar te promoten. Van reclames voor en tijdens het kijken van een filmpje op
Youtube, tot influencers die producten promoten en kortingscodes geven om het product met
korting te kopen op alle platformen. Je ontkomt er haast niet meer aan. Maar is de jeugd
hiervoor gevoelig en laten zij zich hierdoor beïnvloeden ?
Wij vinden het een interessant vraagstuk om hier meer onderzoek naar te doen en uit te
werken in ons profielwerkstuk. In dit onderzoek gaan we uitzoeken wat de invloed is van
reclame op social media op het koopgedrag van jongeren tussen de 12 en 18 jaar.
In het onderzoek gaan we eerst in op wat reclame is. Vervolgens zullen we ingaan op de
verschillende reclametechnieken en dieper ingaan op de influencers marketing die al veel
wordt gebruikt bij reclame op social media. Daarna hebben we zelf een enquête gehouden
onder de beoogde doelgroep door het verspreiden van een enquête op de locaties van het
Christelijk Lyceum Delft. De resultaten van deze enquête zullen ons een antwoord geven op
de vraag of de doelgroep zelf vindt dat hun koopgedrag wordt beïnvloed.
Wij denken namelijk dat al die reclame de jongeren niet ongemoeid zal laten en iedereen zich
wel eens laat beïnvloeden om iets aan te schaffen doordat dit is aangeprezen via (indirecte)
reclame door social medianetwerken.
4
