1
LES 1:
Inleiding sociale agogiek
sociale agogiek = theoretische onderbouw van sociaal werk, sociale rechtvaardigheid
→ Super diverse praktijken
complexe beleidscontext:
- Europese regelgeving : heeft een impact op hoe de zorg georganiseerd wordt →
sociale werkers zijn gebonden aan Eu, ze zijn niet vrij om wat te doen
- federaal : bv:de ocmw-wet
- gemeenschappen/ gewesten
- vlaams : bv:kinderpakket
- lokaal : verschuiving naar het belang van een lokaal bestuur.
!! wet = federaal
!! decreet = gemeenschap
te onthouden: alles is met elkaar verbonden → er is vaak een strijd tussen verschillende
niveau’s
+ ken de Belgische staatsstructuur !!
juridische organisatievormen
- publieke dienstverlening : werken voor de overheid → ambtenaren → betere
verloning en verlofdagen
- privaat initiatief : niet georganiseerd door de overheid maar wel gesubsidieerd
worden door de overheid → VZW (=Verenigingen zonder winstoogmerk)
- de hoofdmoot van sociaal werk is VZW → het sociaal middenveld
- VZW > publieke dienstverlening
- commercieel initiatief : gericht op winst (tegenovergestelde van VZW) = proberen
hun eigen doelstellingen te realiseren en werken niet in functie van de overheid.
- grote discussie: sociaal werk is niet te koop (in Antwerpen) → privatiseren
( zo kost het de overheid minder geld.
privatiseren = commercialiseren
formele dienstverlening
= zorg verleend door professionals ( wordt ervoor betaald)
informele dienstverlening
= zorg verleend door individuele burgers
bv: mantelzorg, vrijwilligers,...
, 2
individueel aanbod: hulpvragers,..
collectief aanbod: buurtwerk, groepswerk,
→ loopt vaak door elkaar, voor bep onderwerpen is het beter indi aanbod aan te bieden en
voor andere onderwerpen is het beter voor collectief aanbod
opdeling lijnen
- 0 : mantelzorg , AA → vaak vrijblijvend
- 1 : OCMW / huisarts
- 2 : centra voor geestelijke gezondheidszorg
- 3 : residentiële voorziening jeugdzorg
- 4 : psychiatrisch ziekenhuis
hoe hoger de lijn hoe hoger de drempel/ moeilijker toegankelijk
Wat verbindt deze praktijken?
- zie globale definitie van sociaal werk
- Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep en een academische discipline
die sociale verandering en ontwikkeling,sociale cohesie, empowerment en
bevrijding van mensen bevordert. Principes van
- Sociale rechtvaardigheid
- mensenrechten
- collectieve sociale verantwoordelijkheid
- respect
voor vormen van diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociale werktheorieën, sociale- en menswetenschappen en inheemse of lokale
vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren (maatschappelijke
context) om problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
!!! definitie niet van buiten studeren maar begrijpen
pedagogisch handelen
- sociaal werk is pedagogische handelen: sociaal werk is doelbewust en doelbewust
(er zit een idee achter van aanpakken)
socialisatieproces: proces bij gewoontes, W&N, gedragingen aanleren voor in
de maatschappij → socialiseren door sociale media, jeugdbeweging, bij je
vrienden,... (overal in de maatschappij en altijd)
(W&N = waarden en normen)
, 3
- intentioneel en systematisch: doordacht beïnvloeden van dit socialisatieproces
gericht op welzijnsverhogingen → bv: zorgsysteem in België is volledig anders dan in
Amerika dus de mensen worden ook anders gesocialiseerd.
- pedagogisch tussenkomen : vertalen de sociale problemen naar pedagogische
vraagstukken → zo kan er onderzoek naar gedaan worden
- roept dus vragen op voor professionals
- Waarom?
- ten aanzien van wie?
- met welk doel?
- hoe? waar? Wanneer? …
- wat betekenen onze tussenkomsten? voelen mensen zich gesteund?
pedagogisch handelen is nooit neutraal
- vertrekt vanuit opvattingen over de samenleving en opvoeding
→ socialisatie
→ wat ik normaal vind vinden andere wrs ook normaal/ wat ik goed vind vinden
andere wrs ook goed
- opvoeding veranderd ook over de jaren heen
→ socialisatie veranderd en is dus subjectief
- krijgt vorm binnen en geeft vorm aan relatie tss het private en publieke
⇒ werken met mensen maar moeten ook zelf kunnen overleven in de MY,
zelfredzaam / veerkrachtig
→ grote spanning: mensen moeten veerkrachtig te zijn maar het moet ook legaal
blijven
bv: mensen gaan in drugs dealen om voor zichzelf te zorgen
Sociaal werk doet er toe!!!
- inzetten voor mensen die kwetsbaar
- de investeringen die gedaan worden om mensen te helpen loont!
- hoe meer sociale zekerheid hoe minder gevangenen
maar… niet per definitie positie
- Sociaal werk heeft meegewerkt aan het nazisme: joden opsporen…
- in fascistische regimes ook mee gewerkt om kinderen in andere gezinnen te plaatsen
voor te socialiseren
- hans achterhuis : sociale werkers zijn vooral met hun eigen bezig om geld te
verdienen → iatrogenese
, 4
DUS
Nood aan aandacht voor reflectie over en theoretische onderbouw van de wijze waarop
interventies ingrijpen op de leefsituatie en leefwereld van mensen en welk soort pedagogie
we ontwikkelen
zie contexten in de ppt geen zin om te typen :)
verzorgingsstaat komen we nog op terug :)
LES 1:
Inleiding sociale agogiek
sociale agogiek = theoretische onderbouw van sociaal werk, sociale rechtvaardigheid
→ Super diverse praktijken
complexe beleidscontext:
- Europese regelgeving : heeft een impact op hoe de zorg georganiseerd wordt →
sociale werkers zijn gebonden aan Eu, ze zijn niet vrij om wat te doen
- federaal : bv:de ocmw-wet
- gemeenschappen/ gewesten
- vlaams : bv:kinderpakket
- lokaal : verschuiving naar het belang van een lokaal bestuur.
