samenvatting inleiding in de sociologie

INLEIDING IN DE SOCIOLOGIE



HOOFDSTUK 1: OP ONTDEKKINGSTOCHT
DOOR EEN BEKEND GEBIED



1. DE EIGEN AARD VAN DE SAMENLEVING
sociologie = ‘samenlevingskunde’ of ‘studie van de maatschappij’

De samenleving is een groot geheel -> gaat van micro tot macro (Grieks)

Micro : klein
Meso : midden
Macro : groot

Samenlevingskunde = een mogelijkheid om je te doen navigeren van
verschillende punten naar andere punten zonder dat je de weg kwijtraakt (komt
dichter bij de vraag ‘hoe moet ik de weg zoeken in de samenleving?’)

Kennen = iets begrijpen hoe het werkt
Kunnen = navigeren, iets kunnen in de samenleving

VAN SIEYÈS TOT COMTE EN VAN NORMATIEF TOT EMPIRISCH


Sieyès

 Werk : Qu’est-ce que le tiers état ? (Wat is de derde stand?)
 Verschillende ideeën over wat de samenleving(kunde) is :
 Iets wat normatief is, iets wat je moet kunnen nastreven, iets wat doelgericht
is
 Het idee is dat sociologie verandering teweeg moet brengen  de studie van
de verandering van de samenleving

Comte

 Word gezien als de uitvinder van de sociologie
 Bijna een halve eeuw later als Sieyès

Het idee van Comte is om meer empirisch te zijn
 Empirische wetenschap van de samenleving

Comte zijn concept van samenlevingskunde
= heel beschrijvend / empirisch , op een positivistische manier

Terwijl Sieyès : meer betrokken tot het normatief begrip van sociologie

 Hij zag vooral statica


1

, INLEIDING IN DE SOCIOLOGIE


Tussen de twee wereldoorlogen : werd het gezien als normatief
Van eind 19de eeuw tot begin 20ste eeuw zag men sociologie als empirisch

Evolutie op korte termijn van normatief concept (wat de samenleving zou
moeten zijn) naar een meer beschrijvend concept

Comte heeft ‘gewonnen’ => hij is een positivist

Tussen Sieyès en Comte dateren zich enkele decennia

Sociologie is een wetenschappelijke studie

Socios = verbonden met anderen
Logos = een bepaald systeem, een studie, een bepaalde manier van kijken

 Sociologie : de studie van de samenleving, van al de verschillende aspecten
(groot en klein) die de samenleving uitmaken

Causaliteit = dat er een duidelijk gevolg is van een duidelijke oorzaak

Causa = latijn voor oorzaak

SOCIOLOGIE : DE STUDIE VAN


 Sociale verbanden (gezinnen, verenigingen, bedrijven, steden, staten, ...)

 Kenmerken van die samenlevingsverbanden

 Wetmatigheden doorgronden die ons samenleven sturen

1.1. EEN BEELD VAN EEN TITEL

Samenleving = een speelveld met spelregels en spelers

 Samen spelen ze het samenlevingsspel
 Niet iedereen heeft evenveel inspraak
 Er zijn spelregels die je moet volgen

Speelveld : een manier om te spreken over zaken

 Maar er zijn ook altijd regels (spelregels)
- vb. speelveld (waar je de sport kan beoefenen) met spelregels
(hoe je de sport moet beoefenen Verschillende types regels
wat het mogelijk maakt om een spel te spelen




SPECIFIEKE POSITIES

2

, INLEIDING IN DE SOCIOLOGIE


 Een kernbegrip binnen de sociologie
(bv voorspeler, middenspeler, achterspeler,...) (de plaats in het veld)
 Elke speler heeft andere kwaliteiten (aanvallend, defensief,...)
 Posities in de samenleving werken eigenlijk op dezelfde manier

SPECIFIEKE ROLLEN

Bij die posities horen ook rollen
een rol = de manier hoe je de positie invult

 een positie (bv voorspeler) + een rol (bv agressief)

HOGE OF LAGE STATUS

 Mensen die over geld en kennis beschikken zijn hoger geplaatst in de
samenleving
 (geldt minder in de sport)
 Wie weinig kennis en geld heeft eindigt aan de lagere kant van de
samenleving
 Wilt niet zeggen dat dit minderwaardige mensen zijn
 Maar minder inspraak, minder financiële mogelijkheden, ...

Ondanks hun lagere waardering zijn de laatstgenoemde beroepen niet minder
belangrijk voor de goede werking van de samenleving

Status = de plaats die iemand inneemt in de hiërarchie

INFORMATIE EN COMMUNICATIE

Informatie is de grondstof en communicatie is het proces

Grondstof (uit boek, ervaringen, uit gsm,...)  brengt je binnen in het proces van
communicatie

In en op een speelveld en zelfs naast een speelveld (naast veld staan ook ‘spelers’ -
> publiek, EHBO, trainer,...) -> overal bestaat een ‘naastveld’

In elk van die omstandigheden heb je een taakverdeling (= nodig)

TAAKVERDELING EN HIËRARCHIE

Taakverdeling : taken worden verdeeld onder de verschillende posities, er komt
ook een vorm van hiërarchie aan te pas

 Formele en informele leiders
Formeel : die via oficiële kanalen op die posities terecht komen




3

, INLEIDING IN DE SOCIOLOGIE


 Conflicten tussen formeel en informeel maken deel uit van het dagelijks leven
en elke organisatie

Speler moeten zich ook nuttig maken en het doel is winnen, maar er zijn ook
andere motieven zoals bv. Een winstpremie, het komt erop neer dat ieder zijn of
haar eigen status wilt verbeteren.

RUIMTE ROND HET SPEELVELD IN CONCENTRISCHE CIRKELS

Concentrische cirkels : de verschillende ruimtes die aanduiden wie heel dicht en
heel ver van het centrum ligt ( commentator => supporter=> wielrenner)

 hetzelfde in de samenleving

Van hedendaagse wetenschappers wordt er verwacht dat ze zich bewust uitspreken
over hun positionaliteit, of het geheel van positie gebonden rollen, voorkeuren,
ervaringen en eigenschappen die een mogelijke invloed kunnen hebben op de
neutraliteit van hun onderzoe

 Je hebt pas vrijheid als er spelregels zijn. Spelregels zorgen voor zekerheid en
voorspelbaarheid

1.2. HET DAGELIJKS LEVEN DOOR DE SOCIOLOGISCHE LENS
DE SOCIOLOGISCHE LENS


Die lens is een professioneel instrument dat het mogelijk maakt om een beeld te
vormen van de structuur van de zichtbare sociale werkelijkheid

 De sociologische lens verleent betekenis aan de samenleving

Alleen nuttig als ze wordt gehanteerd door iemand die de waarnemingen ook kan
interpreteren, door iemand die de sociologische verbeelding bezit  sociological
imagination

CHARLES WRIGHT MILLS

 Dat iemands individuele ervaringen in verband staan met maatschappelijke
krachten en de ruimere historische context
 Hij doelt op het vermogen om te begrijpen dat iemands individuele ervaringen
in verband staan met maatschappelijke krachten en de ruimere historische
context.

Als je de sociologische bril op zet zie je andere dingen dan als je hem opzet of een
andere bril . je bril past zich aan, aan je sociologische beeld

Drie componenten van de sociologische verbeelding :



4