Ethiek 1, Samenvatting
Hoofdstuk 1, moraal begint bij je mening
Moreel oordeel
- Oordeel dat gaat over gedrag van mensen en hoe ze met elkaar omgaan
- Je spreekt uit wat je behoorlijk vindt van jezelf en van anderen. Je geeft
aan hoe je verwacht dat die ander met jou of anderen om zou moeten
gaan.
- Een moreel oordeel is een waardering van menselijk gedrag aan de hand
van morele uitgangspunten. Resultaat van het oordelen heet een moreel
oordeel.
- Subjectief en objectief zijn niet geschikt om morele oordelen te
beschrijven. Morele oordelen zijn persoonlijk in de betekenis dat ieder ze
zelf te voltrekken heeft. Oordelen is iets wat je zelf doet, en in die zin is het
van jou afhankelijk.
Voorbeeldzinnen waarin oordeel besloten ligt
De docent statistiek laat je nou nooit eens een keer uitpraten!
- Je verwacht dat je kunt uitspreken in de statistiek les
Ik vind het lullig dat Chris de verkering uitmaakte via Whatsapp
- Je verwacht dat Chris de moed heeft persoonlijk de relatie te beëindigen
Ellen, kon je nu niet even op me wachten voordat naar de trein loopt?
- Je verwacht dat Ellen even op je wacht als je beiden naar station moet
Intuïtief moreel oordeel
- Een moreel oordeel dat vanzelf komt. Een moreel oordeel dat kant-en-klaar
ontstaat in je bewustzijn zonder dat je erover na hoeft te denken.
Gevoelsmatig
Echter, als de ander het niet met je eens is, dan valt het op dat je oordeelt. Stel
je voor dat een klasgenoot reageert: ‘nou ja, ik snap dat wel hoor, dat de docent
je onderbreekt. Zij moet de les ook voor andere interessant houden. Je intuïtieve
morele oordeel wordt dan bewust.
Dit gebeurt vaak bij:
- Als er een gesprek ontstaat of een discussie over een standpunt.
5 kenmerken waarmee we morele oordelen kunnen herkennen.
Een moreel oordeel gaat over menselijk gedrag
- Een moreel oordeel gaat altijd over gedrag van mensen. Morele oordelen
zijn een oordeel over gedrag van mensen
o Bijv. als een hond jou bijt, voel je wellicht van alles, maar een moreel
oordeel n deze situatie gaat over de eigenaar van de hond (‘je mag
hem niet loslaten’) of over jezelf (‘ik had niet over het hek moeten
klimmen’)
Een moreel oordeel overstijgt het individuele
- Wat ik voor mij goed vind om te doen, verwacht ik ook van jou. En dat wat
ik in jouw gedrag afkeur, kan ik zelf ook niet maken. Als de één een
snoepje mag, dan mag de ander het ook. We noemen dit het
universaliteitsprincipe.
o Bijv. Als Kevin en Charlotte te laat de klas binnenkomen en een
uitbrander krijgen van de docent, dan verwacht iedereen dat Kaylee,
die daarna nog binnenkomt, ook een uitbrander krijgt. Als dit niet
gebeurt, kijkt iedereen vreemd op. Ja toch?
Een moreel oordeel is normatief
- Een moreel oordeel gaat over hoe je behoort te handelen. Het schrijft voor
wat je moet doen.
1
Hoofdstuk 1, moraal begint bij je mening
Moreel oordeel
- Oordeel dat gaat over gedrag van mensen en hoe ze met elkaar omgaan
- Je spreekt uit wat je behoorlijk vindt van jezelf en van anderen. Je geeft
aan hoe je verwacht dat die ander met jou of anderen om zou moeten
gaan.
- Een moreel oordeel is een waardering van menselijk gedrag aan de hand
van morele uitgangspunten. Resultaat van het oordelen heet een moreel
oordeel.
- Subjectief en objectief zijn niet geschikt om morele oordelen te
beschrijven. Morele oordelen zijn persoonlijk in de betekenis dat ieder ze
zelf te voltrekken heeft. Oordelen is iets wat je zelf doet, en in die zin is het
van jou afhankelijk.
Voorbeeldzinnen waarin oordeel besloten ligt
De docent statistiek laat je nou nooit eens een keer uitpraten!
- Je verwacht dat je kunt uitspreken in de statistiek les
Ik vind het lullig dat Chris de verkering uitmaakte via Whatsapp
- Je verwacht dat Chris de moed heeft persoonlijk de relatie te beëindigen
Ellen, kon je nu niet even op me wachten voordat naar de trein loopt?
- Je verwacht dat Ellen even op je wacht als je beiden naar station moet
Intuïtief moreel oordeel
- Een moreel oordeel dat vanzelf komt. Een moreel oordeel dat kant-en-klaar
ontstaat in je bewustzijn zonder dat je erover na hoeft te denken.
Gevoelsmatig
Echter, als de ander het niet met je eens is, dan valt het op dat je oordeelt. Stel
je voor dat een klasgenoot reageert: ‘nou ja, ik snap dat wel hoor, dat de docent
je onderbreekt. Zij moet de les ook voor andere interessant houden. Je intuïtieve
morele oordeel wordt dan bewust.
Dit gebeurt vaak bij:
- Als er een gesprek ontstaat of een discussie over een standpunt.
5 kenmerken waarmee we morele oordelen kunnen herkennen.
Een moreel oordeel gaat over menselijk gedrag
- Een moreel oordeel gaat altijd over gedrag van mensen. Morele oordelen
zijn een oordeel over gedrag van mensen
o Bijv. als een hond jou bijt, voel je wellicht van alles, maar een moreel
oordeel n deze situatie gaat over de eigenaar van de hond (‘je mag
hem niet loslaten’) of over jezelf (‘ik had niet over het hek moeten
klimmen’)
Een moreel oordeel overstijgt het individuele
- Wat ik voor mij goed vind om te doen, verwacht ik ook van jou. En dat wat
ik in jouw gedrag afkeur, kan ik zelf ook niet maken. Als de één een
snoepje mag, dan mag de ander het ook. We noemen dit het
universaliteitsprincipe.
o Bijv. Als Kevin en Charlotte te laat de klas binnenkomen en een
uitbrander krijgen van de docent, dan verwacht iedereen dat Kaylee,
die daarna nog binnenkomt, ook een uitbrander krijgt. Als dit niet
gebeurt, kijkt iedereen vreemd op. Ja toch?
Een moreel oordeel is normatief
- Een moreel oordeel gaat over hoe je behoort te handelen. Het schrijft voor
wat je moet doen.
1