!! wet = federaal
!! decreet = gemeenschap
te onthouden: alles is met elkaar verbonden → er is vaak een strijd tussen verschillende
niveau’s
+ ken de Belgische staatsstructuur !!
juridische organisatievormen
- publieke dienstverlening : werken voor de overheid → ambtenaren → betere
verloning en verlofdagen
- privaat initiatief : niet georganiseerd door de overheid maar wel gesubsidieerd
worden door de overheid → VZW (=Verenigingen zonder winstoogmerk)
- de hoofdmoot van sociaal werk is VZW → het sociaal middenveld
- VZW > publieke dienstverlening
- commercieel initiatief : gericht op winst (tegenovergestelde van VZW) = proberen
hun eigen doelstellingen te realiseren en werken niet in functie van de overheid.
- grote discussie: sociaal werk is niet te koop (in Antwerpen) → privatiseren
( zo kost het de overheid minder geld.
privatiseren = commercialiseren
formele dienstverlening
= zorg verleend door professionals ( wordt ervoor betaald)
informele dienstverlening
= zorg verleend door individuele burgers
bv: mantelzorg, vrijwilligers,...
, 2
individueel aanbod: hulpvragers,..
collectief aanbod: buurtwerk, groepswerk,
→ loopt vaak door elkaar, voor bep onderwerpen is het beter indi aanbod aan te bieden en
voor andere onderwerpen is het beter voor collectief aanbod
opdeling lijnen
- 0 : mantelzorg , AA → vaak vrijblijvend
- 1 : OCMW / huisarts
- 2 : centra voor geestelijke gezondheidszorg
- 3 : residentiële voorziening jeugdzorg
- 4 : psychiatrisch ziekenhuis
hoe hoger de lijn hoe hoger de drempel/ moeilijker toegankelijk
Wat verbindt deze praktijken?
- zie globale definitie van sociaal werk
- Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep en een academische discipline
die sociale verandering en ontwikkeling,sociale cohesie, empowerment en
bevrijding van mensen bevordert. Principes van
- Sociale rechtvaardigheid
- mensenrechten
- collectieve sociale verantwoordelijkheid
- respect
voor vormen van diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociale werktheorieën, sociale- en menswetenschappen en inheemse of lokale
vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren (maatschappelijke
context) om problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
!!! definitie niet van buiten studeren maar begrijpen
pedagogisch handelen
- sociaal werk is pedagogische handelen: sociaal werk is doelbewust en doelbewust
(er zit een idee achter van aanpakken)
socialisatieproces: proces bij gewoontes, W&N, gedragingen aanleren voor in
de maatschappij → socialiseren door sociale media, jeugdbeweging, bij je
vrienden,... (overal in de maatschappij en altijd)
(W&N = waarden en normen)
, 3
- intentioneel en systematisch: doordacht beïnvloeden van dit socialisatieproces
gericht op welzijnsverhogingen → bv: zorgsysteem in België is volledig anders dan in
Amerika dus de mensen worden ook anders gesocialiseerd.
- pedagogisch tussenkomen : vertalen de sociale problemen naar pedagogische
vraagstukken → zo kan er onderzoek naar gedaan worden
- roept dus vragen op voor professionals
- Waarom?
- ten aanzien van wie?
- met welk doel?
- hoe? waar? Wanneer? …
- wat betekenen onze tussenkomsten? voelen mensen zich gesteund?
pedagogisch handelen is nooit neutraal
- vertrekt vanuit opvattingen over de samenleving en opvoeding
→ socialisatie
→ wat ik normaal vind vinden andere wrs ook normaal/ wat ik goed vind vinden
andere wrs ook goed
- opvoeding veranderd ook over de jaren heen
→ socialisatie veranderd en is dus subjectief
- krijgt vorm binnen en geeft vorm aan relatie tss het private en publieke
⇒ werken met mensen maar moeten ook zelf kunnen overleven in de MY,
zelfredzaam / veerkrachtig
→ grote spanning: mensen moeten veerkrachtig te zijn maar het moet ook legaal
blijven
bv: mensen gaan in drugs dealen om voor zichzelf te zorgen
Sociaal werk doet er toe!!!
- inzetten voor mensen die kwetsbaar
- de investeringen die gedaan worden om mensen te helpen loont!
- hoe meer sociale zekerheid hoe minder gevangenen
maar… niet per definitie positie
- Sociaal werk heeft meegewerkt aan het nazisme: joden opsporen…
- in fascistische regimes ook mee gewerkt om kinderen in andere gezinnen te plaatsen
voor te socialiseren
- hans achterhuis : sociale werkers zijn vooral met hun eigen bezig om geld te
verdienen → iatrogenese
, 4
DUS
Nood aan aandacht voor reflectie over en theoretische onderbouw van de wijze waarop
interventies ingrijpen op de leefsituatie en leefwereld van mensen en welk soort pedagogie
we ontwikkelen
zie contexten in de ppt geen zin om te typen :)
verzorgingsstaat komen we nog op terug :)
