Recht & onderneming
Hendrik van hees
,
,DEEL 1 - inleiding
H1 - Wat is recht?................................................................................................................... 1
H2 - Indeling van het nationaal recht.................................................................................. 1
2.1 Het onderscheid privaat-publiek recht..........................................................................1
2.2 Het onderscheid + relativering..................................................................................... 3
I. Relevantie vh onderscheid........................................................................................ 3
II. Relativiteit................................................................................................................. 4
H3 - Het internationaal recht................................................................................................. 5
DEEL 2 - Publiek recht
H1 - Grondprincipes van de staatsorde............................................................................... 6
1.1 De rechtstaat................................................................................................................ 6
1.2 De Wetstaat..................................................................................................................6
1.3 De drie staatsmachten................................................................................................. 6
1.4 Democratisch beginsel................................................................................................. 7
H2 - De supranationale rechtsorde.......................................................................................7
2.1 Van EGG naar Europese Unie..................................................................................... 7
2.2 De politieke instellingen van de EU..............................................................................8
H3 - De internationale rechtsorde......................................................................................12
3.1 De Veringde Naties.................................................................................................... 12
3.2 De raad van Europa................................................................................................... 12
H4 - De federale politieke instellingenrechtsorde............................................................13
4.1 Het federale parlement...............................................................................................13
I. Samenstelling.......................................................................................................... 13
II. Bevoegdheden....................................................................................................... 13
4.2 De federale regering...................................................................................................15
I. Koning en regering.................................................................................................. 15
II. Samenstelling......................................................................................................... 15
III. Structuur................................................................................................................ 16
IV. Bevoegdheden vd koning......................................................................................16
V. De rechtsnormen....................................................................................................17
H5 - De gemeenschappen en gewesten............................................................................17
5.1 Het federalisme.......................................................................................................... 17
5.2 De intstellingen...........................................................................................................18
5.3 De bevoegdheden...................................................................................................... 18
H6 - Het lokaal niveau.......................................................................................................... 19
6.1 De provincies..............................................................................................................19
6.2 De gemeenten............................................................................................................19
6.3 Intercommunale samenwerkingsverbanden...............................................................20
,DEEL 3 - Bronnen van het recht
H1 - De wet............................................................................................................................ 21
1.1 Wetsbegrip................................................................................................................. 21
1.2 Hiërarchie van de wetten............................................................................................21
H2 - De andere bronnen van het recht............................................................................... 27
2.1 De rechtspraak........................................................................................................... 27
2.2 Het gewoonterecht..................................................................................................... 27
2.3 Algemene rechtsbeginselen....................................................................................... 28
2.4 De rechtsleer.............................................................................................................. 28
H3 - Grondwettelijke hoven en controlerende intstellingen............................................ 29
3.1 Een overzicht..............................................................................................................29
3.2 Het Grondwettelijk hof................................................................................................ 30
3.3 De Raad van state......................................................................................................31
3.4 Het rekenhof...............................................................................................................32
H4 - Indeling van rechten.................................................................................................... 33
DEEL 4 - Gerechtelijk recht
H1 - Enkele algemene beginselen...................................................................................... 35
H2 - De rechtscolleges.........................................................................................................38
2.1 Burgerlijke rechtscolleges.......................................................................................... 38
2.2 Misdrijven................................................................................................................... 40
H3 - De gerechtelijke procedures....................................................................................... 42
3.1 Verloop van de gerechtelijke procedure..................................................................... 42
3.2 Rechtsmiddelen..........................................................................................................43
3.3 Kort geding................................................................................................................. 44
3.4 Arbitrage.....................................................................................................................45
3.5 Uitvoering van een vonnis / arrest..............................................................................46
I. Uitvoerend beslag................................................................................................... 46
II. Bewarend beslag....................................................................................................46
III. Kantonnement....................................................................................................... 47
IV. Dwangsom............................................................................................................ 47
3.6 Positie van de benadeelde in het recht...................................................................... 48
H4 - Bewijsrecht................................................................................................................... 50
4.1 De bewijslast.............................................................................................................. 50
4.2 Het schriftelijk bewijs.................................................................................................. 51
