Social Psychology
TENTH EDITION
GLOBAL EDITION
Elliot Aronson - Timothy D. Wilson - Samuel R. Sommers
Pearson
,H: Introducing Social Psychology
Sociale psychologie: de wetenschap over hoe mensen denken, voelen en gedragen als
gevolg van de invloed van echte of geïmagineerde werkelijkheden of mensen. Anders dan
bij klinische psychologie wordt er gekeken naar het individu in de context van een sociale
situatie (construal: wijze hoe iemand de sociale wereld interpreteert). Dit gaat gepaard met
sociale influence. Het heeft veel gemeen met filosofie, maar probeert het fenomeen op
wetenschappelijke (empirische) wijze te onderbouwen. Het doel is om universele wetten te
vinden, belangrijk dus om cross-cultural onderzoek te doen.
Ecolutiaire psychologie probeert sociale gedragingen in termen van evolutie van genetische
factoren te begrijpen.
Fundamental attribution error: de neiging om de mate waarin het gedrag van mensen het
gevolg is van interne, dispositionele factoren te overschatten en de rol van situationele
factoren te onderschatten (verhaal van ‘boze’ serveerster).
Behaviorisme gaat ervan uit dat om menselijk gedrag te begrijpen je alleen de versterkende
eigenschappen van de omgeving hoeft te beschouwen, maar focussen daarbij niet op hoe
iemand de omgeving ervaart.
Gestaltpsychologie focus hier wel op: bestuderen subjectieve waarneming van stimulus
(construal) in plaats van objectieve, fysieke kenmerken van stimulus.
Naïeve realisme: de overtuiging dat we dingen zien ‘zoals ze werkelijk zijn’, waarbij we
overschatten in hoeverre we interpreteren of ‘verdraaien’ van wat we zien.
Hoe iemand een situatie contrues komt door: de behoefte goed te voelen over jezelf en de
behoefte om accuraat te zijn (sociale cognitie). Meeste mensen doen aan self-esteem: jezelf
snel als goed, competent en decent beschouwen, vooral positieve kanten zien van
tekortkomingen. Dit kan voordeel bieden, maar ook zorgen dat er niet geleerd wordt van
gemaakte fouten. Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld te behouden dmv
rechtvaardigen van gedrag → keuzes die op het eerste gezicht verrassend of paradoxaal
lijken.
Sociale cognitie: manier hoe mensen dmv selecteren, interpreter, herinneren en
gebruikmaken van sociale informatie (informational social influence) leidt tot oordelen en
beslissingen. Dit leidt vaak niet tot juiste beslissingen (want laat zich leiden door inaccurate
geïnterpreteerde informatie); denk aan kiezen tussen soorten granola; laten ons beïnvloeden
door etiket, maar komt vaak niet overeen met ingrediënten.
,H13: Prejudice: Causes,
Consequences, and Cures
Wat zijn Prejudice (vooroordelen) is krachtig en kan tot grote escalaties
vooroordelen en de leiden. Zowel minderheden als meerderheden hebben er mee te
componenten maken. Door de jaren heen zijn vooroordelen deels verdwenen; zo
kunnen vrouwen wel studeren, etc. Maar door globalisering en
demografische verandering neemt het ook toe: toename
moslimhaat groepen VS
Drie componenten 1. cognitief (stereotype): het maken van categorieën is
van vooroordelen ingebouwd in menselijk brein, maar ervaring kan dit
verbreden. Leidt niet direct tot vooroordelen.
Stereotyperen generaliseert verder, het vergemakkelijkt
onze indeling van informatie: ‘the law of least effort’. Ze zijn
vaak gebaseerd op ‘ervaringen’ en daarmee niet altijd
waar.
Positieve stereotype kunnen net zo goed misleidend zijn (
‘’Aziaten werken hard’’; kan onnodig druk geven & ‘’Witte
mannen kunnen niet hoog springen (dus zwarte mannen
wel)’’; leidt tot positieve en negatieve discriminatie in
basketbalteams). Ook benevolent sexism: vrouw
geprezen door ‘kwaliteiten’ : koken & hostile sexism: vrouw
onderdaning aan man.
