GEZINSPEDAGOGIEK
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Gezinsbeleid
Hoofdstuk 2: Wat is gezinspedagogiek? De bestuurde ouder
Hoofdstuk 3: Een historisch perspectief op adviezen voor ouders
Hoofdstuk 4: Diversiteit van gezinnen
Hoofdstuk 5: Gezinsondersteuning in Vlaanderen, en de sociale cohesie
Hoofdstuk 6: Huis van het kind
Hoofdstuk 7: Interventies tussen gezin en samenleving
Hoofdstuk 8: Preventieve gezinsondersteuning, huizen van het kind, vroeg en nabij, pilootprojecten
Hoofdstuk 9: Meerouderschap - pleegzorg
Hoofdstuk 10: Adoptie
Hoofdstuk 11: Van verdeelde naar gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid
Examen
- Leidraad: lessen
Voorbeeldvragen:
- Het decreet opvoedingsondersteuning 2007 kreeg verschillende kritieken, 1 houdt verband met
onderscheid opvoedings- en gezinsondersteuning, leg uit wat dit onderscheid is en waarom dit
onderscheid een onderwerp van kritiek is
- De Parent child relation… - Paulo Freire – geef een historisch vb van hoe je de populariteit van
opvoedingsadviezen in een bepaald moment in de geschiedenis kan verklaren, maar ook hoe je
dit kan uitleggen vanuit de context van die tijd toen dat populair was
- Geef een reden waarom evidence based opvoedingsondersteuning een goed / geen goed idee
is
- Bespreek de begrippen vergrijzing en ontgroening en leg het verband tussen beide uit
- Wat is een peer home visiting program?
- Het belang van het kind wordt gezien als het ultieme tot overgaan naar pleegzorg, leg uit
waarom transparante communicatie en concrete invulling van het kind essentieel is.
EXAMEN: Relatie verdeelde en gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid!
2
,Hoofdstuk 1: Gezinsbeleid
Ouderlijke verantwoordelijkheid en publieke verantwoordelijkheid
Elke pedagogische daad is een interventie
- Reflectie over legitimering van vragen
o Wat legitimeert wat we doen? Waarom denken we dat het beter is om iets te doen dan niets?
- Relatie tussen privaat en publiek staat hierin centraal
Handboek: ‘het gezin is dood’ → vele ouders, vele gezinnen in verschillende vormen
Filmpje: Lady Gaga – stemrecht
- Strijd om stemrecht, gevoerd door vrouwen in VS
- Gendergelijkheid/ongelijkheid is een belangrijk thema in het spreken over gezinsbeleid
1 Historische inleiding
Maatschappelijke ontwikkelingen hebben het gezinsbeleid beïnvloedt (zoals: feministische golf)
Reclamebeelden: tonen aan op welke manier naar vrouwen werd gekeken
- Bv: ideaal beeld van het gezin – vrouw die kookt, man die klaar staat om te eten
- Bv: business man in pak die werken, geen sprake van vrouwen
- Bv: Douwe Egberts – twee rijke vrouwen die koffie drinken, geen arbeidersklasse
- Bv: 10 tips aan de dames om voor hun man te zorgen (zoals: eten moet klaar staan) 1950
Jaren 60/70: zeer recent
Vroeger weinig actie om te strijden naar gelijke rechten voor mannen en vrouwen
- Katholieke partijen: morele redenen waarbij vrouwen vooral aandacht moeten hebben voor 3 k’s (kerk,
keuken en kinderen)
o Katholiek: 3 taken voor vrouwen
- Socialistische partijen: sociale strijd voor hogere lonen (bij mannen) zou in gedrang kunnen komen
o De groep die kon werken werd groter
o Ze streefden dus niet naar toegang tot de arbeidsmarkt voor vrouwen
- Liberale partijen: vertegenwoordiging van de werkgevers die baat hadden bij lage lonen van vrouwen
o Lichte uitbuiting
➔ Katholieke en socialistische partij hebben jaren later wel een sterke actie opgericht voor vrouwen
- Tijdelijke kentering tijdens de twee wereldoorlogen: mannen ging naar het front, dus vrouwen moesten
aan de slag
o Mannen naar het front, dus vrouwen werden ingezet als reserve in de arbeidsmarkt