4.3 Het getuigenbewijs..................................................................................................... 55
4.4 De vermoedens.......................................................................................................... 55
4.5 De bekentenis............................................................................................................ 56
4.6 Het deskundigenonderzoek........................................................................................56
4.7 Het verhoor vd partijen en de gedingbeslissende eed............................................... 57
4.8 De plaatsopneming.................................................................................................... 57
,DEEL 5 - goederen- en zakenrecht
H1 - Indeling van de goederen............................................................................................ 59
1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen...................................................................59
1.2 Roerende en onroerende goederen........................................................................... 59
1.3 Gebruiks- en verbruiksgoederen................................................................................ 60
1.4 Domeingoederen........................................................................................................60
1.5 Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheidsrechten..................................61
H2 - Zelfstandige en zakelijke rechten............................................................................... 62
2.1 Kenmerken vh zakelijk recht...................................................................................... 62
2.2 Eigendomsrecht......................................................................................................... 62
2.3 Het vruchtgebruik....................................................................................................... 66
2.4 Het recht van opstal................................................................................................... 66
H3 - De zakelijke zekerheden.............................................................................................. 67
3.1 Zekerheden in het algemeen......................................................................................67
3.2 Voorrechten................................................................................................................ 67
3.3 Hypotheek.................................................................................................................. 68
3.4 Het pand.....................................................................................................................68
DEEL 6 - verbintenissen
H1 - De verbintenissen - algemeen.....................................................................................69
1.1 Wat is een verbintenis?.............................................................................................. 69
1.2 Bronnen van verbintenissen.......................................................................................69
1.3 Soorten verbintenissen...............................................................................................70
H2 - De overeenkomst......................................................................................................... 72
H3 - De grondbeginselen en de interpretatie v overeenkomsten.................................... 74
H4 - De geldigheidsvoorwaarden van de overeenkomst..................................................75
H5 - Het ontstaan van de overeenkomst............................................................................77
H6 - Het ontstaan van de overeenkomst............................................................................78
6.3 De ontbinding van de overeenkomst..........................................................................80
I. Weigering wegens niet-uitvoering........................................................................... 80
II. Ontbinding wegen niet-nakoming...........................................................................80
III. Uitdrukkelijk ontbindend beding............................................................................ 81
6.4 De exoneratieclausule of het vrijwaringbeding...........................................................81
H7 - Derden en de overeenkomst....................................................................................... 81
H8 - Tenietgaan van overeenkomsten................................................................................ 83
,DEEL 7 - De bijzondere overeenkomst
H1 - De koop-verkoop.......................................................................................................... 85
1.1 Wat is een verbintenis?.............................................................................................. 85
H2 - De huurovereenkomst................................................................................................. 85
H3 - De voornaamste andere bezondere overeenkomsten.............................................. 85
DEEL 8 - De onrechtmatige daad of foutaanspreklijkheid
DEEL 9 - Ondernemingsrecht in hoofdlijnen
H1 - Begrippen en algemene regelen................................................................................. 89
1.1 Ondernemingsrecht....................................................................................................89
1.2 Handelaars en ondernemingen.................................................................................. 90
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht............................................................................... 95
1.4 Algemene beginselen van het economisch recht.......................................................96
1.5 Algemene regelen voor ondernemingen.................................................................... 96
I. Verplichtingen bij de start van een ondernemingsactiviteit......................................96
II. Onbeslagbaarheid woning zelfstandige............................................................... 100
III. Sluikwerk............................................................................................................. 100
H2 - Handelsovereenkomsten...........................................................................................101
2.1 Handelstussenpersonen en distributiecontracten.................................................... 101
1. Handelstussenpersonen.......................................................................................102
2. Distributieovereenkomst....................................................................................... 103
2.2 Overeenkomsten inzake de handelszaak................................................................ 105
H2 - Insolventierecht..........................................................................................................107
2.1 Geschiedenis van de insolventiewetgeving..............................................................107
1. Het faillissement.............................................................................................................107
1.1 Vormen van faillissement......................................................................................... 108
1.2 Verloop van het vonnis van faillissement................................................................. 109
1.3 Stappen die curator onderneemt na vonnis van faillisement....................................110
1.4 Verdachte periode.....................................................................................................111
1.5 Actief en passief van een faillissement.....................................................................113
1.6 Verschillende schuldeisers....................................................................................... 114
1.7 Onbetaalde verkoper van roerende goederen..........................................................116
1.8 Referentie en terugvorderingsrecht.......................................................................... 116
1.9 Problematiek van de lopende contracten................................................................. 116
1.9 Problematiek van de kwijtschelding van schulden................................................... 117
1.10 Reorganisatie......................................................................................................... 117
, DEEL 1 - Inleiding
H1 - Wat is recht?
