Beroepsgerelateerde wetgeving
Deel 1: Wils- en/of handelingsonbekwame zorgontvanger
Hoofdstuk 1: Wils- en/of handelingsonbekwame zorgontvanger
1.1 De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
Kunnen
Ik ben feitelijk instaat om auto te rijden, feitelijk in staat om beslissing te nemen
Rechtsbekwaamheid
Mogen
Handelingsbekwaamheid
Zelf en zelfstandig mogen
Je kan rechtsbekwaam zijn, maar niet handelsbekwaam
1.1.1 Feitelijke bekwaamheid
= Kunnen
= Feitelijk in staat zijn om iets te doen
2 specifieke vormen van feitelijke bekwaamheid
Toerekeningsvatbaarheid, wil kunnen controleren
Bij misdrijf/misdaad en men stelt zich de vraag of die persoon in staat was om wil te
controleren, was je in staat om gevolgen te kunnen onderschatten
Wilsbekwaamheid, wil kunnen uiten
In staat zijn wil te kunnen vormen en uiten
Beslissing over operatie, ben je in staat om te begrijpen wat het inhoud en mening te
vormen en kan je deze mening uiten?
1.1.1.1 Toerekeningsvatbaarheid
Verder in H2
Schuld impliceert
Verstandig genoeg om gevolgen van je daden in te zien
EN de wil voldoende onder controle hebben
Diverse gevolgen in het recht
Strafwaardig, internering, aansprakelijkheid
Voorwaarden om ontoerekeningsvatbaar te kunnen worden verklaard:
, 1. Misdaad of wanbedrijf begaan hebbend at fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
2. Ontoerekeningsvatbaar
Op het ogenblik van de uitspraak lijden aan een geeststoornis die zijn
oordeelsvermogen of controle over zijn daden ernstig teniet doet
3. Sociaal gevaarlijk
Gevaar dat hij ten gevolge van de geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal plegen
Stel op moment van feiten ontoerekeningsvatbaar, maar op moment van uitspraak wel
Psychiatrisch onderzoek om dit te bewijzen (vraag wordt gesteld, was persoon
toerekeningsvatbaar?)
Enkel ontoerekeningsvatbaar op moment feiten en bij rechter niet vrijgesproken, want op
moment van feiten niet verstandig genoeg om gevolgen in te zien en wil te controleren
Om iemand ontoerekeningsvatbaar te verklaren moet je ook ontoerekeningsvatbaar zijn bij
uitspraak dan krijg je straf (want sociaal gevaarlijk)
Ontoerekeningsvatbaar verklaard op moment uitspraak internering tot je genezen bent
(psychiatrisch centrum bv)
1.1.1.2 Wilsbekwaamheid
De feitelijke bekwaamheid om vrij en weldoordacht wil te vormen en uiten
= Beslissing kunnen nemen
Info begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
Bv: diagnose borstkanker en weet gevolgen en behandeling, ben ik staat om keuzes
te nemen
Voor- en nadelen van de keuzemogelijkheden kunnen afwegen
Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
Artsen bepalen bij medische handeling of patiënt al niet wilsbekwaam is
Bv: comateus, dementerend, ernstige psychische problemen (wie beslist?)
