1 Begrippen en algemene regelen
1.1 Ondernemingsrecht
Ondernemingsrecht => transacties tussen ondernemingen soepel en efficiënt maken,
de activiteiten regelen tussen ondernemingen.
Economisch recht => economische ordening en economisch stuurbeleid (privaat- e
publiekrecht)
o Ordening voor efficiënt economisch verkeer
o Stuurbeleid om als overheid te bepalen wat economische ingrijpen zijn
Prijsbeleid
Mededinging
1.2 Handelaars en ondernemingen
1.2.1 Afschaffing van de oude begrippen koopman/handelaar en handelsvennootschap
Handelaar = ondernemer/onderneming -> handelde met winstoogmerk is vereist!
Koopman = ondernemer/onderneming
Handelsvennootschap bestaat niet meer (vroeger 2 soorten)
Nu: onderneming (WER)
Andere medespelers
Handelszaak = alles (materieel/immaterieel) wat je nodig hebt voor je zaak
Commerciële samenwerkingsovereenkomst
1.2.2 Onderneming
Evolutief en niet uniek
Verschillende definities per boek van het WER / wet
Materieel formeel
o Materieel: wat doet de onderneming? Winstoogmerk?
o Formeel: BV, NV… een venootschapsvorm
Oorspronkelijke definitie
“Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel
nastreeft, alsmede zijn verenigingen”
Materiële aspect
Duurzame/regelmatige verrichting
Rechtsvorm onbelangrijk
Winst of geen winst onbelangrijk
Nieuwe definitie
a) Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
1
, b) Iedere rechtspersoon => heeft naam, vermogen, kan contracten afsluiten, heeft
verplichtingen => uitgevonden, irreëel persoon met eigen vermogen die eigen
handelingen in het rechtsverkeer kan stellen
Bv. NV
Bv. BV
c) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Geen ondernemingen:
Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk heeft en
die ook in feite geen uitkeringen verricht => de echte verenigingen vallen terug af
(want in een echte vereniging is het verboden winst uit te keren)
Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten aanbiedt =>
pedagogische doelstelling
De federale staat, de gewesten, de gemeenschappen, de provincies en de gemeenten
Criteria
Formeel criterium Materieel criterium
Rechtspersoon Natuurlijke personen die zelfstandig een
beroepsactiviteit uitoefenen op duurzame
Organisatie met rechtspersoonlijkheid.
wijze
Organisatie
VOF, NV, BV,… Zelfstandig ( in dienst verband)
Beroepsactiviteit: doel = inkomen
Kunnen bestuurders kwalificeren als
onderneming?
o Bestuurder altijd zelfstandig
o Besturen impliceert dat je
doorlopende verrichtingen
doet + ze krijgen inkomen =
beroepsactiviteit
o Cassatie: wie is als natuurlijk
persoon te aanzien als
onderneming? = organisatie
vormen met het oog op
uitoefenen van
beroepsactiviteit
Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
NP die activiteit verricht in dienstverband ->
Geen onderneming: bv. Werknemer,
ambtenaar
2
, Belang nieuwe definitie
Insolventiewetgeving = faillissementswetgeving
Bewijs in ondernemingszaken (art. 8.11 BW)
Materiële bevoegdheid van ondernemingsrechtbank (art. 573 Ger.W.)
Andere actoren
Consument = eindgebruiker
Beoefenaar van een vrij beroep
Verkoper
1.3 Bronnen van het ondernemingsrecht
1.3.1 Situering en bronnen van het ondernemingsrecht
Nationale wetgeving
Wetboek van economisch recht (2013)
Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) (2019)
Oud Burgerlijk wetboek en Burgerlijk Wetboek
Diverse separate wetten:
o Wet 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand
bij handelstransacties
o Wet 25 oktober 1919 betreffende het in pand geven van een handelszaak, het
endossement van de factuur, alsmede de aanvaarding en de keuring van de
rechtstreeks voor het verbruik gedane leveringen, BS 25 oktober 1919
Het hoofdstuk over de inpandgeving van de handelszaak is opgeheven
met ingang van 1 januari 2018 => inpandgeving van handelszaak wordt
thans geregeld door de Pandwet
De boeken zeker bekijken en wat van buiten leren!
Supranationale wetgeving
Wat is een Europese richtlijn? Onder andere het Weens koopverdrag of het Verdrag van Rome
(wanneer welke gebruiken?)
Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
Verordening Eur. Parl. En Raad 2015/848, 20 mei 2015 betreffende
insolventieprocedures
Europese richtlijnen
o Het land mag kiezen hoe ze het doel bereiken
o Kaderwetten die in het kader van het Europese Parlement opgedrongen
worden => als het land te lang wacht, krijgt de Europese richtlijn rechtstreekse
werking
Bilaterale en multilaterale verdragen
o Weens Koopverdrag
3
, o Verdrag van Rome
o C.M.R. => regelt (conflicten rond) internationaal vervoer over de weg
Gewoonterecht, handelsgebruiken en algemene rechtsbeginselen
Gewoonterecht
Gewoonterecht = rechtsregels ontstaan zonder overheidsinterventie uit algemene, bestendige,
duurzame en openbare gebruiken waar omtrent binnen de maatschappij de overtuiging
bestaat van het toepasselijk karakter.
! Tussen handeldrijvende schuldenaars die tot eenzelfde uit overeenkomst ontstane verbintenis
gehouden zijn, bestaat een vermoeden van passieve hoofdelijkheid.
Handelsgebruiken
Handelsgebruiken = te bewijzen professionele en lokale gebruiken die stilzwijgend begrepen zijn
in rechtshandelingen en hun bindende kracht ontlenen aan de (vermoede) wil van partijen
en diens bestaan bewezen moet worden.
Bv: professioneel garages verhuren -> niet altijd met schriftelijke overeenkomst, niet altijd
regelgeving over.
Algemene rechtsbeginsel
Algemene rechtsbeginsel = fundamentele normen die impliciet aanwezig zijn in het
rechtssysteem.
Bv. bod op ongerechtvaardigde verrijking, verbod op rechtsmisbruik, verbod op bedrog,…
Bijzonder en afwijkend ondernemingsrecht
Bijzonder ondernemingsrecht
Geen gemeenrechtelijke regeling. Gemeen recht gaat in regel voor.
-> bv. Verzekeringsrecht
Afwijkend ondernemingsrecht
Afwijking van de gemeenrechtelijke regeling.
-> bv. Bewijsrecht
1.4 Algemene beginselen van het ondernemingsrecht
3 doelstellingen:
1. Vrijheid van ondernemen > iedereen is vrij om enige economische activiteit naar
keuze uit te oefenen.
2. Loyaliteit van economische transacties verzekeren.
3. Bescherming van de eerlijke/vrije concurrentie
-> bv. Italiaan wil pizza hut openen in België, moet perfect kunnen
4. Bescherming van de consument
4
1.1 Ondernemingsrecht
Ondernemingsrecht => transacties tussen ondernemingen soepel en efficiënt maken,
de activiteiten regelen tussen ondernemingen.
Economisch recht => economische ordening en economisch stuurbeleid (privaat- e
publiekrecht)
o Ordening voor efficiënt economisch verkeer
o Stuurbeleid om als overheid te bepalen wat economische ingrijpen zijn
Prijsbeleid
Mededinging
1.2 Handelaars en ondernemingen
1.2.1 Afschaffing van de oude begrippen koopman/handelaar en handelsvennootschap
Handelaar = ondernemer/onderneming -> handelde met winstoogmerk is vereist!
Koopman = ondernemer/onderneming
Handelsvennootschap bestaat niet meer (vroeger 2 soorten)
Nu: onderneming (WER)
Andere medespelers
Handelszaak = alles (materieel/immaterieel) wat je nodig hebt voor je zaak
Commerciële samenwerkingsovereenkomst
1.2.2 Onderneming
Evolutief en niet uniek
Verschillende definities per boek van het WER / wet
Materieel formeel
o Materieel: wat doet de onderneming? Winstoogmerk?
o Formeel: BV, NV… een venootschapsvorm
Oorspronkelijke definitie
“Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel
nastreeft, alsmede zijn verenigingen”
Materiële aspect
Duurzame/regelmatige verrichting
Rechtsvorm onbelangrijk
Winst of geen winst onbelangrijk
Nieuwe definitie
a) Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
1
, b) Iedere rechtspersoon => heeft naam, vermogen, kan contracten afsluiten, heeft
verplichtingen => uitgevonden, irreëel persoon met eigen vermogen die eigen
handelingen in het rechtsverkeer kan stellen
Bv. NV
Bv. BV
c) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Geen ondernemingen:
Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk heeft en
die ook in feite geen uitkeringen verricht => de echte verenigingen vallen terug af
(want in een echte vereniging is het verboden winst uit te keren)
Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten aanbiedt =>
pedagogische doelstelling
De federale staat, de gewesten, de gemeenschappen, de provincies en de gemeenten
Criteria
Formeel criterium Materieel criterium
Rechtspersoon Natuurlijke personen die zelfstandig een
beroepsactiviteit uitoefenen op duurzame
Organisatie met rechtspersoonlijkheid.