- leven beheerst door recht ⇒ rechten gaan vaak gepaard met plichten
- Rechtsregels = regels die afdwingbaar zijn met maatschappelijk geweld
Wat is recht? → geheel van regels waarin 3 componenten teruggevonden worden
→ confrontatie
→ 3 componenten nodig:
1) Gedrag ordening ⇒ fraude mag niet, u moet betalen bij aankopen, …
2) Rechtsregel afdwingen ⇒ mensen die rechtsregel niet naleven
moeten gesanctioneerd kunnen worden
3) Wijzigen / afschaffen ⇒ regels die bestaande regels
kunnen wijzigen / aanpassen
↳ abortus wel of niet aanpassen
→ objectief recht = geheel v. rechtregels zoals ze bestaan
vs
subjectief recht = recht dat je als persoon hebt obv rechtsregel
en de aanspraak daarop
→ aanspraak die je legt op objectieve rechtsregel
Stel:
- OBJECTIEVE REGEL:
= afbeelding v/e persoon mag niet verveelvoudigen zonder toestemming
! wordt toch gedaan
→ gaat naar rechtbank om aanspraak te doen = SUBJECTIEF RECHT
H2 - Indeling van het nationaal recht
Nationaal recht → recht dat voorkomt uit nationale rechtgevers
Internationaal recht → internationale bron → europees recht
⇒ vb.: internationale verdragen met
internationale organisaties / andere landen
2.1 Het onderscheid privaat-publiek recht
→ privaat r. ⇒ recht v. toepassing tussen burgers / relaties tussen burgers
↳ verkoopovereenkomst, huurovereenkomst, …
→ publiek r. ⇒ betrekking tot relatie tussen burger en overheid → fiscaal recht
+ relatie tussen overheden onderling
↳ vlaamse regering vs federale
1
,Tot privaatrecht behoren:
1) Burgerlijk recht = geheel v. rechtsregels v. toepassing op burgers
→ bestaat uit
↳ BW = burgerlijk wetboek → w momenteel in onderdelen herschreven
|
↳ bestaat u. verschillende boeken → betrekking op aparte problematiek
↳ vb.: boek 6
⇒ alle wetten uit boek 6 beginnen met
6.
↳ niet herschreven delen vermeld als oud BW
↳ ook afzonderlijke wetten die niet in BW staan
2) Ondernemingsrecht = voor ondernemingen ⇒ soepeler
→ bestaat uit
↳ WER = wetboek van economisch recht
|
verschillende boeken → aangeduid met romeinse cijfers
↳ vb.: XX.1. = eerste artikel uit boek 20
↳ WVV = wetboek van vennootschappen en verenigen
3) Privaatrechtelijk procesrecht / gerechtelijk recht ⇒ 2 COMPONENT
→ bestaat uit
↳ Ger. W. = gerechtelijk wetboek ⇒ zegt iets over de gerechtelijke struct.
