Samenvatting - Kwaliteit van leven bij mensen met GEP H2

Hoofdstuk 2: personen met gedragsstoornis



Inhoud
1. Gedragsstoornissen in de DSM-5.............................................................2
1.1 oppositionele-opstandige stoornis (ODD)...........................................3
1.2 Normoverschrijdend-gedragsstoornis (CD).........................................4
1.2 periodieke explosieve stoornis............................................................6
2. Prevalentie (hoe vaak) en comorbiditeit..................................................7
3. Diagnostiek..............................................................................................8
4. Etiologie.................................................................................................10
5.1 monocausale verklaringsmodellen...................................................11
5.2 Multicausale verklaringsmodellen.....................................................14




1

, 1.Gedragsstoornissen in de DSM-5
DSM-5: domein  disruptieve, impulsbeheersing en andere
gedragsstoornissen.

 Problemen hebben met zelfbeheersing met emoties en gedrag.
 Gedrag leidt tot  de rechten van andere gaat schenden
(eigendommen vernielen) en/of de persoon in conflict komt met
maatschappelijke normen/waarden of gezagsfiguren (luisteren naar
ouders).
 Het is een externaliserend stoornis  verstoorde relatie met de
omgeving. (grensoverschrijdend gedrag).

Welke stoornissen zitten in het domein DSM-5:

 ODD – oppositionele opstandige stoornis
 CD – normoverschrijdend gedrag stoornis
 Periodiek explosieve stoornis
 Persoonlijkheidsstoornissen – antisociale -
persoonlijkheidsstoornissen
 Pyromanie (niet vaak voorkomen  impulsbeheersingstoornissen
 innerlijke spanningen  brandstichten minder spanning)
 Kleptomanie (niet vaak voorkomen 
impulsbeheersingsstoornissen  innerlijke spanningen stelen 
minder spanning)
 Andere ongespecificeerde disruptieve, impulsbeheersing
(aantal kenmerken van bepaalde stoornissen maar niet voldoende
om een bepaalde stoornis te hebben)

Wij bespreken 3: ODD, CD, periodiek explosieve stoornis



 Centraal: problemen regulatie gedrag en emotioneel  toch
verschillen.

Normoverschrijding Oppositionele Periodiek explosieve
gedragsstoornissen (CD) opstandige stoornis stoornis
(ODD)
Onbeheerst gedrag Onbeheerst gedrag en Onbeheerste emotie
Bv. kinderen die agressief zijn emotie Extreem kwaad – niet in
naar dieren, stelen, Ruzie zoekend, bewust verhouding met de
brandstichten, weglopen van mensen irriteren, niet aanleiding
thuis luisteren.


 Ontstaan in de kindertijd/adolescentie  zeker CD en ODD

2

,  Gedrag voorkomt in normale ontwikkeling

3 belangrijke criteria wanneer stoornis volgens DSM-5?

 Gedrag meer voorkomt dan het ‘normale’ voor die leeftijd, gender en
cultuur.
 Gedrag langdurig aanhoudt.
 Gedrag in verschillende situatie.

1.1 oppositionele-opstandige stoornis (ODD)
A.
Een patroon bestaand uit een boze/prikkelbare stemming,
brutaal/uitdagend gedrag, of wraakzuchtigheid.
 minstens 6 maanden duurt
 4 van de symptomen 8  uit deze 3 categorieën
 vertoond tijdens interacties met minstens één persoon 
geen broer of zus is.


Boze/prikkelbare stemming
1. Verliest vaak zijn kalmte
2. Is vaak lichtgeraakt of snel geërgerd
3. Is vaak boos en ontevreden
Ruziezoekend/uitdagend gedrag
4. Maakt vaak ruzie met gezagsfiguren, of bij kinderen en adolescenten,
met volwassenen
5. Verzet zich vaak actief tegen of weigert te voldoen aan regels of
verzoeken van gezagsfiguren.
6. Ergert anderen vaak opzettelijk
7. Geeft anderen vaak de schuld van zijn fouten of wangedrag
Wraakzucht
8. Is in de afgelopen 6 maanden minstens 2x hatelijk of
wraakzuchtig geweest.


B.
De verstoring gedrag  lijdensdruk bij betrokkene of sociale omgeving
(gezin, klasgenoten, collegas) of heeft een negatieve invloed op het
sociale, schoolse of beroepsmatige functioneren of het functioneren op
andere belangrijke terreinen.


C.




3