Handelen vanuit grootstedelijk beleid | Samenvatting
Kennisclip Sociaal Vraagstuk
Sociaal vraagstuk
Om een sociaal vraagstuk te oriënteren zou je 5 vragen aan jezelf moeten stellen
(stappenplan):
1. Wat zijn mijn beweegredenen? Wat is mijn drive?
2. Wat zie ik als beroepsopgave? Hoe verhoud ik me tot politiseren van
opgave?
3. Wat versta ik onder een sociaal vraagstuk?
4. Heb ik zicht op de historische dimensie: functie, speelt een probleem
langer...
5. Welke vraagstukken staan nu hoog op de (beroeps) agenda: wat zijn de
maatschappelijke trends?
Beweegredenen: (reflectie en relatie met professionele identiteit)
- Wat raakt jou?
- Wat is jouw levensovertuiging?
- Wat vind jij de moeite waard om na te streven?
- Wat zijn voor jouw belangrijke kernwaarden?
- (Zoom in op micro-meso en macroniveau)
Beroepscode
Professionals in sociaal werk helpen mensen zich goed te ontwikkelen, afhankelijk
van hun eigen behoeften. Ze zorgen ervoor dat mensen tot hun recht komen en
begrijpen dat iedereen in contact staat met hun omgeving. Het welzijn van
mensen hangt af van zowel persoonlijk als sociale factoren. Ze hebben een brede
verantwoordelijkheid: voor individuen, gezinnen, groepen en de hele
samenleving. Mensen bloeien op in een inclusieve en zorgzame maatschappij.
Professionals werken op drie niveaus: het individu, de directe omgeving en de
bredere samenleving. Ze letten op regels, beleid en wat er beschikbaar is om
mensen te ondersteunen. Sociaal werkers bevorderen het sociaal functioneren.
Sociaal werkers werken vanuit een maatschappelijke opdracht en in lijn met de
missie van sociaal werk. Ze hebben kaders waarin ze zo goed mogelijk kunnen
aan sluiten bij wat de mensen nodig hebben en maatwerk te kunnen bieden. De
kaders zijn: wettelijke, vakinhoudelijke en beroepsethische kaders (de
professionele standaarden).
Professionals beschikken over een zekere vrijheid, maar hebben ook de
verantwoordelijkheid om handelen vanuit de vakkennis, wet en beroepsethiek.
Professionele autonomie: je weeft de kaders zorgvuldig af en reflecteert op je
eigen handelen en overlegt met collega’s en experts.
Een beroepscode ondersteunt professionals in hun dagelijks werk, bevordert
ethische bekwaamheden en vermogen om zorgvuldig en doordachte besluiten te
nemen. Het kent verschillende functies:
- Transparantie: het maakt duidelijk welke waarden SW steunt en welke
normen daarbij horen. Zo vertrouwen cliënten erop dat hun belangen
worden behartigd.
- Leidraad voor de praktijk: het dient als richtlijn voor het handelen in de
dagelijks praktijk bij complexe ethische vragen.
- Toetssteen: de beroepscode is, samen met vakinhoudelijke richtlijnen en
veldnormen, een belangrijk instrument voor het toetsen van het handelen
door professionals.
- Een steun in de rug: biedt steun aan professionals, omdat ze gebonden zijn
aan de beroepscode kunnen ze zich beroepen op die verantwoordelijkheid.
- Positioneren en profileren: professionals positioneren zich als deskundige,
zorgvuldige en zelfstandige actoren in het werkveld.
,Beroepsopgave: (beroepswaarden, ‘professioneel frame’)
De 7 kernwaarden in de beroepscode:
1. Respect voor menselijke waardigheid en autonomie.
2. Betrokkenheid en bereidheid mensen bij te staan.
3. Sociale rechtvaardigheid en mensenrechten.
4. Deskundigheid en zorgvuldigheid.
5. Betrouwbaarheid en integriteit.
6. De reikwijde van de beroepscode (erkenning dat beroepscode een
lijndraad is)
7. Samen verantwoordelijkheid voor een ethische praktijk.
Beroepsprofiel
Sociaal beleid bestaat uit wetten en regels die zijn vastgelegd met de
samenlevingsvisie op hoe de samenleving bijdraagt aan het sociaal functioneren
van leden (visie op zorg en welzijn). Sociaal werkers moeten het verschil zien
tussen visie op de werkelijkheid door beleidsmakers en de concrete uitwerkingen
ervan in de praktijk te signaleren. Sociaal werkers signaleren proactief waar
beleid te veel vraagt van mensen aan de ene kant en aan de andere kant ook
waar beleid juist belemmerend werkt en niet toekomt aan de algemene
doelstellingen van dat sociaal beleid en kwetsbare situaties bevordert of juist in
de hand werkt. Bij het proactief signaleren hoort ook het agenderen en
signaleren.