↳ geeft aan welke rechtscolleges u heeft
en naar welke rechtbank u moet gaan
↳ verloop v. procedures
↳ afzonderlijke wetten
Tot publiekrecht behoren:
= relaties tussen overheden onderling en burgers en overheid
1) Grondwettelijk recht
= recht dat fundamentele inrichting vd staat, basisstructuren v machtsuitoefening
en scheiding der machten,
en fundamentele rechten en vrijheden van de mens (3) regelt
→ bestaat uit
↳ GW = grondwet
⇒ bestaat uit:
1) Staatsstructuur
↳ overheid, gemeenschappen, gewesten, …
↳ geen piramide = vlaamse regering even belangrijk
2
, als federale regering
2) Fundamentele beginselen
↳ scheiding der machten: wetgevende, uitvoerende, rechterlijke
! deze 3 in één hand = dictatuur
3) Fundamentele rechten
↳ vrije meningsuiting
↳ afzonderlijke wetten
2) Bestuursrecht
= geheel v. regels voor de uitvoerende macht
→ vb. statuur v ambtenaren, werking v ministeries, gemeenten en provincies...
→ niet gecodificeerd in een wetboek
3) Fiscaalrecht
= overheid maakt regels over staatsinkomsten → aankopen, betalingen, ….
→ vb. inkomstenbelasting, registratierechten, successierechten, accijnzen...
→ gecodificeerd in verschillende wetboeken
4) Strafrecht
= om openbare orde en veiligheid te bewaren en bepaalt misdrijven en straffen
→ bestaat uit:
↳ SW = strafwetboek ⇒ overheid gaat burgers dagvaarden
↳ afzonderlijke wetten
5) Strafprocesrecht
= stelt dader tegenover gemeenschap
= vertegenwoordigd door Openbaar Ministerie
⇒ fundamenteel anders dan wijze v procederen in privaatrechtelijk procesrecht
⇒ hier start overheid (OM) de procedure,
bij gerechtelijk recht start burger/onderneming
→ bestaat uit:
↳ Wetboek van strafvordering
2.2 Het onderscheid + relativering
I. Relevantie vh onderscheid
Privaatrecht = bestaat uit veel regels van
→ aanvullend / suppletief recht
= kan er van afwijken ⇒ is oplossing bij probleem waarbij niets geregeld is
→ vb.: koop / verkoop
3
, → dwingend recht (niet van afwijken)
= stellen belangen veilig van particulieren
→ enkel consument kan op deze regels beroepen
→ kan enkel v. afgeweken worden adhv een dading
na een geschil is ontstaan
→ openbare orde (niet van afwijken)
= stellen belangen van algemeen belang veilig
→ als deze geschonden worden kan iedereen de schending inroepen
vb.: regels vh strafrecht, faillissement, …
II. Relativiteit
Onderscheid relativeren
↳ waarom?:
1. Onduidelijk onderscheid
1) Ondernemingsrecht bestaat uit
↳ economisch recht = publiek recht → regels hoe je op markt moet gedragen
↳ ondernemingsrecht = privaatrecht
vb.: mededelingsregels of kartelrecht
(geen overeenkomsten sluiten over prijzen)
↱ individuele arb.recht = PRIVAAT
2) Sociaal recht bestaat uit | = overeenkomst arb. en werk
↳ arbeidsrecht ⇒ betrekking op arbeidsverhoudingen
↳ sociaal recht / sociale zekerheidsrecht ↳ collectief arb.recht = PUBLIEK
| = algemeen verbindend voor
PUBLIEK hele sector
= overheid stelt middelen vrij om
hele maatschappij te steunen
2. Overlapping = problemen overlappen vaak zowel zaken v. publiek als privaat
3. Europees recht = verdeling in lidstaten niet gelijk ⇒ maakt geen onderscheid
4. Overheid = gebruikt privaatrechtelijke technieken
⇒ gedraagt zich als “normale particulier”
4
Hendrik van hees
,
,DEEL 1 - inleiding
H1 - Wat is recht?................................................................................................................... 1
H2 - Indeling van het nationaal recht.................................................................................. 1
2.1 Het onderscheid privaat-publiek recht..........................................................................1
2.2 Het onderscheid + relativering..................................................................................... 3
I. Relevantie vh onderscheid........................................................................................ 3
II. Relativiteit................................................................................................................. 4
H3 - Het internationaal recht................................................................................................. 5
DEEL 2 - Publiek recht
H1 - Grondprincipes van de staatsorde............................................................................... 6
1.1 De rechtstaat................................................................................................................ 6
1.2 De Wetstaat..................................................................................................................6
1.3 De drie staatsmachten................................................................................................. 6
1.4 Democratisch beginsel................................................................................................. 7
H2 - De supranationale rechtsorde.......................................................................................7
2.1 Van EGG naar Europese Unie..................................................................................... 7
2.2 De politieke instellingen van de EU..............................................................................8
H3 - De internationale rechtsorde......................................................................................12
3.1 De Veringde Naties.................................................................................................... 12
3.2 De raad van Europa................................................................................................... 12
H4 - De federale politieke instellingenrechtsorde............................................................13
4.1 Het federale parlement...............................................................................................13
I. Samenstelling.......................................................................................................... 13
II. Bevoegdheden....................................................................................................... 13
4.2 De federale regering...................................................................................................15
I. Koning en regering.................................................................................................. 15
II. Samenstelling......................................................................................................... 15
III. Structuur................................................................................................................ 16
IV. Bevoegdheden vd koning......................................................................................16
V. De rechtsnormen....................................................................................................17
H5 - De gemeenschappen en gewesten............................................................................17