Is persoon in staat om info te begrijpen, om voor- en nadelen af te wegen
Toestand in concerto te beoordelen
1.1.2 Rechtsbekwaamheid
= Mogen
= Mogelijkheid om rechten en plichten te hebben
Niet alle rechten
Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhoudingen
= In concerto
Bv.: Vreemdelingen zijn niet rechtsbekwaam om te stemmen, geen stemrecht in België
Minderjarigen ook niet
1.1.3 Handelingsbekwaamheid
= Zelf en zelfstandig mogen
, Zelf en zelfstandig rechten en plichten uitvoeren
Het stellen van rechtshandelingen = menselijke handeling met beoogde juridische gevolgen
Principe
Iedere persoon is handelingsbekwaam
Maar
Uitzonderingen door wetgever (minderjarigen)
Uitzonderingen door rechter (beschermingsstatuur)
Als je rechten en plichten hebt en je bent bekwaam om deze zelfstandig uit te voeren, dan ben je
handelsbekwaam
Minderjarigen zijn handelsonbekwaam
Wetgever en rechter kunnen iemand handelingsonbekwaam verklaren
Bewindvoering
Je hebt rechten en plichten, maar je bent omwille van gezondheidstoestand niet meer in
staat deze zelf uit te voeren dus moet er een vertegenwoordiger aangesteld worden
Volledig vs beperkte handelingsonbekwaamheid
Volledig:
Rechten en plichten niet zelf mag uitoefenen
Vertegenwoordiging nodig
Vertegenwoordiger oefent in naam van betrokkene rechten uit
Beperkte
Rechten en plichten wel zelf, maar niet zelfstandig
Geen vertegenwoordiging
= Wel technieken
Bijstand, handelt met onbekwame
Toestemming, voorafgaandelijk van een ander (bv: minderjarige van ouders
om te trouwen)
Verzet, achteraf tegen gestelde rechtshandeling
Voor welke rechtshandeling
In abstracto `
, Bij handelingsonbekwaamheid gaat rechter beslissen voor welke rechten je
onbekwaam wordt
Rechtshandelingen die vermogen betreffen
Alle geldzaken (uitgaven, rekeningen)
Rechtshandelingen die persoon te maken hebben (oa patiëntenrechten)
Niet omdat je bewindvoerder bent van persoon en vermogen van iemand dat jij mag kiezen,
arts vraagt eerst aan pt zelf (zich afvragen of pt wilsbekwaam is, als arts beslist dat pt niet
wilsbekwaam is dan komt vraag naar bewindvoerder)
Wilsonbekwaam Handelingsonbekwaam
Wat = Niet in staat om vrij en weldoordacht = Niet in staat om zelf of zelfstandig rechten te
wil te vormen en uiten kunnen uitvoeren en rechtshandelingen stellen
Door wie Door arts (bij patiëntenrechten) Door wetgever of rechter
Hoe In concreto, geval per geval In abstracto, specifieke rechten
Minderjarigen zijn bij wet handelingsonbekwaam (beslist door rechter)
Wat is er nodig om iemand handelingsonbekwaam te verklaren? Medisch attest
Deel 1: Wils- en/of handelingsonbekwame zorgontvanger
Hoofdstuk 1: Wils- en/of handelingsonbekwame zorgontvanger
1.1 De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
Kunnen
Ik ben feitelijk instaat om auto te rijden, feitelijk in staat om beslissing te nemen
Rechtsbekwaamheid
Mogen
Handelingsbekwaamheid
Zelf en zelfstandig mogen
Je kan rechtsbekwaam zijn, maar niet handelsbekwaam
1.1.1 Feitelijke bekwaamheid
= Kunnen
= Feitelijk in staat zijn om iets te doen
2 specifieke vormen van feitelijke bekwaamheid
Toerekeningsvatbaarheid, wil kunnen controleren
Bij misdrijf/misdaad en men stelt zich de vraag of die persoon in staat was om wil te
controleren, was je in staat om gevolgen te kunnen onderschatten
Wilsbekwaamheid, wil kunnen uiten
In staat zijn wil te kunnen vormen en uiten
Beslissing over operatie, ben je in staat om te begrijpen wat het inhoud en mening te
vormen en kan je deze mening uiten?
1.1.1.1 Toerekeningsvatbaarheid
Verder in H2
Schuld impliceert
Verstandig genoeg om gevolgen van je daden in te zien
EN de wil voldoende onder controle hebben
Diverse gevolgen in het recht
Strafwaardig, internering, aansprakelijkheid
Voorwaarden om ontoerekeningsvatbaar te kunnen worden verklaard:
, 1. Misdaad of wanbedrijf begaan hebbend at fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
2. Ontoerekeningsvatbaar
Op het ogenblik van de uitspraak lijden aan een geeststoornis die zijn
oordeelsvermogen of controle over zijn daden ernstig teniet doet
3. Sociaal gevaarlijk
Gevaar dat hij ten gevolge van de geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal plegen
Stel op moment van feiten ontoerekeningsvatbaar, maar op moment van uitspraak wel
Psychiatrisch onderzoek om dit te bewijzen (vraag wordt gesteld, was persoon
toerekeningsvatbaar?)
