Contextualiseren 1B: Vormgeving van de 20e eeuw
1. INDUSTRIËLE REVOLUTIE
De industriële revolutie in het begin vd 20e eeuw was een cruciale periode van overgang
van handmatige naar machinale productie.
- Wereld ervoor was zeer landschappelijk
- Pre-industriëel = handarbeid, landbouw
Mensen, ontwerpen, interieur en meubels werden hierdoor beïnvloed.
Uitvinding van James Watt = Watt machine, stoommachine (1760):
startpunt industriële revolutie
Maatschappij verandert snel: overgang naar fabrieken
Belangrijke sectoren
- Textielindustrie: onderging grote verandering, door machines zoals
weefgetouwen.
- Algemene productie → grootschalige fabrieken
Verspreiding
- Uitvinding in Engeland
- Golfbeweging naar rest v Europa
- Eerst België, Nederland, Frankrijk
- Later Scandinavische landen en O-Europa
,De gevolgen = Verpletterende invloed op de wereldbevolking
- Bevolkingsgroei: Wereldbevolking verdubbelde in korte tijd
- Vervuiling en Energie verbruik: Sterk stijgend energieverbruik en vervuiling door
fabrieken → slechte leefomstandigheden vr de inwoners
(nog geen milieubewustzijn)
- Stedelijke problemen: Snelle urbanisatie. Mensen gaan van platteland naar stad
voor werk
- Kinderarbeid: Kinderen werkten onder slechte omstandigheden in fabrieken
Veel problemen daar ontstaan nu nog steeds van belang
De industriele revolutie heeft een zeer sterke invloed gehad op de komende interieuren.
2. DE STIJL
Ambitie om de band tussen leven en kunst te vernieuwen
Invloeden tot motivatie van de nieuwe vormgeving:
- Industriële revolutie: ongezonde levensomstandigheden, snel groeiende steden
- Mensen ondervinden dat zich organiseren in structuren het individu sterker kan
maken (oprichting vakbonden & politieke partijen)
- Wereldoorlog I: complete chaos, miserie (menselijk, economisch)
- Protestantisme: vooral in Nederland; soberdere, bescheidenere esthetiek;
contrast met Rooms-Katholieke kerk
De stijl was concreet een maandblad (later beschouwd als
beweging)
- Afgelijnde data
- Zoektocht naar nieuwe stijl die de wereld beter zou maken
- Ze geloofden in het nut van de reden
- Sterk gebaseerd op abstractie en compositie, strak
Belangrijkste figuren:
- Theo van Doesburg: Oprichter en drijvende kracht achter het maandblad
- Piet Mondriaan: Schilder, bekend vr geometrische schilderijen
- Gerrit Rietveld: Architect en meubelontwerper (rood blauwe stoel)
, - Bart van der Leck: Schilder
BART VAN DER LECK
Ambachtsman glas in lood
- Zet overgang naar geometrische vormen van start
- Figuratief maar niet abstract
- Heel moeilijk leesbaar
- Basiskleuren
- Aandacht voor arbeidsklasse (was zelf van
proletariaat)
PIET MONDRIAAN
Begint als figuratief schilder
Nederlands landschappen (windmolens)
Experimenteert met kleuren en beeldtaal
Duidelijke boom wordt → collectie van schuine lijnen → compositie van abstracte
vormen
, Handleiding voor de nieuwe kunst:
- Enkel horizontale en verticale lijnen
- Enkel basiskleuren (RGB)
- En steunkleuren (zwart, wit, grijs)
Victory Boogie Woogie – Piet Mondriaan
Komt in contact met jazz → beïnvloedt zijn werk sterk (wordt complexer)
Eigen atelier:
Contrast tussen de realiteit van de wereld toen en de kleurrijke werken van Mondriaan
GERRIT RIETVELD
Schrijnwerker en architect
Contact met Mondriaan: 3D versie van zijn werk
Bolderkar, Rood-Blauwe Stoel – Gerrit Rietveld
- Basiskleuren
- Horizontale lijnen en vlakken
- abstract
1. INDUSTRIËLE REVOLUTIE
De industriële revolutie in het begin vd 20e eeuw was een cruciale periode van overgang
van handmatige naar machinale productie.