5.1 Het federalisme.......................................................................................................... 17
5.2 De intstellingen...........................................................................................................18
5.3 De bevoegdheden...................................................................................................... 18
H6 - Het lokaal niveau.......................................................................................................... 19
6.1 De provincies..............................................................................................................19
6.2 De gemeenten............................................................................................................19
6.3 Intercommunale samenwerkingsverbanden...............................................................20
,DEEL 3 - Bronnen van het recht
H1 - De wet............................................................................................................................ 21
1.1 Wetsbegrip................................................................................................................. 21
1.2 Hiërarchie van de wetten............................................................................................21
H2 - De andere bronnen van het recht............................................................................... 27
2.1 De rechtspraak........................................................................................................... 27
2.2 Het gewoonterecht..................................................................................................... 27
2.3 Algemene rechtsbeginselen....................................................................................... 28
2.4 De rechtsleer.............................................................................................................. 28
H3 - Grondwettelijke hoven en controlerende intstellingen............................................ 29
3.1 Een overzicht..............................................................................................................29
3.2 Het Grondwettelijk hof................................................................................................ 30
3.3 De Raad van state......................................................................................................31
3.4 Het rekenhof...............................................................................................................32
H4 - Indeling van rechten.................................................................................................... 33
DEEL 4 - Gerechtelijk recht
H1 - Enkele algemene beginselen...................................................................................... 35
H2 - De rechtscolleges.........................................................................................................38
2.1 Burgerlijke rechtscolleges.......................................................................................... 38
2.2 Misdrijven................................................................................................................... 40
H3 - De gerechtelijke procedures....................................................................................... 42
3.1 Verloop van de gerechtelijke procedure..................................................................... 42
3.2 Rechtsmiddelen..........................................................................................................43
3.3 Kort geding................................................................................................................. 44
3.4 Arbitrage.....................................................................................................................45
3.5 Uitvoering van een vonnis / arrest..............................................................................46
I. Uitvoerend beslag................................................................................................... 46
II. Bewarend beslag....................................................................................................46
III. Kantonnement....................................................................................................... 47
IV. Dwangsom............................................................................................................ 47
3.6 Positie van de benadeelde in het recht...................................................................... 48
H4 - Bewijsrecht................................................................................................................... 50
4.1 De bewijslast.............................................................................................................. 50
4.2 Het schriftelijk bewijs.................................................................................................. 51
4.3 Het getuigenbewijs..................................................................................................... 55
4.4 De vermoedens.......................................................................................................... 55
4.5 De bekentenis............................................................................................................ 56
4.6 Het deskundigenonderzoek........................................................................................56
4.7 Het verhoor vd partijen en de gedingbeslissende eed............................................... 57
4.8 De plaatsopneming.................................................................................................... 57
,DEEL 5 - goederen- en zakenrecht
H1 - Indeling van de goederen............................................................................................ 59
1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen...................................................................59
1.2 Roerende en onroerende goederen........................................................................... 59
1.3 Gebruiks- en verbruiksgoederen................................................................................ 60
1.4 Domeingoederen........................................................................................................60
1.5 Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheidsrechten..................................61
H2 - Zelfstandige en zakelijke rechten............................................................................... 62
2.1 Kenmerken vh zakelijk recht...................................................................................... 62