Enkel ontoerekeningsvatbaar op moment feiten en bij rechter niet vrijgesproken, want op
moment van feiten niet verstandig genoeg om gevolgen in te zien en wil te controleren
Om iemand ontoerekeningsvatbaar te verklaren moet je ook ontoerekeningsvatbaar zijn bij
uitspraak dan krijg je straf (want sociaal gevaarlijk)
Ontoerekeningsvatbaar verklaard op moment uitspraak internering tot je genezen bent
(psychiatrisch centrum bv)
1.1.1.2 Wilsbekwaamheid
De feitelijke bekwaamheid om vrij en weldoordacht wil te vormen en uiten
= Beslissing kunnen nemen
Info begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
Bv: diagnose borstkanker en weet gevolgen en behandeling, ben ik staat om keuzes
te nemen
Voor- en nadelen van de keuzemogelijkheden kunnen afwegen
Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
Artsen bepalen bij medische handeling of patiënt al niet wilsbekwaam is
Bv: comateus, dementerend, ernstige psychische problemen (wie beslist?)
Is persoon in staat om info te begrijpen, om voor- en nadelen af te wegen
Toestand in concerto te beoordelen
1.1.2 Rechtsbekwaamheid
= Mogen
= Mogelijkheid om rechten en plichten te hebben
Niet alle rechten
Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhoudingen
= In concerto
Bv.: Vreemdelingen zijn niet rechtsbekwaam om te stemmen, geen stemrecht in België
Minderjarigen ook niet
1.1.3 Handelingsbekwaamheid
= Zelf en zelfstandig mogen
, Zelf en zelfstandig rechten en plichten uitvoeren
Het stellen van rechtshandelingen = menselijke handeling met beoogde juridische gevolgen
Principe
Iedere persoon is handelingsbekwaam
Maar
Uitzonderingen door wetgever (minderjarigen)
Uitzonderingen door rechter (beschermingsstatuur)
Als je rechten en plichten hebt en je bent bekwaam om deze zelfstandig uit te voeren, dan ben je
handelsbekwaam
Minderjarigen zijn handelsonbekwaam
Wetgever en rechter kunnen iemand handelingsonbekwaam verklaren
Bewindvoering
Je hebt rechten en plichten, maar je bent omwille van gezondheidstoestand niet meer in
staat deze zelf uit te voeren dus moet er een vertegenwoordiger aangesteld worden
Volledig vs beperkte handelingsonbekwaamheid
Volledig:
Rechten en plichten niet zelf mag uitoefenen
Vertegenwoordiging nodig
Vertegenwoordiger oefent in naam van betrokkene rechten uit
Beperkte
Rechten en plichten wel zelf, maar niet zelfstandig
Geen vertegenwoordiging
= Wel technieken
Bijstand, handelt met onbekwame
Toestemming, voorafgaandelijk van een ander (bv: minderjarige van ouders
om te trouwen)
Verzet, achteraf tegen gestelde rechtshandeling
Voor welke rechtshandeling
In abstracto `
, Bij handelingsonbekwaamheid gaat rechter beslissen voor welke rechten je
onbekwaam wordt
Rechtshandelingen die vermogen betreffen
Alle geldzaken (uitgaven, rekeningen)
Rechtshandelingen die persoon te maken hebben (oa patiëntenrechten)
Niet omdat je bewindvoerder bent van persoon en vermogen van iemand dat jij mag kiezen,
arts vraagt eerst aan pt zelf (zich afvragen of pt wilsbekwaam is, als arts beslist dat pt niet
wilsbekwaam is dan komt vraag naar bewindvoerder)
Wilsonbekwaam Handelingsonbekwaam
Wat = Niet in staat om vrij en weldoordacht = Niet in staat om zelf of zelfstandig rechten te
wil te vormen en uiten kunnen uitvoeren en rechtshandelingen stellen
Door wie Door arts (bij patiëntenrechten) Door wetgever of rechter
Hoe In concreto, geval per geval In abstracto, specifieke rechten
Minderjarigen zijn bij wet handelingsonbekwaam (beslist door rechter)
Wat is er nodig om iemand handelingsonbekwaam te verklaren? Medisch attest