- Wereld ervoor was zeer landschappelijk
- Pre-industriëel = handarbeid, landbouw
Mensen, ontwerpen, interieur en meubels werden hierdoor beïnvloed.
Uitvinding van James Watt = Watt machine, stoommachine (1760):
startpunt industriële revolutie
Maatschappij verandert snel: overgang naar fabrieken
Belangrijke sectoren
- Textielindustrie: onderging grote verandering, door machines zoals
weefgetouwen.
- Algemene productie → grootschalige fabrieken
Verspreiding
- Uitvinding in Engeland
- Golfbeweging naar rest v Europa
- Eerst België, Nederland, Frankrijk
- Later Scandinavische landen en O-Europa
,De gevolgen = Verpletterende invloed op de wereldbevolking
- Bevolkingsgroei: Wereldbevolking verdubbelde in korte tijd
- Vervuiling en Energie verbruik: Sterk stijgend energieverbruik en vervuiling door
fabrieken → slechte leefomstandigheden vr de inwoners
(nog geen milieubewustzijn)
- Stedelijke problemen: Snelle urbanisatie. Mensen gaan van platteland naar stad
voor werk
- Kinderarbeid: Kinderen werkten onder slechte omstandigheden in fabrieken
Veel problemen daar ontstaan nu nog steeds van belang
De industriele revolutie heeft een zeer sterke invloed gehad op de komende interieuren.
2. DE STIJL
Ambitie om de band tussen leven en kunst te vernieuwen
Invloeden tot motivatie van de nieuwe vormgeving:
- Industriële revolutie: ongezonde levensomstandigheden, snel groeiende steden
- Mensen ondervinden dat zich organiseren in structuren het individu sterker kan
maken (oprichting vakbonden & politieke partijen)
- Wereldoorlog I: complete chaos, miserie (menselijk, economisch)
- Protestantisme: vooral in Nederland; soberdere, bescheidenere esthetiek;
contrast met Rooms-Katholieke kerk
De stijl was concreet een maandblad (later beschouwd als
beweging)
- Afgelijnde data
- Zoektocht naar nieuwe stijl die de wereld beter zou maken
- Ze geloofden in het nut van de reden
- Sterk gebaseerd op abstractie en compositie, strak
Belangrijkste figuren:
- Theo van Doesburg: Oprichter en drijvende kracht achter het maandblad
- Piet Mondriaan: Schilder, bekend vr geometrische schilderijen
- Gerrit Rietveld: Architect en meubelontwerper (rood blauwe stoel)
, - Bart van der Leck: Schilder
BART VAN DER LECK
Ambachtsman glas in lood
- Zet overgang naar geometrische vormen van start
- Figuratief maar niet abstract
- Heel moeilijk leesbaar
- Basiskleuren
- Aandacht voor arbeidsklasse (was zelf van
proletariaat)
PIET MONDRIAAN
Begint als figuratief schilder
Nederlands landschappen (windmolens)
Experimenteert met kleuren en beeldtaal
Duidelijke boom wordt → collectie van schuine lijnen → compositie van abstracte
vormen
, Handleiding voor de nieuwe kunst:
- Enkel horizontale en verticale lijnen
- Enkel basiskleuren (RGB)
- En steunkleuren (zwart, wit, grijs)
Victory Boogie Woogie – Piet Mondriaan
Komt in contact met jazz → beïnvloedt zijn werk sterk (wordt complexer)
Eigen atelier:
Contrast tussen de realiteit van de wereld toen en de kleurrijke werken van Mondriaan
GERRIT RIETVELD
Schrijnwerker en architect
Contact met Mondriaan: 3D versie van zijn werk
Bolderkar, Rood-Blauwe Stoel – Gerrit Rietveld
- Basiskleuren
- Horizontale lijnen en vlakken
- abstract