2.2 Eigendomsrecht......................................................................................................... 62
2.3 Het vruchtgebruik....................................................................................................... 66
2.4 Het recht van opstal................................................................................................... 66
H3 - De zakelijke zekerheden.............................................................................................. 67
3.1 Zekerheden in het algemeen......................................................................................67
3.2 Voorrechten................................................................................................................ 67
3.3 Hypotheek.................................................................................................................. 68
3.4 Het pand.....................................................................................................................68
DEEL 6 - verbintenissen
H1 - De verbintenissen - algemeen.....................................................................................69
1.1 Wat is een verbintenis?.............................................................................................. 69
1.2 Bronnen van verbintenissen.......................................................................................69
1.3 Soorten verbintenissen...............................................................................................70
H2 - De overeenkomst......................................................................................................... 72
H3 - De grondbeginselen en de interpretatie v overeenkomsten.................................... 74
H4 - De geldigheidsvoorwaarden van de overeenkomst..................................................75
H5 - Het ontstaan van de overeenkomst............................................................................77
H6 - Het ontstaan van de overeenkomst............................................................................78
6.3 De ontbinding van de overeenkomst..........................................................................80
I. Weigering wegens niet-uitvoering........................................................................... 80
II. Ontbinding wegen niet-nakoming...........................................................................80
III. Uitdrukkelijk ontbindend beding............................................................................ 81
6.4 De exoneratieclausule of het vrijwaringbeding...........................................................81
H7 - Derden en de overeenkomst....................................................................................... 81
H8 - Tenietgaan van overeenkomsten................................................................................ 83
,DEEL 7 - De bijzondere overeenkomst
H1 - De koop-verkoop.......................................................................................................... 85
1.1 Wat is een verbintenis?.............................................................................................. 85
H2 - De huurovereenkomst................................................................................................. 85
H3 - De voornaamste andere bezondere overeenkomsten.............................................. 85
DEEL 8 - De onrechtmatige daad of foutaanspreklijkheid
DEEL 9 - Ondernemingsrecht in hoofdlijnen
H1 - Begrippen en algemene regelen................................................................................. 89
1.1 Ondernemingsrecht....................................................................................................89
1.2 Handelaars en ondernemingen.................................................................................. 90
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht............................................................................... 95
1.4 Algemene beginselen van het economisch recht.......................................................96
1.5 Algemene regelen voor ondernemingen.................................................................... 96
I. Verplichtingen bij de start van een ondernemingsactiviteit......................................96
II. Onbeslagbaarheid woning zelfstandige............................................................... 100
III. Sluikwerk............................................................................................................. 100
H2 - Handelsovereenkomsten...........................................................................................101
2.1 Handelstussenpersonen en distributiecontracten.................................................... 101
1. Handelstussenpersonen.......................................................................................102
2. Distributieovereenkomst....................................................................................... 103
2.2 Overeenkomsten inzake de handelszaak................................................................ 105
H2 - Insolventierecht..........................................................................................................107
2.1 Geschiedenis van de insolventiewetgeving..............................................................107
1. Het faillissement.............................................................................................................107
1.1 Vormen van faillissement......................................................................................... 108
1.2 Verloop van het vonnis van faillissement................................................................. 109
1.3 Stappen die curator onderneemt na vonnis van faillisement....................................110
1.4 Verdachte periode.....................................................................................................111
1.5 Actief en passief van een faillissement.....................................................................113
1.6 Verschillende schuldeisers....................................................................................... 114
1.7 Onbetaalde verkoper van roerende goederen..........................................................116
1.8 Referentie en terugvorderingsrecht.......................................................................... 116
1.9 Problematiek van de lopende contracten................................................................. 116
1.9 Problematiek van de kwijtschelding van schulden................................................... 117
1.10 Reorganisatie......................................................................................................... 117
, DEEL 1 - Inleiding
H1 - Wat is recht?
