Lobke Goossens KUL, 2024-2025
accounting
deel 1: Het systeem van dubbel boekhouden
inleiding
wat is boekhouden?
Onderdeel van accounting: systematisch registeren van wat in een onderneming gebeurt aan de
hand van bewijsstukken en op basis van de opgelegde wetgeving.
Het eindproduct is de jaarrekening: die moet een getrouw beeld weergeven van het vermogen en
het resultaat van de onderneming.
Externe belanghebbenden nemen economische beslissingen op basis van de jaarrekeningen
Gebruikers van de boekhoudinformatie
Het doel van boekhouden is informatieverschaffing aan interne en externe gebruikers
Transacties boekhouding jaarrekening stakeholders
Btw-aangifte Aangifte van belastingen
overheidsinstanties
Stakeholders
Aandeelhouders: Is het interessant om te investeren in de onderneming?
Managers: interne belangen: beleidsbeslissingen zoals hoeveel het kost om een product te
vervaardigen en geeft het voldoende winst geeft
Leveranciers: gaan we krediet verlenen aan de onderneming?
Klanten: gaan we kopen bij de onderneming
• Het is verstandig om de financiële gezondheid van aannemers of leveranciers te
controleren voordat je een overeenkomst aangaat. Een faillissement kan leiden tot verlies
van voorschotten en ernstige verstoringen, zoals stilgevallen productie bij bedrijven die
afhankelijk zijn van een klein aantal leveranciers. Financiële checks zijn essentieel om
risico's te beperken en continuïteit te waarborgen.
Werknemers: gaan we werken voor de onderneming?
Kredietverleners: gaan we geld ontlenen aan de onderneming?
Overheid: hoeveel belastingen moet de onderneming betalen? / subsidies?
1
,Lobke Goossens KUL, 2024-2025
Financieel versus management accounting
Financial accounting = externe verslaggeving, de bedoeling is naar externe belanghebbenden toe bv.
bank voor een lening ; werknemers; investeerders
Het management kan er ook eventueel beroep op doen
regelgeving
dat is info die publiek gemaakt wordt: er zijn duidelijke regels nodig over hoe deze bedragen worden
berekend en wat hun betekenis is.
Regelgeving Europa:
niet-beursgenoteerde: gebruiken de lokale Belgische regeling = nationale wetgeving gebaseerd op
Europese richtlijnen
beursgenoteerde groepen en ondernemingen : volgen het internationaal IFRS= international financial
reporting standards
externe controle van de jaarrekening door bedrijfsrevisor of auditor
onafhankelijke beoordeling over de kwaliteit van de rekening
verplichting opgelegd door de overheid op basis van groottecriteria en/of beursautoriteit
De auditor gaat na of de info overeen komt met regelgeving
financial statements: in de jaarrekening kan je verschillende rekeningen terugvinden: balans,
resultatenrekening + toelichting (=extra info )
controleverslag: auditor stelt verslag op (2-3 bladzijden)
algemeen en niet veel details maar er wordt iets gezegd over de kwaliteit van de jaarrekening
oordeel zonder voorbehoud: alles in orde, dus de jaarrekening die voorligt is oké
het verslag zit ook bij de jaarrekening
altijd eerst kijken of een externe auditor verslag gemaakt heeft en dan pas checken of jaarrekening
goed was. Anders heeft het geen zin om naar de cijfers te kijken want deze kunnen foutief zijn.
management accounting = interne verslaggeving: de focus ligt op het management voor het nemen van
interne beleidsbeslissingen
management zegt wij willen die info op deze manier berekent (intern)
Niet onderhevig aan regelgeving, maar er zijn wel typemethodes en standaardwerkwijzen
Financieel Management
publiek extern intern
doel Rapporteert prestaties uit het Informatie voor interne
verleden + de basis voor besluiten + feedback en
besluiten van externe partijen controle
beperkingen gereguleerd Geen regels
Soort informatie Enkel financieel Financieel en niet-financieel
Aard van de informatie Objectief en controleerbaar Subjectiever en bevat
waardeoordelen
omvang geaggregeerd gedetailleerd
2
,Lobke Goossens KUL, 2024-2025
Er zijn ook overheidsinstanties die andere rapporten nodig hebben voor bijvoorbeeld belastingaangiften
Cost accounting: De afdeling Cost Accounting (CA) gebruikt gegevens uit de boekhouding, zoals
personeelskosten, om kosten te analyseren. De resultaten worden teruggekoppeld naar de
boekhouding en helpen bij het bepalen van de voorraadwaarde en het inzicht in de
kostprijsstructuur.