Participatiesamenleving betekend hier: dat kwetsbare mensen in hun sociale
omgeving kunnen blijven om deel te nemen aan de samenleving.
Door de decentralisatie wordt de zorg bij de burger neergelegd. Doordat het naar
de gemeenten is gegaan is de visie dat SW beter in staat zijn om maatwerk te
leveren. D.m.v. wijkteams etc.
Doel: is mede het overbruggen van verschillen tussen visies en denkwijzen
van de andere beroepskrachten.
De decentralisatie staat ook wel bekend om de transitie, heirdoor is er een
budgetvermindering gekomen, met name voor jeugdzorg en GGZ. Dit lijdt tot
lange wachtlijsten. Gemeenten verwachten dat er meer gericht wordt op eigen
mogelijkheden van mensen en hun netwerken.
Transformatie: betekend voor het beroep dat sociaal werkers meer
beroep doen op eigen draagkracht van mensen en hun netwerken
Sociaal werk is gericht top preventie; het voorkomen dat mensen vast gaan lopen
op levensgebieden.
Sociaal werk in Nederland is gebaseerd op verschillende niveaus van sociaal
beleid, van internationaal tot lokaal. Dit beleid omvat wetten en regels die zowel
kunnen helpen als schaden, afhankelijk van hoe ze worden uitgevoerd. Sociaal
werkers moeten deze complexe situatie begrijpen en erop letten waar het beleid
mensen benadeelt, zodat ze kunnen pleiten voor verbeteringen die het welzijn
van individuen en gemeenschappen bevorderen.
Sociaal werkers verhouden zich tot sociaal beleidsmatig kader. Sociaal werk
activeert wetten en sociaal beleid, het realiseert dan deze wetten daadwerkelijk
dat geen ondersteunen dat ze bedoelen te ondersteunen. Activeren van sociaal
beleid betekent hier dat wettelijke mogelijkheden realiteit krijgen voor mensen,
zoals ze zijn bedoeld. Dit kan door mensen bij te staan bij het aanvragen van een
budget via WMO.
Er worden aan sociaal werkers ook steeds meer gevraagd samen te werken met
zorgverleners zoals artsen, verpleegkundigen.
Het handelen van sociaal werk over de activering van de wet- en regelgeving,
samenwerken met anderen professionals en organisaties en samenwerking in
partnerschap met mensen om wie het gaat.
2
, Art 22-23 (Relatie tot de organisatie)
Deskundigheid, integriteit, loyaliteit -> organisatie als beleidsmaker
De professional aanvaardt de organisatie als richtinggevend kader voor zijn
beroepsuitoefening. Hij werkt actief mee aan de uitvoering van de doelstelling en
aan ontwikkelingen van beleid en toetst daarbij de functie en de inzet van zijn
deskundigheid in overeenstemming zijn met de professionele standaarden.
Professionele autonomie: Professional zijn handelingsruimte zijn op
zorgvuldige en deskundige wijze gebruikt om zo goed mogelijk af te stemmen op
mensen en maatwerk te leveren. Hij gebruikt de beroepscode en vakinhoudelijke
richtlijnen om te handelen te onderbouwen.
Professionele identiteit: alle kennis die je verworven hebt buiten je opvoeding
om school, werk en sociaal netwerk.
Ethisch kompas: afwegen of dat iets moreel verantwoord is.
Beroepsagenda: wat de organisatie op de agenda zet om aan te werken zoals
doelstellingen etc.
Historische dimensie: alle problemen/situaties die je tegen bent gekomen in
het werkveld en die al behandeld zijn.