- leven beheerst door recht ⇒ rechten gaan vaak gepaard met plichten
- Rechtsregels = regels die afdwingbaar zijn met maatschappelijk geweld
Wat is recht? → geheel van regels waarin 3 componenten teruggevonden worden
→ confrontatie
→ 3 componenten nodig:
1) Gedrag ordening ⇒ fraude mag niet, u moet betalen bij aankopen, …
2) Rechtsregel afdwingen ⇒ mensen die rechtsregel niet naleven
moeten gesanctioneerd kunnen worden
3) Wijzigen / afschaffen ⇒ regels die bestaande regels
kunnen wijzigen / aanpassen
↳ abortus wel of niet aanpassen
→ objectief recht = geheel v. rechtregels zoals ze bestaan
vs
subjectief recht = recht dat je als persoon hebt obv rechtsregel
en de aanspraak daarop
→ aanspraak die je legt op objectieve rechtsregel
Stel:
- OBJECTIEVE REGEL:
= afbeelding v/e persoon mag niet verveelvoudigen zonder toestemming
! wordt toch gedaan
→ gaat naar rechtbank om aanspraak te doen = SUBJECTIEF RECHT
H2 - Indeling van het nationaal recht
Nationaal recht → recht dat voorkomt uit nationale rechtgevers
Internationaal recht → internationale bron → europees recht
⇒ vb.: internationale verdragen met
internationale organisaties / andere landen
2.1 Het onderscheid privaat-publiek recht
→ privaat r. ⇒ recht v. toepassing tussen burgers / relaties tussen burgers
↳ verkoopovereenkomst, huurovereenkomst, …
→ publiek r. ⇒ betrekking tot relatie tussen burger en overheid → fiscaal recht
+ relatie tussen overheden onderling
↳ vlaamse regering vs federale
1
,Tot privaatrecht behoren:
1) Burgerlijk recht = geheel v. rechtsregels v. toepassing op burgers
→ bestaat uit
↳ BW = burgerlijk wetboek → w momenteel in onderdelen herschreven
|
↳ bestaat u. verschillende boeken → betrekking op aparte problematiek
↳ vb.: boek 6
⇒ alle wetten uit boek 6 beginnen met
6.
↳ niet herschreven delen vermeld als oud BW
↳ ook afzonderlijke wetten die niet in BW staan
2) Ondernemingsrecht = voor ondernemingen ⇒ soepeler
→ bestaat uit
↳ WER = wetboek van economisch recht
|
verschillende boeken → aangeduid met romeinse cijfers
↳ vb.: XX.1. = eerste artikel uit boek 20
↳ WVV = wetboek van vennootschappen en verenigen
3) Privaatrechtelijk procesrecht / gerechtelijk recht ⇒ 2 COMPONENT
→ bestaat uit
↳ Ger. W. = gerechtelijk wetboek ⇒ zegt iets over de gerechtelijke struct.
