samenvatting criminologische sociologie

CRIMINOLOGISCHE SOCIOLOGIE



HOOFDSTUK 1: SITUERING VAN
SOCIOLOGISCHE THEORIEËN OVER
CRIMINALITEIT




DE KLASSIEKE THEORIE (1)
Historische context  grote transities in de 18de -19de eeuw in Europa

 van feodaliteit naar moderniteit
- Feodaliteit was een systeem van een piramidale samenleving met aan de
top de koning die grond bezat onder de koning stonden de leenmannen die
loyaliteit aan de koning verschuldigd waren in ruil voor stukken grond
- Het systeem kwam tot verval omwille van een derde stand die er tussenkwam
en een plaats zocht in het systeem maar er niet thuishoort, dit waren de
handelaars
- Foltering was een veelvoorkomende straf in de tijd van feodaliteit

 van brutale lichamelijke bestraffing (= niet-rationeel) naar op regels gefundeerde,
institutionele sanctie (= rationeel)
 fundamentele rechten van de mens

CESARE BECCARIA  Dei delitti e delle pene(1764)

 Doelstelling van straffen is preventie
 “Let the punishment fit the crime”
 Visie van utilitarisme met homo rationalis

 Nu beschouwd als vertegenwoordiger klassieke school, de
doelstelling ligt niet bij vergelding maar bij de preventie

Opgang van filosofen  ze waren vertegenwoordigers van verlichting Rationele
mensbeeld is ook utilitarisme

KENMERKEN VAN STRAFFEN:

 Openbaar
 Snel
- Snelle processen na dat de criminaliteit gepleegd is
 Noodzakelijk (om andere misdrijven te vermijden)
 De ‘juiste’ straf
 Proportioneel
- = de verhouding tussen straf en criminaliteit moet juist zijn, straffen konden
enkel uitgesproken worden als ze in de wet waren opgenomen in die tijd niet
was dit niet evident
 ‘Nulla poena sine lege’ (geen straf zonder wet)




1

, CRIMINOLOGISCHE SOCIOLOGIE


De volgende 4 tekstfragmenten staan niet in de nieuwe reader.

“Datgene dat boven het
noodzakelijke gaat is per definitie
onrechtvaardig. Ze worden meer
rechtvaardig in de mate dat ze
meer veiligheid te weeg brengen.
Die veiligheid die de soeverein
verantwoordelijk is en zo gaan ze
ook meer vrijheid brengen.”



“Het is toch vreemd dat wetten van die
aard zouden zijn dat wetten nieuwe
vormen van moord introduceren omdat
ze oude vormen van moord willen
beteugelen.”



“en het is in het algemeen belang
dat criminaliteit zo weinig mogelijk
gebeurt en zo weinig mogelijk
frequent voorkomt in de proportie
waar schade uit voorkomt de
proportie goed in gedachte houden
en straffen die niet in proportie zijn
brengen mogelijk meer schade aan
de samenleving.”



Dit is een nieuwe standaard die we kunnen
introduceren ook al zijn ze niet in
overeenstemming met de gewoonte = de
gewone manier om wetten te maken tussen
naties, maar toch zijn ze van grote
nuttigheidswaarde

Om te vermijden dat bestraffing een daad
van geweld wordt van individuen of van
vele burgers tegen private burgers moet
deze daad van bestraffing beantwoorden aan de volgende 6 voorwaarden: dus
publiciteit, snelheid, noodzakelijkheid, de laagst mogelijke straf in de omstandigheden,
proportioneel zijn en het moet door de wet worden opgelegd.

Op die manier wordt hij een vernieuwer in Italië en Europa en wereldwijd op basis van zijn
nieuwe denkbeelden van criminaliteit en vooral van bestraffing.




2

, CRIMINOLOGISCHE SOCIOLOGIE




KLASSIEKE THEORIE (2)
JEREMY BENTHAM:

 Criminaliteit is inbreuk op het “greatest happiness principle”
 Achterliggende visie van de "hedonistische calculus “
 Invloed op penologische en juridische praktijk

 Criminaliteit brengt ongeluk en gaat mensen in de schade storten

Achterliggende visie van de "hedonistische calculus”  hij probeerde te berekenen op
welke manier het meeste geluk wordt voorgebracht voor het meest aantal personen.

Veel tijd besteed aan beteugelen en voorkomen van criminaliteit Penologie =
bestraffingstheorie



Panopticum gevangenis

Centrale idee = Beperkt aantal bewakers
voldoende controle uitoefen op gevangen ze
hielden ze in de gaten vanuit
commandoposten




Evaluatie van de klassieke school:

 Sterktes
- Lot in eigenhanden
- rationele visie op mens en samenleving
 Zwaktes
- Geen oog voor oorzaken van criminaliteit
- weinig oog voor types van criminaliteit
- is plegen van misdaad echt een ‘vrije’ keuze?


OVERGANG NAAR SOCIOLOGISCHE THEORIEËN
ESSENTIËLE INVALSHOEK

 Aandacht voor relatie criminaliteit en sociale omgeving
- Sociale omgeving bestaat uit vele aspecten
 Nadruk op gelijkheid van criminelen en niet-criminelen
- Er zijn geen fundamentele verschillen in de essentie tussen criminelen en niet
criminelen zeggen sociologen
 Probleem van de individuele verantwoordelijkheid




3

, CRIMINOLOGISCHE SOCIOLOGIE




GRONDLEGGERS VAN DE SOCIOLOGISCHE BENADERING (1)

Ecologische theorie
 Aandacht besteed aan de ecologie, de natuur, het milieu.
 Ook ruimere benadering: niet alleen natuur maar ook menselijke omgeving
O HISTORISCHE CONTEXT
 Situering na Napoleon, halverwege 19de eeuw
O ANDRÉ-MICHEL GUERRY
 Analyse van de officiële misdaad statistieken in Frankrijk (1833–
personen/eigendommen)




Criminaliteit tegen personen op linker kaart ( Frankrijk)

- Veel aanwezig op donkere gebieden
- Minder aanwezig in lichtere gebieden

Criminaliteit tegen eigendommen op rechterkaart

- Hier is het tegengestelde van de linker kaart dus meer in noorden, minder in
zuiden



ADOLPHE QUETELET: Sur l'homme et le développement de ses facultés ou Essai de
physique sociale (1835)

 Zijn doel was om statistische regels te gaan begrijpen en gaan topassen op
sociale fenomenen
- Vader van de sociale statistiek
 Niet alleen in België, eigenlijk in heel Europa omdat hij zoveel aandacht
besteed aan de wiskundige toepassing van de sociale werkelijkheid
- Conclusie: niet de vrije wil is belangrijk, maar de impact van sociale factoren
 De vrije wil is van zeer weinig belang in het begrijpen van menselijke
gedragingen en menselijke fenomenen de sociale fenomenen. Maar vooral
dat de impact van sociale factoren van enorm belang is. En als deze sociale
factoren aanwezig zijn zullen mensen gedragingen stellen die ze effectief


4