2. emotioneel: Emotie speelt een grote rol, verklaart deels
waarom logische argumenten een bepaald vooroordeel niet
kunnen veranderen bij iemand. Het enige wat bereikt kan
worden is dat bewust vooroordeel er minder is, maar de
automatische/ onbewuste attitudes blijven aanwezig.
Onderzoek laat zien dat huid reageert bij positieve
statements over groep die wordt gehaat. Als iemand sterk
afwijkt van stereotype wordt gezien als ‘uitzondering op de
regel’ (bias). Stereotype in combinatie met emotie is
daarom lastig te veranderen en gaat vaak gepaard met
warm en competent (cold, incompteten: homeless)
(cold, competent: vijand).
3. gedrag (discriminatie): vooroordelen leiden vaak tot
discriminatie. Dit gebeurt institutioneel: in grote bedrijven:
overheid, ziekenhuizen, scholen. Ook alledaags:
microaggressions: kleine beledigingen. Economische
depressies en persoonlijke moeilijke omstandigheden zoals
stress, laag zelfvertrouwen en boosheid zorgen ervoor dat
men sneller overgaat op discrimineren (vijandiger
, tegenover stereotypes). Shooter bias → ‘Black lives
Matter’.
Meten impliciete Vooroordelen worden minder geaccepteerd → modern racisme,
vooroordelen impliciete vooroordelen (vooroordeel verbergen zonder daar
bewust van te zijn) (bewust vooroordelen verbergen (suppressed
prejudice; voorkomen racist oid te zijn). Werd getest mbv bogus
pipeline ‘fake leugendetector’. Hierin waren mannen veel
negatiever over vrouwen dan in uitgangssituatie. Implicit
Association Test (IAT); meet snelheid van pos/neg assossaties
bij groepen waarbij zwarte en witte mensen gepaard zijn met pos
of neg woorden. Men reageert sneller op combinatie: wit en pos en
zwart en neg. Vaak geldt: hogere score, hogere kans op
discrimineren.
Effect Self-fulfilling prophecy:
vooroordelen voor Verwachting van gedrag van jezelf of een ander dat ook
het slachtoffer werkelijkheid wordt omdat diegenen of jezelf er ook naar gaan
gedragen. Kan ook in onderwijs, waardoor potentie nooit ruimte
krijgt zich te ontwikkelen.
Social identity treat: gevoelens en gedraging die worden
opgeroepen door de wetenschap dat je wordt beoordeeld (door de
lens van stereotypen van de groep) als lid van je groep. Maar de
angst om aan een stereotype te voldoen, vergroot juist dat je
eraan voldoet.
Self-affirmation: Zelf op hemelen, dit is ook een
counter-stereotype benadering zoals self-fulfilling prophecy.
Normatieve regels: Institutinal discrimination: discriminatie die samenlevingen
druk om te gedoogd/ de norm zijn, leiden ertoe dat mensen onbewust deze
conformeren overtuigingen ook vinden. Bijvoorbeeld vrouwen komen niet aan
de top, dan leert men onbewust dat vrouwen ook niet capabel zijn;
het hoort eenmaal zo. Dit leidt tot een patroon over generaties.
Men is bang om eigen tegen de gemeenschappelijke mening in te
gaan. Dit kan veranderen dmv van wetten (gay-marriage). Dit komt
voort uit normative conformity: is het op groepsniveau
aanpassen aan regels van de groep, bijvoorbeeld de
maatschappij: groepsdruk
Sociale Naast dat we een persoonlijke/ unieke identiteit ontwikkelen,
categorisatie: wij ontwikkelen we dus ook een sociale identiteit, gebaseerd op
versus hen groepen waartoe we toebehoren → gevoel van erbij horen. Gevolg
kan zijn etnocentrisme: geloof dat eigen groep superieur is aan
andere groepen. Dat komt voort uit in-group bias (in-group &
out-group), waarbij je mensen uit eigen groep voor laat gaan.
