Hoofdstuk 7: Ruilen tussen de generaties:
Paragraaf 2:
Vroeger was de kindersterfte hoog, door ongezonde voeding en slechte
arbeidsomstandigheden. De zieken waren afhankelijk van de zorg van hun familie →
mantelzorg. Anders was je afhankelijk van liefdadigheid, meestal van de kerk.
Het werken in de fabriek was ongezond en het bood weinig zekerheid. De overheid
bood geen beschermende bestaanszekerheid.
De rol van de overheid in de 19e eeuw was alleen het regelen van het openbaar
bestuur en de veiligheid. De werkenden verzorgden de ouderen, want de ouderen
hadden eerder al voor de kinderen gezorgd. Het was dus ruil in natura.
De kinderen van de werkenden werd duidelijk gemaakt dat zij later voor hun ouders
moeten zorgen. Zo ontstond er een stilzwijgend contract tussen de generaties.
In de tweede helft van de 19e eeuw veranderde veel. Er kwamen
arbeidersbewegingen en socialistische partijen die dwongen de werkgevers en de
overheid hun maatregelen te verminderen, zodat hun arbeidsomstandigheden en
bestaanszekerheid zouden verbeteren.
In 1874 kwam het ‘Kinderwetje van Van Houten’. Daarna werden wettelijke regels
ingevoerd over het arbeidscontract, de zondagsrust en de ziektekostenverzekering.
Na de tweede wereldoorlog werden de sociale zekerheden verder uitgebreid. In 1957
kwam de invoering van de AOW. In de jaren 60 kwamen wetten voor werkeloosheid,
arbeidsongeschiktheid, ziekte en de bijstand.
Verzorgingsstaat: De samenleving waarin de overheid zorgt voor sociale zekerheid.
In de verzorgingsstaat heeft de overheid de taak sociale doelen te bereiken door in te
grijpen in de inkomensverdeling en de arbeidsomstandigheden.
Uiteindelijk zorgt de overheid ook voor regels voor gezondheidszorg en onderwijs.
De overheid heeft dus een aantal familieverbanden overgenomen en het stilzwijgend
contract dus doorbroken.
Paragraaf 3:
De werkenden dragen geld af in de vorm van belastingen en sociale premies. Zo
worden overheidsdiensten betaald, om zorg te verlenen.
Jongeren ontvangen zorg en onderwijs zonder daarvoor te hoeven betalen. Ouders
worden in hun zorg voor jongeren gesteund door kinderbijslag, gratis onderwijs en
een bijdrage voor kinderopvang.
Jongeren zijn netto ontvangers van overdrachten, omdat ze nog geen overdrachten
hoeven te betalen.
Ook ouders zijn netto ontvangers; ze betalen belastingen, maar ontvangen een veel
groter bedrag in de vorm van zorg en inkomen terug.
De werkende generatie draagt de meeste lasten. → netto betaler van overdrachten.
Netto profijt van de overheid = Het profijt voor de burgers van de overheid – de
afdrachten van de overheid.
Paragraaf 2:
Vroeger was de kindersterfte hoog, door ongezonde voeding en slechte
arbeidsomstandigheden. De zieken waren afhankelijk van de zorg van hun familie →
mantelzorg. Anders was je afhankelijk van liefdadigheid, meestal van de kerk.
Het werken in de fabriek was ongezond en het bood weinig zekerheid. De overheid
bood geen beschermende bestaanszekerheid.
De rol van de overheid in de 19e eeuw was alleen het regelen van het openbaar
bestuur en de veiligheid. De werkenden verzorgden de ouderen, want de ouderen
hadden eerder al voor de kinderen gezorgd. Het was dus ruil in natura.
De kinderen van de werkenden werd duidelijk gemaakt dat zij later voor hun ouders
moeten zorgen. Zo ontstond er een stilzwijgend contract tussen de generaties.
In de tweede helft van de 19e eeuw veranderde veel. Er kwamen
arbeidersbewegingen en socialistische partijen die dwongen de werkgevers en de
overheid hun maatregelen te verminderen, zodat hun arbeidsomstandigheden en
bestaanszekerheid zouden verbeteren.
In 1874 kwam het ‘Kinderwetje van Van Houten’. Daarna werden wettelijke regels
ingevoerd over het arbeidscontract, de zondagsrust en de ziektekostenverzekering.
Na de tweede wereldoorlog werden de sociale zekerheden verder uitgebreid. In 1957
kwam de invoering van de AOW. In de jaren 60 kwamen wetten voor werkeloosheid,
arbeidsongeschiktheid, ziekte en de bijstand.
Verzorgingsstaat: De samenleving waarin de overheid zorgt voor sociale zekerheid.
In de verzorgingsstaat heeft de overheid de taak sociale doelen te bereiken door in te
grijpen in de inkomensverdeling en de arbeidsomstandigheden.
Uiteindelijk zorgt de overheid ook voor regels voor gezondheidszorg en onderwijs.
De overheid heeft dus een aantal familieverbanden overgenomen en het stilzwijgend
contract dus doorbroken.
Paragraaf 3:
De werkenden dragen geld af in de vorm van belastingen en sociale premies. Zo
worden overheidsdiensten betaald, om zorg te verlenen.
Jongeren ontvangen zorg en onderwijs zonder daarvoor te hoeven betalen. Ouders
worden in hun zorg voor jongeren gesteund door kinderbijslag, gratis onderwijs en
een bijdrage voor kinderopvang.
Jongeren zijn netto ontvangers van overdrachten, omdat ze nog geen overdrachten
hoeven te betalen.
Ook ouders zijn netto ontvangers; ze betalen belastingen, maar ontvangen een veel
groter bedrag in de vorm van zorg en inkomen terug.
De werkende generatie draagt de meeste lasten. → netto betaler van overdrachten.
Netto profijt van de overheid = Het profijt voor de burgers van de overheid – de
afdrachten van de overheid.