Wettelijke basis
Europees niveau
een verordening is direct bindend en overal hetzelfde, terwijl een richtlijn nationale omzetting
vereist en alleen de doelen vastlegt, niet de exacte manier van uitvoering.
Historische Context van de Boekhoudwetgeving:
• in 1975 voor het eerst officieel in de Belgische wetgeving vastgelegd en gestandaardiseerd.
• gangbare boekhoudprincipes werden omgezet in formele wetgeving, wat zorgde voor uniformiteit
en betrouwbaarheid in financiële verslaggeving.
Generally Accepted Accounting Principles (GAAP):
• GAAP verwijst naar de "algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen" die de standaarden en regels
bepalen voor het bijhouden van boekhouding en financiële rapportage.
• Europese verordeningen en richtlijnen hebben invloed op hoe financiële rapporten moeten
worden opgesteld.
• GAAP zorgt ervoor dat financiële overzichten vergelijkbaar, betrouwbaar en consistent zijn, wat
belangrijk is voor zowel bedrijven als belanghebbenden, zoals investeerders en regelgevende
instanties.
De balans en resultatenrekeningen
De jaarrekening bestaat uit een aantal elementen met
elk een eigen betekenis en inhoud:
1. balans
2. resultatenrekening
3. toelichting
balans: betrekking op 1 specifiek moment (momentopname/picture):cumulatieve waarden
resultatenrekening betrekking op een volledig boekjaar (= film): niet-cumulatieve waarden
niet beursgenoteerde ondernemingen van België moeten per jaar noteren
• bv. balanssituatie per 31 dec en RR periode van 1 jan tot 31 dec.
Je kan je boekjaar zelf kiezen wanneer het eindigt. (eerste boekjaar niet noodzakelijk een boekjaar
bv. je start 6 juni en beslist dat 31 dec het einde is ofwel dan enkel die tijd of die tijd + jaar ) Maar
meestal eindigt een boekjaar op 31 dec voor de fiscus want dan valt het fiscaal jaar samen met het
kalanderjaar. ( In A merik a 30 j uli )
3
, Lobke Goossens KUL, 2024-2025
De balans
De balans= De vermogensstaat op een bepaald ogenblik, die een overzicht geeft van wat men bezit en
hoe men het financiert. = Alle bezittingen van de onderneming en de manier waarop ze gefinancierd zijn.
Activa: gebouwen, financiële activa (dochterbedrijven participaties in andere ondernemingen; voorraad
rollend materieel (wagens)) =BEZITTINGEN
Passiva: eigenvermogen (= schuld aan eigenaars): (in principe niet terug betaalbaar enkel als het
opgedekt wordt door de onderneming) + vreemd vermogen (= schuld aan anderen, derden) financiering
van aandeelhouders, kredietverstrekkers, kapitaal = FINANCIERINGSBRONNEN.
Aandeelhouders beslissen of ze de winst opnieuw investeren in de onderneming en beslissen dan
ook over eigen vermogen
Vreemd vermogen: verplichtingen: bv lening (moet je terug betalen)
Balansidentiteit: Actief= passief : basis voor het dubbel boekhouden
Voordeel van deze manier: snel
fouten detecteren is mogelijk
Transacties registeren: heeft impact
op minstens twee elementen (je gaat
bv. activa laten toenemen maar dan
moeten de passiva ook toenemen)
als we iets gaan registeren gaat het
dus tenminste impact hebben op
minstens de twee (kan op meer
elementen: dubbelboekhouding)
4
accounting
deel 1: Het systeem van dubbel boekhouden
inleiding
wat is boekhouden?