Out-group homogeneity; individuen in de out-groep worden
TENTH EDITION
GLOBAL EDITION
Elliot Aronson - Timothy D. Wilson - Samuel R. Sommers
Pearson
,H: Introducing Social Psychology
Sociale psychologie: de wetenschap over hoe mensen denken, voelen en gedragen als
gevolg van de invloed van echte of geïmagineerde werkelijkheden of mensen. Anders dan
bij klinische psychologie wordt er gekeken naar het individu in de context van een sociale
situatie (construal: wijze hoe iemand de sociale wereld interpreteert). Dit gaat gepaard met
sociale influence. Het heeft veel gemeen met filosofie, maar probeert het fenomeen op
wetenschappelijke (empirische) wijze te onderbouwen. Het doel is om universele wetten te
vinden, belangrijk dus om cross-cultural onderzoek te doen.
Ecolutiaire psychologie probeert sociale gedragingen in termen van evolutie van genetische
factoren te begrijpen.
Fundamental attribution error: de neiging om de mate waarin het gedrag van mensen het
gevolg is van interne, dispositionele factoren te overschatten en de rol van situationele
factoren te onderschatten (verhaal van ‘boze’ serveerster).
Behaviorisme gaat ervan uit dat om menselijk gedrag te begrijpen je alleen de versterkende
eigenschappen van de omgeving hoeft te beschouwen, maar focussen daarbij niet op hoe
iemand de omgeving ervaart.
Gestaltpsychologie focus hier wel op: bestuderen subjectieve waarneming van stimulus
(construal) in plaats van objectieve, fysieke kenmerken van stimulus.
Naïeve realisme: de overtuiging dat we dingen zien ‘zoals ze werkelijk zijn’, waarbij we
overschatten in hoeverre we interpreteren of ‘verdraaien’ van wat we zien.
Hoe iemand een situatie contrues komt door: de behoefte goed te voelen over jezelf en de
behoefte om accuraat te zijn (sociale cognitie). Meeste mensen doen aan self-esteem: jezelf
snel als goed, competent en decent beschouwen, vooral positieve kanten zien van
tekortkomingen. Dit kan voordeel bieden, maar ook zorgen dat er niet geleerd wordt van
gemaakte fouten. Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld te behouden dmv
rechtvaardigen van gedrag → keuzes die op het eerste gezicht verrassend of paradoxaal
lijken.
Sociale cognitie: manier hoe mensen dmv selecteren, interpreter, herinneren en
gebruikmaken van sociale informatie (informational social influence) leidt tot oordelen en
beslissingen. Dit leidt vaak niet tot juiste beslissingen (want laat zich leiden door inaccurate
geïnterpreteerde informatie); denk aan kiezen tussen soorten granola; laten ons beïnvloeden
door etiket, maar komt vaak niet overeen met ingrediënten.
,H13: Prejudice: Causes,
Consequences, and Cures
Wat zijn Prejudice (vooroordelen) is krachtig en kan tot grote escalaties
vooroordelen en de leiden. Zowel minderheden als meerderheden hebben er mee te
componenten maken. Door de jaren heen zijn vooroordelen deels verdwenen; zo
kunnen vrouwen wel studeren, etc. Maar door globalisering en
demografische verandering neemt het ook toe: toename
moslimhaat groepen VS
Drie componenten 1. cognitief (stereotype): het maken van categorieën is
van vooroordelen ingebouwd in menselijk brein, maar ervaring kan dit
verbreden. Leidt niet direct tot vooroordelen.
Stereotyperen generaliseert verder, het vergemakkelijkt
onze indeling van informatie: ‘the law of least effort’. Ze zijn
vaak gebaseerd op ‘ervaringen’ en daarmee niet altijd
waar.
Positieve stereotype kunnen net zo goed misleidend zijn (
‘’Aziaten werken hard’’; kan onnodig druk geven & ‘’Witte
mannen kunnen niet hoog springen (dus zwarte mannen
wel)’’; leidt tot positieve en negatieve discriminatie in
basketbalteams). Ook benevolent sexism: vrouw
geprezen door ‘kwaliteiten’ : koken & hostile sexism: vrouw
onderdaning aan man.
