Management Accounting
Inhoudstabel
HOOFDSTUK 1: INLEIDING.................................................................................................. 3
HOOFDSTUK 2 : KOSTENBEGRIPPEN EN KOSTPRIJSCOMPONENTEN ................................... 4
1 Kosten: Wat? .................................................................................................................................. 4
2 Kosten: Indeling? ............................................................................................................................ 4
3 Calculatie: Hoe? .............................................................................................................................. 7
4 Calculatie: Waarom? ...................................................................................................................... 8
5 CASES ............................................................................................................................................ 10
HOOFDSTUK 3 : BREAK-EVENANALYSE ............................................................................. 14
1 Kostprijscalculatie waarom?......................................................................................................... 14
2 Break-even analyse: ..................................................................................................................... 14
3 Break-even analyse (Uitbreiding basismodel) .............................................................................. 15
4 Break-even analyse : meerdere producten .................................................................................. 16
HOOFDSTUK 9 : VARIABELE KOSTPRIJS............................................................................. 18
CASES............................................................................................................................................... 20
HOOFDSTUK 4: JOB ORDER COSTING ............................................................................... 24
1 Kostprijsberekeningsmethodes (4):.............................................................................................. 24
2 Types van producten kostprijssystemen ...................................................................................... 24
3 Job-order costing : Concept.......................................................................................................... 24
4 Verdeelsleutels ............................................................................................................................. 25
5 Vergelijking allocatiesystemen ..................................................................................................... 27
6 Capaciteitsdefinities ..................................................................................................................... 27
7 CASES ............................................................................................................................................ 28
HOOFDSTUK 5 : PROCESS COSTING .................................................................................. 32
1 Voorbeeld boek p. 122 e.v. .......................................................................................................... 32
1 Eén productiestap: ....................................................................................................................... 34
2 Meerdere productiestappen: zonder beginvoorraad................................................................... 36
3 Meerdere productiestappen: met beginvoorraad ....................................................................... 38
4 CASES ............................................................................................................................................ 41
HOOFDSTUK 10: AFGEKEURDE PRODUCTEN..................................................................... 47
1 VOORBEELD 1: Zonder BV, met afgekeurde producten (normaal verlies) ................................... 47
2 VOORBEELD 2: Zonder BV, met afgekeurde producten (normaal + abnormaal verlies) .............. 49
1
, 3 VOORBEELD 3: Met BV, met afgekeurde producten (normaal + abnormaal verlies) ................... 50
4 Toewijzing kosten normaal verlies gewogengemiddelde methode ............................................. 52
5 Toewijzing kosten normaal verlies FIFO-methode ....................................................................... 53
6 CASES ............................................................................................................................................ 54
HOOFDSTUK 6: ABC ......................................................................................................... 58
1 Traditionele ‘Full Costing’ benadering (kostprijssysteem) ........................................................... 58
2 Activity Based Costing .................................................................................................................. 58
3 Kostenhiërarchie .......................................................................................................................... 64
4 Voor welke organisaties is ABC bestemd? ................................................................................... 64
5 Evaluatie ABC ............................................................................................................................... 64
6 CASES ............................................................................................................................................ 65
HOOFDSTUK 7: STANDAARDKOSTENCALCULATIE: KOSTPRIJSBEREKENING
OVEREENKOMSTIG HET TIJDSASPECT ............................................................................... 68
1 Herhaling: Kostprijsberekening .................................................................................................... 68
2 Soorten costing............................................................................................................................. 68
3 Voorbeeld ..................................................................................................................................... 70
HOOFDSTUK 8: STANDAARDKOSTENCALCULATIE: VERSCHILLENANALYSE ....................... 71
1 Herhaling: Standaardkostencalculatie.......................................................................................... 71
2 Wat zijn varianties ........................................................................................................................ 71
3 Flexibel budget ............................................................................................................................. 72
4 Ongunstige varianties : ................................................................................................................. 73
5 Bezettingsverschil bij integrale kostencalculatie .......................................................................... 74
6 CASES ............................................................................................................................................ 75
2
,HOOFDSTUK 1: INLEIDING
• Accountancy = INFORMATIESYSTEEM
• Doelstelling = informatie aanleveren met het oog op het nemen van beslissingen,
zoals Bv.
o Strategische en langetermijnplanning
o Korte termijn beslissingen
o Berekening van de kostprijs
o Beoordeling van de prestaties van de onderneming (management controle)
“Heb ik het doel behaald?”
o Informeren van de stakeholders (externe verslaggeving)
Bv. Externe (leveranciers, klanten) en interne groepen (medewerkers)
Management vs. Financial Accounting
→Verschillende gebruikers van informatie
→Verschillend ‘eindproduct’, verschillende focus
Financial = boekhouding, jaarrekening
Accounting = kostprijs product
→Gemeenschappelijke kenmerken
→Wat zit er in de doorsnede?