Onderdeel van accounting: systematisch registeren van wat in een onderneming gebeurt aan de
hand van bewijsstukken en op basis van de opgelegde wetgeving.
Het eindproduct is de jaarrekening: die moet een getrouw beeld weergeven van het vermogen en
het resultaat van de onderneming.
Externe belanghebbenden nemen economische beslissingen op basis van de jaarrekeningen
Gebruikers van de boekhoudinformatie
Het doel van boekhouden is informatieverschaffing aan interne en externe gebruikers
Transacties boekhouding jaarrekening stakeholders
Btw-aangifte Aangifte van belastingen
overheidsinstanties
Stakeholders
Aandeelhouders: Is het interessant om te investeren in de onderneming?
Managers: interne belangen: beleidsbeslissingen zoals hoeveel het kost om een product te
vervaardigen en geeft het voldoende winst geeft
Leveranciers: gaan we krediet verlenen aan de onderneming?
Klanten: gaan we kopen bij de onderneming
• Het is verstandig om de financiële gezondheid van aannemers of leveranciers te
controleren voordat je een overeenkomst aangaat. Een faillissement kan leiden tot verlies
van voorschotten en ernstige verstoringen, zoals stilgevallen productie bij bedrijven die
afhankelijk zijn van een klein aantal leveranciers. Financiële checks zijn essentieel om
risico's te beperken en continuïteit te waarborgen.
Werknemers: gaan we werken voor de onderneming?
Kredietverleners: gaan we geld ontlenen aan de onderneming?
Overheid: hoeveel belastingen moet de onderneming betalen? / subsidies?
1
,Lobke Goossens KUL, 2024-2025
Financieel versus management accounting
Financial accounting = externe verslaggeving, de bedoeling is naar externe belanghebbenden toe bv.
bank voor een lening ; werknemers; investeerders
Het management kan er ook eventueel beroep op doen
regelgeving
dat is info die publiek gemaakt wordt: er zijn duidelijke regels nodig over hoe deze bedragen worden
berekend en wat hun betekenis is.
Regelgeving Europa:
niet-beursgenoteerde: gebruiken de lokale Belgische regeling = nationale wetgeving gebaseerd op
Europese richtlijnen
beursgenoteerde groepen en ondernemingen : volgen het internationaal IFRS= international financial
reporting standards
externe controle van de jaarrekening door bedrijfsrevisor of auditor
onafhankelijke beoordeling over de kwaliteit van de rekening
verplichting opgelegd door de overheid op basis van groottecriteria en/of beursautoriteit
De auditor gaat na of de info overeen komt met regelgeving
financial statements: in de jaarrekening kan je verschillende rekeningen terugvinden: balans,
resultatenrekening + toelichting (=extra info )
controleverslag: auditor stelt verslag op (2-3 bladzijden)
algemeen en niet veel details maar er wordt iets gezegd over de kwaliteit van de jaarrekening
oordeel zonder voorbehoud: alles in orde, dus de jaarrekening die voorligt is oké
het verslag zit ook bij de jaarrekening
altijd eerst kijken of een externe auditor verslag gemaakt heeft en dan pas checken of jaarrekening
goed was. Anders heeft het geen zin om naar de cijfers te kijken want deze kunnen foutief zijn.
management accounting = interne verslaggeving: de focus ligt op het management voor het nemen van
interne beleidsbeslissingen
management zegt wij willen die info op deze manier berekent (intern)
Niet onderhevig aan regelgeving, maar er zijn wel typemethodes en standaardwerkwijzen
Financieel Management
publiek extern intern
doel Rapporteert prestaties uit het Informatie voor interne
verleden + de basis voor besluiten + feedback en
besluiten van externe partijen controle
beperkingen gereguleerd Geen regels
Soort informatie Enkel financieel Financieel en niet-financieel
Aard van de informatie Objectief en controleerbaar Subjectiever en bevat
waardeoordelen
omvang geaggregeerd gedetailleerd
2
,Lobke Goossens KUL, 2024-2025
Er zijn ook overheidsinstanties die andere rapporten nodig hebben voor bijvoorbeeld belastingaangiften
Cost accounting: De afdeling Cost Accounting (CA) gebruikt gegevens uit de boekhouding, zoals
personeelskosten, om kosten te analyseren. De resultaten worden teruggekoppeld naar de
boekhouding en helpen bij het bepalen van de voorraadwaarde en het inzicht in de
kostprijsstructuur.