Straatman ‘Stad en beleid’ H2.1 en H3.1 en 3,3
Beleid definitie:
- Beleid is het streven naar het bereik van bepaalde doeleinden met
bepaalde middelen en bepaalde tijdskeuzen
- Beleid is een politiek bekrachtigd plan
Het beleid is een weloverwogen plan. Het is gericht op het bereiken van bepaalde
doelen. Deze doelen hebben betrekking op het oplossen, verminderen/voorkomen
van maatschappelijke problemen of op het verhogen van de kwaliteit van onze
samenleving.
Beleidsactoren: Iedereen die betrokken is bij het beleidsplan en die deze
bedenken, vaststellen en uitvoeren.
Ze hebben verschillende belangen en visies, dit kan botsen met elkaar en
word een machts- en belangenstrijd genoemd. Dit komt uiteindelijk uit op
een beleidsplan.
Beleid richt zich ook op het behalen van bepaalde doelen binnen een
bepaalde tijd.
Decentraliseren= het verplaatsen van bevoegdheden, verantwoordelijkheden of
beslissingsbevoegdheden van een centrale organisatie (overheid) naar lagere of
lokale niveaus. > besluitvorming dichter bij burgers te brengen.
Beleidsplan komt tot stand in een beleidsproces= de manier waarop het beleid
tot stand is gekomen en wat er mee gedaan wordt als het door de politiek wordt
goedgekeurd. Een reeks van samenhangende, doelgerichte en weloverwogen
handelingen die gericht zijn op het oplossen van maatschappelijke problemen.
Je kan het beleidsproces in verschillende tijden faseren, ook wel beleidsfasen en
beleidscyclus genoemd
Dat speelt zich af in een politiek systeem waar beleidsproblemen omgezet worden
in beleidsoplossingen.
Input-> beleidssysteem -> output
Beleidssysteem is een systeem waarin beleidsproblemen worden omgezet in
beleidsoplossingen. Maatschappelijke problemen zoals veiligheidsproblemen
kunnen een input zijn van beleidssysteem.
Input: het veiligheidsprobleem wordt tijdens een beleidsproces omgezet in
een output. Dit is de beleidsaanpak om het veiligheidsprobleem op te
lossen.
Bij ontwikkelen en uitvoeren beleid werken overheid en partijen samen.
Topdown: overheid stuurt de partijen aan en nodigt hen uit om mee te
doen (de overheid bepaald)> hiërarchisch
3
Kennisclip Sociaal Vraagstuk
Sociaal vraagstuk
Om een sociaal vraagstuk te oriënteren zou je 5 vragen aan jezelf moeten stellen
(stappenplan):
1. Wat zijn mijn beweegredenen? Wat is mijn drive?
2. Wat zie ik als beroepsopgave? Hoe verhoud ik me tot politiseren van
opgave?
3. Wat versta ik onder een sociaal vraagstuk?
4. Heb ik zicht op de historische dimensie: functie, speelt een probleem
langer...
5. Welke vraagstukken staan nu hoog op de (beroeps) agenda: wat zijn de
maatschappelijke trends?
Beweegredenen: (reflectie en relatie met professionele identiteit)
- Wat raakt jou?
- Wat is jouw levensovertuiging?
- Wat vind jij de moeite waard om na te streven?
- Wat zijn voor jouw belangrijke kernwaarden?
- (Zoom in op micro-meso en macroniveau)
Beroepscode
Professionals in sociaal werk helpen mensen zich goed te ontwikkelen, afhankelijk
van hun eigen behoeften. Ze zorgen ervoor dat mensen tot hun recht komen en
begrijpen dat iedereen in contact staat met hun omgeving. Het welzijn van
mensen hangt af van zowel persoonlijk als sociale factoren. Ze hebben een brede
verantwoordelijkheid: voor individuen, gezinnen, groepen en de hele
samenleving. Mensen bloeien op in een inclusieve en zorgzame maatschappij.
Professionals werken op drie niveaus: het individu, de directe omgeving en de
bredere samenleving. Ze letten op regels, beleid en wat er beschikbaar is om
mensen te ondersteunen. Sociaal werkers bevorderen het sociaal functioneren.
Sociaal werkers werken vanuit een maatschappelijke opdracht en in lijn met de
missie van sociaal werk. Ze hebben kaders waarin ze zo goed mogelijk kunnen
aan sluiten bij wat de mensen nodig hebben en maatwerk te kunnen bieden. De
kaders zijn: wettelijke, vakinhoudelijke en beroepsethische kaders (de
professionele standaarden).
