1
,VOORWOORD
Dit is een samenvatting voor de examencommissie voor het vak biologie in de 3 e graad
KSO en TSO. Het is opgesteld met behulp van de vakfiche van de examencommissie voor
2025 (tot september): (https://app.akov.be/pls/pakov/f?
p=EXCO_PUBLIC:1000::::1000:P1000_VAKFICHE_ID,P1000_VAK_ID,P1000_VAKFICHE_VERS
IE_NOI_ID,P1000_GELDIGHEID_ID:1901,1441,1702,2886 )
Aangezien er een nieuw leerstofoverzicht komt, is deze samenvatting dus nog geldig tot
september 2025. Zodra de examencommissie een leerstofoverzicht publiceert, werk ik
aan een nieuwe samenvatting. Dit zal ik proberen in hetzelfde document te doen, zodat
er geen extra kosten in rekening moeten worden gebracht voor de mensen die hun
examen na september 2025 willen doen. Echter weet ik niet hoe veel werk dit zal kosten,
dus kan ik niet met zekerheid zeggen dat ik een samenvatting klaar heb in september
2025.
Ik zal in de samenvatting verwijzen naar de vakfiche zodat je duidelijk weet wat je moet
kennen volgens hun richtlijnen. Dit zal telkens in de lichtgroene kaders onder de titel
staan.
Je zal zien dat deze samenvatting soms wat meer op een cursus lijkt aangezien ik het
nodig vond oom bij bepaalde onderwerpen wat meer informatie te geven aangezien het
moeilijk te begrijpen is alleen van een samenvatting.
STUDIERICHTINGEN
Voor de 3e graad KSO dus:
Beeldende vorming (stopt in 2025)
Muziek (stopt in 2025)
Voor de 3e graad TSO dus:
Fotografie (stopt in 2025)
Handel
Onthaal en Public Relations
Secretariaat talen
Deze samenvatting kan ook gebruikt worden voor andere schoolinstituten dan de
examencommissie aangezien de vakfiches van de examencommissie opgesteld zijn aan
de hand van de eindtermen van het secundair onderwijs in Vlaanderen voor biologie
(http://eindtermen.vlaanderen.be/secundair-onderwijs/derde-graad/). Indien je dit
daarvoor zou willen gebruiken, raad ik je aan om wel even te kijken naar de inhoudstafel
om zeker te zijn dat je alle informatie hebt.
ALGEMENE VOORWAARDEN
Deze samenvatting mag niet verspreid worden aan mensen die niet tot het gezin
behoren. Dit is auteursrechtelijk beschermd en als dit verspreid wordt, ben ik
genoodzaakt om acties te ondernemen.
DIGITALISERING
Ik probeer mijn samenvattingen zo makkelijk mogelijk te maken om te gebruiken.
Sommige mensen drukken ze af om zo bepaalde zaken te kunnen markeren of
2
,andere bedoelingen wat ik totaal begrijp. Toch snap ik ook dat er steeds meer nood is
aan digitalisering en om die reden heb ik een inhoudstafel waarop je kan klikken om naar
een bepaald onderdeel te gaan. Sommigen waren zich daar niet van bewust dus daarom
dat ik het even zeg zodat je dit kan gebruiken als je daar de behoefte voor hebt. Het kan
soms zijn dat de lay-out wat varieert doordat het in pdf-vorm wordt gezet waardoor je
soms bepaalde afbeeldingen/teksten niet kunt lezen. Moest dit het geval zijn bij jou, stuur
me dan een berichtje en dan kan ik je helpen met het juiste te kunnen lezen zodat je je
toch nog optimaal kan voorbereiden 😊
TERMEN EXAMEN
Bepaalde termen worden nog uitgelegd in de inleiding van de vakfiche. Hiervan zullen er
zeker een aantal basiskennis zijn, echter is het belangrijk om deze hier nog in over te
nemen zodat er geen verwarringen kunnen voorkomen op het examen zelf. Er wordt ook
van je verwacht dat je al deze termen kunt gebruiken en toepassen op verschillende
onderdelen van de leerstof. Deze termen en definities zijn letterlijk overgenomen uit de
vakfiche: https://app.akov.be/pls/pakov/f?
p=EXCO_PUBLIC:1000::::1000:P1000_VAKFICHE_ID,P1000_VAK_ID,P1000_VAKFICHE_VERS
IE_NOI_ID,P1000_GELDIGHEID_ID:1902,1443,1704,2786 .
Werkwoord Betekenis
Beschrijven/ definiëren Kennis in eigen woorden weergeven
(waarbij wetenschappelijke terminologie
en notatie correct worden toegepast).
Benoemen Een juiste wetenschappelijke benaming
geven voor een begrip, voorwerp,
structuur.
Herkennen/ situeren Kennis verbinden aan gegeven
bronmateriaal.
Toelichten/ interpreteren Gegeven informatie (eigen antwoord,
afbeelding, tekst) verduidelijken en
uitleggen.
Afleiden Uit bronmateriaal relaties en waarden
afleiden om een besluit te formuleren.