2. emotioneel: Emotie speelt een grote rol, verklaart deels
waarom logische argumenten een bepaald vooroordeel niet
kunnen veranderen bij iemand. Het enige wat bereikt kan
worden is dat bewust vooroordeel er minder is, maar de
automatische/ onbewuste attitudes blijven aanwezig.
Onderzoek laat zien dat huid reageert bij positieve
statements over groep die wordt gehaat. Als iemand sterk
afwijkt van stereotype wordt gezien als ‘uitzondering op de
regel’ (bias). Stereotype in combinatie met emotie is
daarom lastig te veranderen en gaat vaak gepaard met
warm en competent (cold, incompteten: homeless)
(cold, competent: vijand).
3. gedrag (discriminatie): vooroordelen leiden vaak tot
discriminatie. Dit gebeurt institutioneel: in grote bedrijven:
overheid, ziekenhuizen, scholen. Ook alledaags:
microaggressions: kleine beledigingen. Economische
depressies en persoonlijke moeilijke omstandigheden zoals
stress, laag zelfvertrouwen en boosheid zorgen ervoor dat
men sneller overgaat op discrimineren (vijandiger
, tegenover stereotypes). Shooter bias → ‘Black lives
Matter’.
Meten impliciete Vooroordelen worden minder geaccepteerd → modern racisme,
vooroordelen impliciete vooroordelen (vooroordeel verbergen zonder daar
bewust van te zijn) (bewust vooroordelen verbergen (suppressed
prejudice; voorkomen racist oid te zijn). Werd getest mbv bogus
pipeline ‘fake leugendetector’. Hierin waren mannen veel
negatiever over vrouwen dan in uitgangssituatie. Implicit
Association Test (IAT); meet snelheid van pos/neg assossaties
bij groepen waarbij zwarte en witte mensen gepaard zijn met pos
of neg woorden. Men reageert sneller op combinatie: wit en pos en
zwart en neg. Vaak geldt: hogere score, hogere kans op
discrimineren.
Effect Self-fulfilling prophecy:
vooroordelen voor Verwachting van gedrag van jezelf of een ander dat ook
het slachtoffer werkelijkheid wordt omdat diegenen of jezelf er ook naar gaan
gedragen. Kan ook in onderwijs, waardoor potentie nooit ruimte
krijgt zich te ontwikkelen.
Social identity treat: gevoelens en gedraging die worden
opgeroepen door de wetenschap dat je wordt beoordeeld (door de
lens van stereotypen van de groep) als lid van je groep. Maar de
angst om aan een stereotype te voldoen, vergroot juist dat je
eraan voldoet.
Self-affirmation: Zelf op hemelen, dit is ook een
counter-stereotype benadering zoals self-fulfilling prophecy.
Normatieve regels: Institutinal discrimination: discriminatie die samenlevingen
druk om te gedoogd/ de norm zijn, leiden ertoe dat mensen onbewust deze
conformeren overtuigingen ook vinden. Bijvoorbeeld vrouwen komen niet aan
de top, dan leert men onbewust dat vrouwen ook niet capabel zijn;
het hoort eenmaal zo. Dit leidt tot een patroon over generaties.
Men is bang om eigen tegen de gemeenschappelijke mening in te
gaan. Dit kan veranderen dmv van wetten (gay-marriage). Dit komt
voort uit normative conformity: is het op groepsniveau
aanpassen aan regels van de groep, bijvoorbeeld de
maatschappij: groepsdruk
Sociale Naast dat we een persoonlijke/ unieke identiteit ontwikkelen,
categorisatie: wij ontwikkelen we dus ook een sociale identiteit, gebaseerd op
versus hen groepen waartoe we toebehoren → gevoel van erbij horen. Gevolg
kan zijn etnocentrisme: geloof dat eigen groep superieur is aan
andere groepen. Dat komt voort uit in-group bias (in-group &
out-group), waarbij je mensen uit eigen groep voor laat gaan.
Out-group homogeneity; individuen in de out-groep worden