Professionals beschikken over een zekere vrijheid, maar hebben ook de
verantwoordelijkheid om handelen vanuit de vakkennis, wet en beroepsethiek.
Professionele autonomie: je weeft de kaders zorgvuldig af en reflecteert op je
eigen handelen en overlegt met collega’s en experts.
Een beroepscode ondersteunt professionals in hun dagelijks werk, bevordert
ethische bekwaamheden en vermogen om zorgvuldig en doordachte besluiten te
nemen. Het kent verschillende functies:
- Transparantie: het maakt duidelijk welke waarden SW steunt en welke
normen daarbij horen. Zo vertrouwen cliënten erop dat hun belangen
worden behartigd.
- Leidraad voor de praktijk: het dient als richtlijn voor het handelen in de
dagelijks praktijk bij complexe ethische vragen.
- Toetssteen: de beroepscode is, samen met vakinhoudelijke richtlijnen en
veldnormen, een belangrijk instrument voor het toetsen van het handelen
door professionals.
- Een steun in de rug: biedt steun aan professionals, omdat ze gebonden zijn
aan de beroepscode kunnen ze zich beroepen op die verantwoordelijkheid.
- Positioneren en profileren: professionals positioneren zich als deskundige,
zorgvuldige en zelfstandige actoren in het werkveld.
,Beroepsopgave: (beroepswaarden, ‘professioneel frame’)
De 7 kernwaarden in de beroepscode:
1. Respect voor menselijke waardigheid en autonomie.
2. Betrokkenheid en bereidheid mensen bij te staan.
3. Sociale rechtvaardigheid en mensenrechten.
4. Deskundigheid en zorgvuldigheid.
5. Betrouwbaarheid en integriteit.
6. De reikwijde van de beroepscode (erkenning dat beroepscode een
lijndraad is)
7. Samen verantwoordelijkheid voor een ethische praktijk.
Beroepsprofiel
Sociaal beleid bestaat uit wetten en regels die zijn vastgelegd met de
samenlevingsvisie op hoe de samenleving bijdraagt aan het sociaal functioneren
van leden (visie op zorg en welzijn). Sociaal werkers moeten het verschil zien
tussen visie op de werkelijkheid door beleidsmakers en de concrete uitwerkingen
ervan in de praktijk te signaleren. Sociaal werkers signaleren proactief waar
beleid te veel vraagt van mensen aan de ene kant en aan de andere kant ook
waar beleid juist belemmerend werkt en niet toekomt aan de algemene
doelstellingen van dat sociaal beleid en kwetsbare situaties bevordert of juist in
de hand werkt. Bij het proactief signaleren hoort ook het agenderen en
signaleren.
Participatiesamenleving betekend hier: dat kwetsbare mensen in hun sociale
omgeving kunnen blijven om deel te nemen aan de samenleving.
Door de decentralisatie wordt de zorg bij de burger neergelegd. Doordat het naar
de gemeenten is gegaan is de visie dat SW beter in staat zijn om maatwerk te
leveren. D.m.v. wijkteams etc.
Doel: is mede het overbruggen van verschillen tussen visies en denkwijzen
van de andere beroepskrachten.
De decentralisatie staat ook wel bekend om de transitie, heirdoor is er een
budgetvermindering gekomen, met name voor jeugdzorg en GGZ. Dit lijdt tot
lange wachtlijsten. Gemeenten verwachten dat er meer gericht wordt op eigen
mogelijkheden van mensen en hun netwerken.
Transformatie: betekend voor het beroep dat sociaal werkers meer
beroep doen op eigen draagkracht van mensen en hun netwerken
Sociaal werk is gericht top preventie; het voorkomen dat mensen vast gaan lopen
op levensgebieden.
Sociaal werk in Nederland is gebaseerd op verschillende niveaus van sociaal
beleid, van internationaal tot lokaal. Dit beleid omvat wetten en regels die zowel
kunnen helpen als schaden, afhankelijk van hoe ze worden uitgevoerd. Sociaal
werkers moeten deze complexe situatie begrijpen en erop letten waar het beleid
mensen benadeelt, zodat ze kunnen pleiten voor verbeteringen die het welzijn
van individuen en gemeenschappen bevorderen.