- Vrouwen werd ingezet op de arbeidsmarkt wanneer nodig, zonder volwaardige positie
o Vrouwen kregen geen volwaardige positie, het was een tussenpositie omdat de nood er was
1.1 Maatschappelijke ontwikkelingen
1.1.1 Demografie
Vergrijzing en ontgroening
- Op een bepaald moment, na WO2, zien we twee evoluties
o Vergrijzing: aandeel mensen die ouder worden en niet op de arbeidsmarkt tewerk gesteld
worden, groeit, dit betekent dat de kosten die gepaard gaan met sociale zekerheid toenemen
▪ Wordt problematisch omwille van combinatie ontgroening
o Ontgroening: aantal geboortes/nataliteit dalen
▪ Van 6 tot 8 kinderen → 2 tot 3 kinderen
- De groep die de stijgende kosten van sociale zekerheid moeten dragen, die groep daalt en de groep die
de sociale zekerheid nodig heeft dat stijgt
3
, Probleem: men moet de arbeidsmarkt uitbreiden
- Degene die de lasten dragen moeten groter worden, dus er moet toegang komen tot de arbeidsmarkt
voor vrouwen
1.1.2 Feminisme
Meer gelijke rechten voor mannen en vrouwen
Bv; Rosa Parks die een plaats wil op de bus in Amerika
50 jaar geleden: verschillende golven die moeilijk op te delen zijn, je kan het als een continuüm zien
Op een aantal momenten wordt dit zeer levendig, men hangt de feministische strijd op aan andere strijden
- Feminisme krijgt versnelde doorstart na de Tweede Wereldoorlog (1960 – 1970)
- Breder maatschappelijk protest, zoals mei ’68
o Strijd voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen
o Vrouwen namen het voortouw, mannen schikten zich in deze situatie
o Gevolg: protest acties kregen radicale vormen
e
- 1 golf: ontstaan in Frankrijk als studenterevolte tegen autoritair gezag
o Tegen de gevestigde machten, het autoritaire gezag van toen
o Paradox: men probeerde de studentenrevolte neer te slaan door autoritair te reageren, zo kreeg
het navolging wereldwijd
o Revolte voor sociale verandering, feministische strijd werd ook op dit moment gevoerd
- Overstijgen van cultuur, klasse en leeftijd
- Oprichting van Dolle Mina (internationale vrouwenbeweging)
o Radicaler
o Bezetting verzekeringskantoor in Antwerpen, vrouwelijke werknemers mochten niet roken op
werk maar mannen wel
o Verschillende lonen tussen mannen en vrouwen, versch promoties en kansen
o Miss België verkiezing verstoort, 1 vd leden had als infiltrante deelgenomen, de dolle mina’s
haalden een spandoek uit ‘halt aan de uitbuiting voor vrouwen’
- Radicalere vorm van feminisme: begin jaren 70
o Feministische strijd kreeg ook media aandacht
- Nood aan wijzigend gezinsbeleid
o Omwille van demografische ontwikkeling moesten vrouwen toegang krijgen tot arbeidsmarkt +
samenleving doen functioneren
o Stilaan overtuiging binnen de samenleving dat er nood is aan een wijzigend gezinsbeleid
2 Gezinsbeleidsmatige maatregelen: individueel
Het mogelijk maken tussen de combinatie van arbeid en gezin
2.1 Moederschapsverlof
Van moeders werd verwacht dat zij thuisbleven voor het huishouden
Wijzigende demografische en maatschappelijke ontwikkeling: andere vormen van gezinsbeleid nodig
- Duurtijd van 15 weken (federale materie)
- Minstens één week vooraf en minstens negen weken na de geboorte. Overige vijf weken zijn vrij te
verdelen (voor of na geboorte): gevolgen bij moeilijke zwangerschap
o Stel dat je vroeger bevalt, dan ben je je week ouderschapsverlof van ervoor kwijt
o Vreemde logica: gezinsbeleid kent sterke economische logica → tewerkstelling
- Moederschapsuitkering van 82% van het brutoloon (eerste maand) voor werknemers en 75%
daaropvolgende maanden
o Opnemen van moederschapsverlof heeft een financiële impact: vreemd
Infographic:
- Onderscheid moederschapsverlof in verschillende landen
- Weinig eenduidigheid in gezinsbeleid