Management accounting = continu process!
“…is a value adding, continuous improvement process of planning, designing, measuring
and operating nonfinancial and financial information systems that guides management
action, motivates behavior, and supports and creates the cultural values necessary to
achieve an organization’s strategic, tactical and operating objectives.”
• Cost accounting : toewijzen van kosten aan kostenobjecten om op basis van deze
kostprijs extern te rapporteren en interne beslissingen te nemen.
• Cost management: kostenreductie (re-engineering)
• Strategische LT-planning: op basis van analyse van de waarde-keten.
• Operationele planning en budgettering (bvb. productievolumes bepalen,
prijszetting etc.)
• Management controle: vgl. van werkelijke met vooropgestelde prestaties.
= Systeem dat beslissingnemers op alle niveaus in de organisatie toelaat betere
beslissingen te nemen
3
, HOOFDSTUK 2 : KOSTENBEGRIPPEN EN KOSTPRIJSCOMPONENTEN
1 Kosten: Wat?
Middelen die doelmatig werden/zullen worden ingezet.
De kostprijs van een kostenobject is het geheel van kosten dat hiervoor wordt gemaakt.
Kostenobject = een product dat gemaakt wordt waar middelen voor ingezet werden om die
te kunnen produceren.
2 Kosten: Indeling?
2.1 Soort
à Minder relevant binnen management accounting!
Materialen (grondstoffen) 60
• Aankopen versus verbruik
• Waardering
Diensten en diverse goederen 61
Arbeid 62
• Netto? Bruto? RSZ werkgever?
Afschrijvingen 63
Financiële kosten? Belastingen? 64 en 65
4
Inhoudstabel
HOOFDSTUK 1: INLEIDING.................................................................................................. 3
HOOFDSTUK 2 : KOSTENBEGRIPPEN EN KOSTPRIJSCOMPONENTEN ................................... 4
1 Kosten: Wat? .................................................................................................................................. 4
2 Kosten: Indeling? ............................................................................................................................ 4
3 Calculatie: Hoe? .............................................................................................................................. 7
4 Calculatie: Waarom? ...................................................................................................................... 8
5 CASES ............................................................................................................................................ 10
HOOFDSTUK 3 : BREAK-EVENANALYSE ............................................................................. 14
1 Kostprijscalculatie waarom?......................................................................................................... 14
2 Break-even analyse: ..................................................................................................................... 14
3 Break-even analyse (Uitbreiding basismodel) .............................................................................. 15
4 Break-even analyse : meerdere producten .................................................................................. 16
HOOFDSTUK 9 : VARIABELE KOSTPRIJS............................................................................. 18
CASES............................................................................................................................................... 20
HOOFDSTUK 4: JOB ORDER COSTING ............................................................................... 24
1 Kostprijsberekeningsmethodes (4):.............................................................................................. 24
2 Types van producten kostprijssystemen ...................................................................................... 24
3 Job-order costing : Concept.......................................................................................................... 24
4 Verdeelsleutels ............................................................................................................................. 25
5 Vergelijking allocatiesystemen ..................................................................................................... 27
6 Capaciteitsdefinities ..................................................................................................................... 27
7 CASES ............................................................................................................................................ 28
HOOFDSTUK 5 : PROCESS COSTING .................................................................................. 32
1 Voorbeeld boek p. 122 e.v. .......................................................................................................... 32
1 Eén productiestap: ....................................................................................................................... 34
2 Meerdere productiestappen: zonder beginvoorraad................................................................... 36
3 Meerdere productiestappen: met beginvoorraad ....................................................................... 38
4 CASES ............................................................................................................................................ 41
HOOFDSTUK 10: AFGEKEURDE PRODUCTEN..................................................................... 47