wijze
Organisatie
VOF, NV, BV,… Zelfstandig ( in dienst verband)
Beroepsactiviteit: doel = inkomen
Kunnen bestuurders kwalificeren als
onderneming?
o Bestuurder altijd zelfstandig
o Besturen impliceert dat je
doorlopende verrichtingen
doet + ze krijgen inkomen =
beroepsactiviteit
o Cassatie: wie is als natuurlijk
persoon te aanzien als
onderneming? = organisatie
vormen met het oog op
uitoefenen van
beroepsactiviteit
Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
NP die activiteit verricht in dienstverband ->
Geen onderneming: bv. Werknemer,
ambtenaar
2
, Belang nieuwe definitie
Insolventiewetgeving = faillissementswetgeving
Bewijs in ondernemingszaken (art. 8.11 BW)
Materiële bevoegdheid van ondernemingsrechtbank (art. 573 Ger.W.)
Andere actoren
Consument = eindgebruiker
Beoefenaar van een vrij beroep
Verkoper
1.3 Bronnen van het ondernemingsrecht
1.3.1 Situering en bronnen van het ondernemingsrecht
Nationale wetgeving
Wetboek van economisch recht (2013)
Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) (2019)
Oud Burgerlijk wetboek en Burgerlijk Wetboek
Diverse separate wetten:
o Wet 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand
bij handelstransacties
o Wet 25 oktober 1919 betreffende het in pand geven van een handelszaak, het
endossement van de factuur, alsmede de aanvaarding en de keuring van de
rechtstreeks voor het verbruik gedane leveringen, BS 25 oktober 1919
Het hoofdstuk over de inpandgeving van de handelszaak is opgeheven
met ingang van 1 januari 2018 => inpandgeving van handelszaak wordt
thans geregeld door de Pandwet
De boeken zeker bekijken en wat van buiten leren!
Supranationale wetgeving
Wat is een Europese richtlijn? Onder andere het Weens koopverdrag of het Verdrag van Rome
(wanneer welke gebruiken?)
Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
Verordening Eur. Parl. En Raad 2015/848, 20 mei 2015 betreffende
insolventieprocedures
Europese richtlijnen
o Het land mag kiezen hoe ze het doel bereiken
o Kaderwetten die in het kader van het Europese Parlement opgedrongen
worden => als het land te lang wacht, krijgt de Europese richtlijn rechtstreekse
werking
Bilaterale en multilaterale verdragen
o Weens Koopverdrag
3
, o Verdrag van Rome
o C.M.R. => regelt (conflicten rond) internationaal vervoer over de weg
Gewoonterecht, handelsgebruiken en algemene rechtsbeginselen
Gewoonterecht
Gewoonterecht = rechtsregels ontstaan zonder overheidsinterventie uit algemene, bestendige,
duurzame en openbare gebruiken waar omtrent binnen de maatschappij de overtuiging
bestaat van het toepasselijk karakter.
! Tussen handeldrijvende schuldenaars die tot eenzelfde uit overeenkomst ontstane verbintenis
gehouden zijn, bestaat een vermoeden van passieve hoofdelijkheid.
Handelsgebruiken
Handelsgebruiken = te bewijzen professionele en lokale gebruiken die stilzwijgend begrepen zijn
in rechtshandelingen en hun bindende kracht ontlenen aan de (vermoede) wil van partijen
en diens bestaan bewezen moet worden.
Bv: professioneel garages verhuren -> niet altijd met schriftelijke overeenkomst, niet altijd
regelgeving over.
Algemene rechtsbeginsel
Algemene rechtsbeginsel = fundamentele normen die impliciet aanwezig zijn in het
rechtssysteem.
Bv. bod op ongerechtvaardigde verrijking, verbod op rechtsmisbruik, verbod op bedrog,…
Bijzonder en afwijkend ondernemingsrecht
Bijzonder ondernemingsrecht
Geen gemeenrechtelijke regeling. Gemeen recht gaat in regel voor.
-> bv. Verzekeringsrecht
Afwijkend ondernemingsrecht
Afwijking van de gemeenrechtelijke regeling.
-> bv. Bewijsrecht
1.4 Algemene beginselen van het ondernemingsrecht
3 doelstellingen:
1. Vrijheid van ondernemen > iedereen is vrij om enige economische activiteit naar
keuze uit te oefenen.
2. Loyaliteit van economische transacties verzekeren.
3. Bescherming van de eerlijke/vrije concurrentie
-> bv. Italiaan wil pizza hut openen in België, moet perfect kunnen
4. Bescherming van de consument
4