4
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Gezinsbeleid
Hoofdstuk 2: Wat is gezinspedagogiek? De bestuurde ouder
Hoofdstuk 3: Een historisch perspectief op adviezen voor ouders
Hoofdstuk 4: Diversiteit van gezinnen
Hoofdstuk 5: Gezinsondersteuning in Vlaanderen, en de sociale cohesie
Hoofdstuk 6: Huis van het kind
Hoofdstuk 7: Interventies tussen gezin en samenleving
Hoofdstuk 8: Preventieve gezinsondersteuning, huizen van het kind, vroeg en nabij, pilootprojecten
Hoofdstuk 9: Meerouderschap - pleegzorg
Hoofdstuk 10: Adoptie
Hoofdstuk 11: Van verdeelde naar gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid
Examen
- Leidraad: lessen
Voorbeeldvragen:
- Het decreet opvoedingsondersteuning 2007 kreeg verschillende kritieken, 1 houdt verband met
onderscheid opvoedings- en gezinsondersteuning, leg uit wat dit onderscheid is en waarom dit
onderscheid een onderwerp van kritiek is
- De Parent child relation… - Paulo Freire – geef een historisch vb van hoe je de populariteit van
opvoedingsadviezen in een bepaald moment in de geschiedenis kan verklaren, maar ook hoe je
dit kan uitleggen vanuit de context van die tijd toen dat populair was
- Geef een reden waarom evidence based opvoedingsondersteuning een goed / geen goed idee
is
- Bespreek de begrippen vergrijzing en ontgroening en leg het verband tussen beide uit
- Wat is een peer home visiting program?
- Het belang van het kind wordt gezien als het ultieme tot overgaan naar pleegzorg, leg uit
waarom transparante communicatie en concrete invulling van het kind essentieel is.
EXAMEN: Relatie verdeelde en gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid!
2
,Hoofdstuk 1: Gezinsbeleid
Ouderlijke verantwoordelijkheid en publieke verantwoordelijkheid
Elke pedagogische daad is een interventie
- Reflectie over legitimering van vragen
o Wat legitimeert wat we doen? Waarom denken we dat het beter is om iets te doen dan niets?
- Relatie tussen privaat en publiek staat hierin centraal
Handboek: ‘het gezin is dood’ → vele ouders, vele gezinnen in verschillende vormen
Filmpje: Lady Gaga – stemrecht
- Strijd om stemrecht, gevoerd door vrouwen in VS
- Gendergelijkheid/ongelijkheid is een belangrijk thema in het spreken over gezinsbeleid
1 Historische inleiding
Maatschappelijke ontwikkelingen hebben het gezinsbeleid beïnvloedt (zoals: feministische golf)
Reclamebeelden: tonen aan op welke manier naar vrouwen werd gekeken
- Bv: ideaal beeld van het gezin – vrouw die kookt, man die klaar staat om te eten
- Bv: business man in pak die werken, geen sprake van vrouwen
- Bv: Douwe Egberts – twee rijke vrouwen die koffie drinken, geen arbeidersklasse
- Bv: 10 tips aan de dames om voor hun man te zorgen (zoals: eten moet klaar staan) 1950
Jaren 60/70: zeer recent
Vroeger weinig actie om te strijden naar gelijke rechten voor mannen en vrouwen
- Katholieke partijen: morele redenen waarbij vrouwen vooral aandacht moeten hebben voor 3 k’s (kerk,
keuken en kinderen)
o Katholiek: 3 taken voor vrouwen
- Socialistische partijen: sociale strijd voor hogere lonen (bij mannen) zou in gedrang kunnen komen
o De groep die kon werken werd groter
o Ze streefden dus niet naar toegang tot de arbeidsmarkt voor vrouwen
- Liberale partijen: vertegenwoordiging van de werkgevers die baat hadden bij lage lonen van vrouwen
o Lichte uitbuiting
➔ Katholieke en socialistische partij hebben jaren later wel een sterke actie opgericht voor vrouwen
- Tijdelijke kentering tijdens de twee wereldoorlogen: mannen ging naar het front, dus vrouwen moesten
aan de slag
o Mannen naar het front, dus vrouwen werden ingezet als reserve in de arbeidsmarkt