Illustreren Een specifiek voorbeeld van een algemeen
concept of principe geven.
Verklaren Een verklaring geven (oorzaak en gevolg).
Onderscheiden Gelijkenissen en verschillen beschrijven
tussen twee of meer objecten, structuren,
ideeën, problemen, situaties.
Berekenen (omrekenen) Een berekening maken en hierbij correct
gebruik maken van wetenschappelijke
terminologie, symbolen, SI-eenheden en
wetenschappelijke notatie.
Toepassen Een bepaald begrip gebruiken om een
vraag te beantwoorden of een vraagstuk
op te lossen.
Verband(en) leggen Verbanden leggen tussen verschillende
leerstofonderdelen, ideeën, problemen of
situaties.
Beargumenteren Een standpunt formuleren en met
3
, wetenschappelijke argumenten
onderbouwen.
BRONNEN
Dit zijn de bronnen die ik gebruikt heb voor deze samenvatting. Hierbij is geen informatie
letterlijk overgenomen, maar informatie is in eigen woorden beschreven of samengevat:
- BIOgenie 5 en 6 (wetenschappen versie) – Van In
- BIOgenie- T 5/6- Van In
- Internet (alle bronnen die ik gebruikt heb, zijn geverifieerd)
ACTUALITEIT
Deze samenvatting is opgesteld op basis van de vakfiche van het vak en is gecontroleerd
op de meest recente versie-update op 3 januari 2025 (de vakfiche verandert niet meer
gedurende het jaar). Indien je merkt dat er bepaalde informatie verandert is na deze
datum die cruciaal is, laat het me maar weten en ik pas het aan.
EXTRA HULP NODIG?
Heb je extra hulp nodig bij deze samenvatting, bijvoorbeeld over de inhoud of structuur?
Stuur me gerust een berichtje! Ik kan eventueel bijles geven tegen een afgesproken prijs,
afhankelijk van de beschikbaarheid😊.
WAT VIND JE VAN DE SAMENVATTING?
Ik vind het altijd leuk om feedback te krijgen. Ik steek hier veel moeite in en ik hoop dat ik
op deze manier zo veel mogelijk mensen kan laten slagen voor hun examen. Om die
reden zou ik je willen vragen om een beoordeling achter te laten. Dat zou echt veel voor
mij betekenen 😊. Moest je toch nog opmerkingen hebben over hoe het beter kan, mag je
altijd iets laten weten in een berichtje.
Verder wens ik je nog veel succes met je examen en moesten er vragen zijn, aarzel dan
niet om contact op te nemen!
4
,VOORWOORD
Dit is een samenvatting voor de examencommissie voor het vak biologie in de 3 e graad
KSO en TSO. Het is opgesteld met behulp van de vakfiche van de examencommissie voor
2025 (tot september): (https://app.akov.be/pls/pakov/f?
p=EXCO_PUBLIC:1000::::1000:P1000_VAKFICHE_ID,P1000_VAK_ID,P1000_VAKFICHE_VERS
IE_NOI_ID,P1000_GELDIGHEID_ID:1901,1441,1702,2886 )
Aangezien er een nieuw leerstofoverzicht komt, is deze samenvatting dus nog geldig tot
september 2025. Zodra de examencommissie een leerstofoverzicht publiceert, werk ik
aan een nieuwe samenvatting. Dit zal ik proberen in hetzelfde document te doen, zodat
er geen extra kosten in rekening moeten worden gebracht voor de mensen die hun
examen na september 2025 willen doen. Echter weet ik niet hoe veel werk dit zal kosten,
dus kan ik niet met zekerheid zeggen dat ik een samenvatting klaar heb in september
2025.
Ik zal in de samenvatting verwijzen naar de vakfiche zodat je duidelijk weet wat je moet
kennen volgens hun richtlijnen. Dit zal telkens in de lichtgroene kaders onder de titel
staan.
Je zal zien dat deze samenvatting soms wat meer op een cursus lijkt aangezien ik het
nodig vond oom bij bepaalde onderwerpen wat meer informatie te geven aangezien het
moeilijk te begrijpen is alleen van een samenvatting.
STUDIERICHTINGEN
Voor de 3e graad KSO dus:
Beeldende vorming (stopt in 2025)
Muziek (stopt in 2025)
Voor de 3e graad TSO dus:
Fotografie (stopt in 2025)
Handel
Onthaal en Public Relations
Secretariaat talen
Deze samenvatting kan ook gebruikt worden voor andere schoolinstituten dan de
examencommissie aangezien de vakfiches van de examencommissie opgesteld zijn aan
de hand van de eindtermen van het secundair onderwijs in Vlaanderen voor biologie
(http://eindtermen.vlaanderen.be/secundair-onderwijs/derde-graad/). Indien je dit
daarvoor zou willen gebruiken, raad ik je aan om wel even te kijken naar de inhoudstafel
om zeker te zijn dat je alle informatie hebt.
ALGEMENE VOORWAARDEN
Deze samenvatting mag niet verspreid worden aan mensen die niet tot het gezin
behoren. Dit is auteursrechtelijk beschermd en als dit verspreid wordt, ben ik
genoodzaakt om acties te ondernemen.