Wettelijke basis
Europees niveau
een verordening is direct bindend en overal hetzelfde, terwijl een richtlijn nationale omzetting
vereist en alleen de doelen vastlegt, niet de exacte manier van uitvoering.
Historische Context van de Boekhoudwetgeving:
• in 1975 voor het eerst officieel in de Belgische wetgeving vastgelegd en gestandaardiseerd.
• gangbare boekhoudprincipes werden omgezet in formele wetgeving, wat zorgde voor uniformiteit
en betrouwbaarheid in financiële verslaggeving.
Generally Accepted Accounting Principles (GAAP):
• GAAP verwijst naar de "algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen" die de standaarden en regels
bepalen voor het bijhouden van boekhouding en financiële rapportage.
• Europese verordeningen en richtlijnen hebben invloed op hoe financiële rapporten moeten
worden opgesteld.
• GAAP zorgt ervoor dat financiële overzichten vergelijkbaar, betrouwbaar en consistent zijn, wat
belangrijk is voor zowel bedrijven als belanghebbenden, zoals investeerders en regelgevende
instanties.
De balans en resultatenrekeningen
De jaarrekening bestaat uit een aantal elementen met
elk een eigen betekenis en inhoud:
1. balans
2. resultatenrekening
3. toelichting
balans: betrekking op 1 specifiek moment (momentopname/picture):cumulatieve waarden
resultatenrekening betrekking op een volledig boekjaar (= film): niet-cumulatieve waarden
niet beursgenoteerde ondernemingen van België moeten per jaar noteren
• bv. balanssituatie per 31 dec en RR periode van 1 jan tot 31 dec.
Je kan je boekjaar zelf kiezen wanneer het eindigt. (eerste boekjaar niet noodzakelijk een boekjaar
bv. je start 6 juni en beslist dat 31 dec het einde is ofwel dan enkel die tijd of die tijd + jaar ) Maar
meestal eindigt een boekjaar op 31 dec voor de fiscus want dan valt het fiscaal jaar samen met het
kalanderjaar. ( In A merik a 30 j uli )
3
, Lobke Goossens KUL, 2024-2025
De balans
De balans= De vermogensstaat op een bepaald ogenblik, die een overzicht geeft van wat men bezit en
hoe men het financiert. = Alle bezittingen van de onderneming en de manier waarop ze gefinancierd zijn.
Activa: gebouwen, financiële activa (dochterbedrijven participaties in andere ondernemingen; voorraad
rollend materieel (wagens)) =BEZITTINGEN
Passiva: eigenvermogen (= schuld aan eigenaars): (in principe niet terug betaalbaar enkel als het
opgedekt wordt door de onderneming) + vreemd vermogen (= schuld aan anderen, derden) financiering
van aandeelhouders, kredietverstrekkers, kapitaal = FINANCIERINGSBRONNEN.
Aandeelhouders beslissen of ze de winst opnieuw investeren in de onderneming en beslissen dan
ook over eigen vermogen
Vreemd vermogen: verplichtingen: bv lening (moet je terug betalen)
Balansidentiteit: Actief= passief : basis voor het dubbel boekhouden
Voordeel van deze manier: snel
fouten detecteren is mogelijk
Transacties registeren: heeft impact
op minstens twee elementen (je gaat
bv. activa laten toenemen maar dan
moeten de passiva ook toenemen)
als we iets gaan registeren gaat het
dus tenminste impact hebben op
minstens de twee (kan op meer
elementen: dubbelboekhouding)
4