- Vrouwen werd ingezet op de arbeidsmarkt wanneer nodig, zonder volwaardige positie
o Vrouwen kregen geen volwaardige positie, het was een tussenpositie omdat de nood er was
1.1 Maatschappelijke ontwikkelingen
1.1.1 Demografie
Vergrijzing en ontgroening
- Op een bepaald moment, na WO2, zien we twee evoluties
o Vergrijzing: aandeel mensen die ouder worden en niet op de arbeidsmarkt tewerk gesteld
worden, groeit, dit betekent dat de kosten die gepaard gaan met sociale zekerheid toenemen
▪ Wordt problematisch omwille van combinatie ontgroening
o Ontgroening: aantal geboortes/nataliteit dalen
▪ Van 6 tot 8 kinderen → 2 tot 3 kinderen
- De groep die de stijgende kosten van sociale zekerheid moeten dragen, die groep daalt en de groep die
de sociale zekerheid nodig heeft dat stijgt
3
, Probleem: men moet de arbeidsmarkt uitbreiden
- Degene die de lasten dragen moeten groter worden, dus er moet toegang komen tot de arbeidsmarkt
voor vrouwen
1.1.2 Feminisme
Meer gelijke rechten voor mannen en vrouwen
Bv; Rosa Parks die een plaats wil op de bus in Amerika
50 jaar geleden: verschillende golven die moeilijk op te delen zijn, je kan het als een continuüm zien
Op een aantal momenten wordt dit zeer levendig, men hangt de feministische strijd op aan andere strijden
- Feminisme krijgt versnelde doorstart na de Tweede Wereldoorlog (1960 – 1970)
- Breder maatschappelijk protest, zoals mei ’68
o Strijd voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen
o Vrouwen namen het voortouw, mannen schikten zich in deze situatie
o Gevolg: protest acties kregen radicale vormen
e
- 1 golf: ontstaan in Frankrijk als studenterevolte tegen autoritair gezag
o Tegen de gevestigde machten, het autoritaire gezag van toen
o Paradox: men probeerde de studentenrevolte neer te slaan door autoritair te reageren, zo kreeg
het navolging wereldwijd
o Revolte voor sociale verandering, feministische strijd werd ook op dit moment gevoerd
- Overstijgen van cultuur, klasse en leeftijd
- Oprichting van Dolle Mina (internationale vrouwenbeweging)
o Radicaler
o Bezetting verzekeringskantoor in Antwerpen, vrouwelijke werknemers mochten niet roken op
werk maar mannen wel
o Verschillende lonen tussen mannen en vrouwen, versch promoties en kansen
o Miss België verkiezing verstoort, 1 vd leden had als infiltrante deelgenomen, de dolle mina’s
haalden een spandoek uit ‘halt aan de uitbuiting voor vrouwen’
- Radicalere vorm van feminisme: begin jaren 70
o Feministische strijd kreeg ook media aandacht
- Nood aan wijzigend gezinsbeleid
o Omwille van demografische ontwikkeling moesten vrouwen toegang krijgen tot arbeidsmarkt +
samenleving doen functioneren
o Stilaan overtuiging binnen de samenleving dat er nood is aan een wijzigend gezinsbeleid
2 Gezinsbeleidsmatige maatregelen: individueel
Het mogelijk maken tussen de combinatie van arbeid en gezin
2.1 Moederschapsverlof
Van moeders werd verwacht dat zij thuisbleven voor het huishouden
Wijzigende demografische en maatschappelijke ontwikkeling: andere vormen van gezinsbeleid nodig
- Duurtijd van 15 weken (federale materie)
- Minstens één week vooraf en minstens negen weken na de geboorte. Overige vijf weken zijn vrij te
verdelen (voor of na geboorte): gevolgen bij moeilijke zwangerschap
o Stel dat je vroeger bevalt, dan ben je je week ouderschapsverlof van ervoor kwijt
o Vreemde logica: gezinsbeleid kent sterke economische logica → tewerkstelling
- Moederschapsuitkering van 82% van het brutoloon (eerste maand) voor werknemers en 75%
daaropvolgende maanden
o Opnemen van moederschapsverlof heeft een financiële impact: vreemd
Infographic:
- Onderscheid moederschapsverlof in verschillende landen
- Weinig eenduidigheid in gezinsbeleid
4