Sociaal werkers verhouden zich tot sociaal beleidsmatig kader. Sociaal werk
activeert wetten en sociaal beleid, het realiseert dan deze wetten daadwerkelijk
dat geen ondersteunen dat ze bedoelen te ondersteunen. Activeren van sociaal
beleid betekent hier dat wettelijke mogelijkheden realiteit krijgen voor mensen,
zoals ze zijn bedoeld. Dit kan door mensen bij te staan bij het aanvragen van een
budget via WMO.
Er worden aan sociaal werkers ook steeds meer gevraagd samen te werken met
zorgverleners zoals artsen, verpleegkundigen.
Het handelen van sociaal werk over de activering van de wet- en regelgeving,
samenwerken met anderen professionals en organisaties en samenwerking in
partnerschap met mensen om wie het gaat.
2
, Art 22-23 (Relatie tot de organisatie)
Deskundigheid, integriteit, loyaliteit -> organisatie als beleidsmaker
De professional aanvaardt de organisatie als richtinggevend kader voor zijn
beroepsuitoefening. Hij werkt actief mee aan de uitvoering van de doelstelling en
aan ontwikkelingen van beleid en toetst daarbij de functie en de inzet van zijn
deskundigheid in overeenstemming zijn met de professionele standaarden.
Professionele autonomie: Professional zijn handelingsruimte zijn op
zorgvuldige en deskundige wijze gebruikt om zo goed mogelijk af te stemmen op
mensen en maatwerk te leveren. Hij gebruikt de beroepscode en vakinhoudelijke
richtlijnen om te handelen te onderbouwen.
Professionele identiteit: alle kennis die je verworven hebt buiten je opvoeding
om school, werk en sociaal netwerk.
Ethisch kompas: afwegen of dat iets moreel verantwoord is.
Beroepsagenda: wat de organisatie op de agenda zet om aan te werken zoals
doelstellingen etc.
Historische dimensie: alle problemen/situaties die je tegen bent gekomen in
het werkveld en die al behandeld zijn.
Straatman ‘Stad en beleid’ H2.1 en H3.1 en 3,3
Beleid definitie:
- Beleid is het streven naar het bereik van bepaalde doeleinden met
bepaalde middelen en bepaalde tijdskeuzen
- Beleid is een politiek bekrachtigd plan
Het beleid is een weloverwogen plan. Het is gericht op het bereiken van bepaalde
doelen. Deze doelen hebben betrekking op het oplossen, verminderen/voorkomen
van maatschappelijke problemen of op het verhogen van de kwaliteit van onze
samenleving.
Beleidsactoren: Iedereen die betrokken is bij het beleidsplan en die deze
bedenken, vaststellen en uitvoeren.
Ze hebben verschillende belangen en visies, dit kan botsen met elkaar en
word een machts- en belangenstrijd genoemd. Dit komt uiteindelijk uit op
een beleidsplan.
Beleid richt zich ook op het behalen van bepaalde doelen binnen een
bepaalde tijd.
Decentraliseren= het verplaatsen van bevoegdheden, verantwoordelijkheden of
beslissingsbevoegdheden van een centrale organisatie (overheid) naar lagere of
lokale niveaus. > besluitvorming dichter bij burgers te brengen.
Beleidsplan komt tot stand in een beleidsproces= de manier waarop het beleid
tot stand is gekomen en wat er mee gedaan wordt als het door de politiek wordt
goedgekeurd. Een reeks van samenhangende, doelgerichte en weloverwogen
handelingen die gericht zijn op het oplossen van maatschappelijke problemen.
Je kan het beleidsproces in verschillende tijden faseren, ook wel beleidsfasen en
beleidscyclus genoemd
Dat speelt zich af in een politiek systeem waar beleidsproblemen omgezet worden
in beleidsoplossingen.
Input-> beleidssysteem -> output
Beleidssysteem is een systeem waarin beleidsproblemen worden omgezet in
beleidsoplossingen. Maatschappelijke problemen zoals veiligheidsproblemen
kunnen een input zijn van beleidssysteem.
Input: het veiligheidsprobleem wordt tijdens een beleidsproces omgezet in
een output. Dit is de beleidsaanpak om het veiligheidsprobleem op te
lossen.
Bij ontwikkelen en uitvoeren beleid werken overheid en partijen samen.
Topdown: overheid stuurt de partijen aan en nodigt hen uit om mee te
doen (de overheid bepaald)> hiërarchisch
3