↳ geeft aan welke rechtscolleges u heeft
en naar welke rechtbank u moet gaan
↳ verloop v. procedures
↳ afzonderlijke wetten
Tot publiekrecht behoren:
= relaties tussen overheden onderling en burgers en overheid
1) Grondwettelijk recht
= recht dat fundamentele inrichting vd staat, basisstructuren v machtsuitoefening
en scheiding der machten,
en fundamentele rechten en vrijheden van de mens (3) regelt
→ bestaat uit
↳ GW = grondwet
⇒ bestaat uit:
1) Staatsstructuur
↳ overheid, gemeenschappen, gewesten, …
↳ geen piramide = vlaamse regering even belangrijk
2
, als federale regering
2) Fundamentele beginselen
↳ scheiding der machten: wetgevende, uitvoerende, rechterlijke
! deze 3 in één hand = dictatuur
3) Fundamentele rechten
↳ vrije meningsuiting
↳ afzonderlijke wetten
2) Bestuursrecht
= geheel v. regels voor de uitvoerende macht
→ vb. statuur v ambtenaren, werking v ministeries, gemeenten en provincies...
→ niet gecodificeerd in een wetboek
3) Fiscaalrecht
= overheid maakt regels over staatsinkomsten → aankopen, betalingen, ….
→ vb. inkomstenbelasting, registratierechten, successierechten, accijnzen...
→ gecodificeerd in verschillende wetboeken
4) Strafrecht
= om openbare orde en veiligheid te bewaren en bepaalt misdrijven en straffen
→ bestaat uit:
↳ SW = strafwetboek ⇒ overheid gaat burgers dagvaarden
↳ afzonderlijke wetten
5) Strafprocesrecht
= stelt dader tegenover gemeenschap
= vertegenwoordigd door Openbaar Ministerie
⇒ fundamenteel anders dan wijze v procederen in privaatrechtelijk procesrecht
⇒ hier start overheid (OM) de procedure,
bij gerechtelijk recht start burger/onderneming
→ bestaat uit:
↳ Wetboek van strafvordering
2.2 Het onderscheid + relativering
I. Relevantie vh onderscheid
Privaatrecht = bestaat uit veel regels van
→ aanvullend / suppletief recht
= kan er van afwijken ⇒ is oplossing bij probleem waarbij niets geregeld is
→ vb.: koop / verkoop
3
, → dwingend recht (niet van afwijken)
= stellen belangen veilig van particulieren
→ enkel consument kan op deze regels beroepen
→ kan enkel v. afgeweken worden adhv een dading
na een geschil is ontstaan
→ openbare orde (niet van afwijken)
= stellen belangen van algemeen belang veilig
→ als deze geschonden worden kan iedereen de schending inroepen
vb.: regels vh strafrecht, faillissement, …
II. Relativiteit
Onderscheid relativeren
↳ waarom?:
1. Onduidelijk onderscheid
1) Ondernemingsrecht bestaat uit
↳ economisch recht = publiek recht → regels hoe je op markt moet gedragen
↳ ondernemingsrecht = privaatrecht
vb.: mededelingsregels of kartelrecht
(geen overeenkomsten sluiten over prijzen)
↱ individuele arb.recht = PRIVAAT
2) Sociaal recht bestaat uit | = overeenkomst arb. en werk
↳ arbeidsrecht ⇒ betrekking op arbeidsverhoudingen
↳ sociaal recht / sociale zekerheidsrecht ↳ collectief arb.recht = PUBLIEK
| = algemeen verbindend voor
PUBLIEK hele sector
= overheid stelt middelen vrij om
hele maatschappij te steunen
2. Overlapping = problemen overlappen vaak zowel zaken v. publiek als privaat
3. Europees recht = verdeling in lidstaten niet gelijk ⇒ maakt geen onderscheid
4. Overheid = gebruikt privaatrechtelijke technieken
⇒ gedraagt zich als “normale particulier”
4