1 VOORBEELD 1: Zonder BV, met afgekeurde producten (normaal verlies) ................................... 47
2 VOORBEELD 2: Zonder BV, met afgekeurde producten (normaal + abnormaal verlies) .............. 49
1
, 3 VOORBEELD 3: Met BV, met afgekeurde producten (normaal + abnormaal verlies) ................... 50
4 Toewijzing kosten normaal verlies gewogengemiddelde methode ............................................. 52
5 Toewijzing kosten normaal verlies FIFO-methode ....................................................................... 53
6 CASES ............................................................................................................................................ 54
HOOFDSTUK 6: ABC ......................................................................................................... 58
1 Traditionele ‘Full Costing’ benadering (kostprijssysteem) ........................................................... 58
2 Activity Based Costing .................................................................................................................. 58
3 Kostenhiërarchie .......................................................................................................................... 64
4 Voor welke organisaties is ABC bestemd? ................................................................................... 64
5 Evaluatie ABC ............................................................................................................................... 64
6 CASES ............................................................................................................................................ 65
HOOFDSTUK 7: STANDAARDKOSTENCALCULATIE: KOSTPRIJSBEREKENING
OVEREENKOMSTIG HET TIJDSASPECT ............................................................................... 68
1 Herhaling: Kostprijsberekening .................................................................................................... 68
2 Soorten costing............................................................................................................................. 68
3 Voorbeeld ..................................................................................................................................... 70
HOOFDSTUK 8: STANDAARDKOSTENCALCULATIE: VERSCHILLENANALYSE ....................... 71
1 Herhaling: Standaardkostencalculatie.......................................................................................... 71
2 Wat zijn varianties ........................................................................................................................ 71
3 Flexibel budget ............................................................................................................................. 72
4 Ongunstige varianties : ................................................................................................................. 73
5 Bezettingsverschil bij integrale kostencalculatie .......................................................................... 74
6 CASES ............................................................................................................................................ 75
2
,HOOFDSTUK 1: INLEIDING
• Accountancy = INFORMATIESYSTEEM
• Doelstelling = informatie aanleveren met het oog op het nemen van beslissingen,
zoals Bv.
o Strategische en langetermijnplanning
o Korte termijn beslissingen
o Berekening van de kostprijs
o Beoordeling van de prestaties van de onderneming (management controle)
“Heb ik het doel behaald?”
o Informeren van de stakeholders (externe verslaggeving)
Bv. Externe (leveranciers, klanten) en interne groepen (medewerkers)
Management vs. Financial Accounting
→Verschillende gebruikers van informatie
→Verschillend ‘eindproduct’, verschillende focus
Financial = boekhouding, jaarrekening
Accounting = kostprijs product
→Gemeenschappelijke kenmerken
→Wat zit er in de doorsnede?
Management accounting = continu process!
“…is a value adding, continuous improvement process of planning, designing, measuring
and operating nonfinancial and financial information systems that guides management
action, motivates behavior, and supports and creates the cultural values necessary to
achieve an organization’s strategic, tactical and operating objectives.”
• Cost accounting : toewijzen van kosten aan kostenobjecten om op basis van deze
kostprijs extern te rapporteren en interne beslissingen te nemen.
• Cost management: kostenreductie (re-engineering)
• Strategische LT-planning: op basis van analyse van de waarde-keten.
• Operationele planning en budgettering (bvb. productievolumes bepalen,
prijszetting etc.)
• Management controle: vgl. van werkelijke met vooropgestelde prestaties.
= Systeem dat beslissingnemers op alle niveaus in de organisatie toelaat betere
beslissingen te nemen
3
, HOOFDSTUK 2 : KOSTENBEGRIPPEN EN KOSTPRIJSCOMPONENTEN
1 Kosten: Wat?
Middelen die doelmatig werden/zullen worden ingezet.
De kostprijs van een kostenobject is het geheel van kosten dat hiervoor wordt gemaakt.
Kostenobject = een product dat gemaakt wordt waar middelen voor ingezet werden om die
te kunnen produceren.
2 Kosten: Indeling?
2.1 Soort
à Minder relevant binnen management accounting!
Materialen (grondstoffen) 60
• Aankopen versus verbruik
• Waardering
Diensten en diverse goederen 61
Arbeid 62
• Netto? Bruto? RSZ werkgever?
Afschrijvingen 63
Financiële kosten? Belastingen? 64 en 65
4