DIGITALISERING
Ik probeer mijn samenvattingen zo makkelijk mogelijk te maken om te gebruiken.
Sommige mensen drukken ze af om zo bepaalde zaken te kunnen markeren of
2
,andere bedoelingen wat ik totaal begrijp. Toch snap ik ook dat er steeds meer nood is
aan digitalisering en om die reden heb ik een inhoudstafel waarop je kan klikken om naar
een bepaald onderdeel te gaan. Sommigen waren zich daar niet van bewust dus daarom
dat ik het even zeg zodat je dit kan gebruiken als je daar de behoefte voor hebt. Het kan
soms zijn dat de lay-out wat varieert doordat het in pdf-vorm wordt gezet waardoor je
soms bepaalde afbeeldingen/teksten niet kunt lezen. Moest dit het geval zijn bij jou, stuur
me dan een berichtje en dan kan ik je helpen met het juiste te kunnen lezen zodat je je
toch nog optimaal kan voorbereiden 😊
TERMEN EXAMEN
Bepaalde termen worden nog uitgelegd in de inleiding van de vakfiche. Hiervan zullen er
zeker een aantal basiskennis zijn, echter is het belangrijk om deze hier nog in over te
nemen zodat er geen verwarringen kunnen voorkomen op het examen zelf. Er wordt ook
van je verwacht dat je al deze termen kunt gebruiken en toepassen op verschillende
onderdelen van de leerstof. Deze termen en definities zijn letterlijk overgenomen uit de
vakfiche: https://app.akov.be/pls/pakov/f?
p=EXCO_PUBLIC:1000::::1000:P1000_VAKFICHE_ID,P1000_VAK_ID,P1000_VAKFICHE_VERS
IE_NOI_ID,P1000_GELDIGHEID_ID:1902,1443,1704,2786 .
Werkwoord Betekenis
Beschrijven/ definiëren Kennis in eigen woorden weergeven
(waarbij wetenschappelijke terminologie
en notatie correct worden toegepast).
Benoemen Een juiste wetenschappelijke benaming
geven voor een begrip, voorwerp,
structuur.
Herkennen/ situeren Kennis verbinden aan gegeven
bronmateriaal.
Toelichten/ interpreteren Gegeven informatie (eigen antwoord,
afbeelding, tekst) verduidelijken en
uitleggen.
Afleiden Uit bronmateriaal relaties en waarden
afleiden om een besluit te formuleren.
Illustreren Een specifiek voorbeeld van een algemeen
concept of principe geven.
Verklaren Een verklaring geven (oorzaak en gevolg).
Onderscheiden Gelijkenissen en verschillen beschrijven
tussen twee of meer objecten, structuren,
ideeën, problemen, situaties.
Berekenen (omrekenen) Een berekening maken en hierbij correct
gebruik maken van wetenschappelijke
terminologie, symbolen, SI-eenheden en
wetenschappelijke notatie.
Toepassen Een bepaald begrip gebruiken om een
vraag te beantwoorden of een vraagstuk
op te lossen.
Verband(en) leggen Verbanden leggen tussen verschillende
leerstofonderdelen, ideeën, problemen of
situaties.
Beargumenteren Een standpunt formuleren en met
3
, wetenschappelijke argumenten
onderbouwen.
BRONNEN
Dit zijn de bronnen die ik gebruikt heb voor deze samenvatting. Hierbij is geen informatie
letterlijk overgenomen, maar informatie is in eigen woorden beschreven of samengevat:
- BIOgenie 5 en 6 (wetenschappen versie) – Van In
- BIOgenie- T 5/6- Van In
- Internet (alle bronnen die ik gebruikt heb, zijn geverifieerd)
ACTUALITEIT
Deze samenvatting is opgesteld op basis van de vakfiche van het vak en is gecontroleerd
op de meest recente versie-update op 3 januari 2025 (de vakfiche verandert niet meer
gedurende het jaar). Indien je merkt dat er bepaalde informatie verandert is na deze
datum die cruciaal is, laat het me maar weten en ik pas het aan.
EXTRA HULP NODIG?
Heb je extra hulp nodig bij deze samenvatting, bijvoorbeeld over de inhoud of structuur?
Stuur me gerust een berichtje! Ik kan eventueel bijles geven tegen een afgesproken prijs,
afhankelijk van de beschikbaarheid😊.
WAT VIND JE VAN DE SAMENVATTING?
Ik vind het altijd leuk om feedback te krijgen. Ik steek hier veel moeite in en ik hoop dat ik
op deze manier zo veel mogelijk mensen kan laten slagen voor hun examen. Om die
reden zou ik je willen vragen om een beoordeling achter te laten. Dat zou echt veel voor
mij betekenen 😊. Moest je toch nog opmerkingen hebben over hoe het beter kan, mag je
altijd iets laten weten in een berichtje.
Verder wens ik je nog veel succes met je examen en moesten er vragen zijn, aarzel dan
niet om contact op te nemen!
4
