Personen- en gezinsrecht
HT. 1: De mens
BOEK 2A NODIG CODEX
Er komt sws reken oefening bij erfenissenrecht! Of casus
AFDELING 1: Bestaan van de fysieke persoon
Fysieke persoon die bestaat:
- Hebben rechtspersoonlijkheid -> drager van rechten en plichten
- Begint bij geboorte en eindigt bij dood
De geboorte:
- Rechtspersoonlijkheid wordt slecht toegepast als het kind levend geboren worden +
het kind is levensvatbaar
Opmerking: soms worden aan de nog ongeboren vrucht bepaalde rechten toegekend (bv.
erven, het ontvangen van schenkingen en de erkenning) (art. 906, 328 BW)
Het ongeboren kind kan na zijn geboorte slechts aanspraak maken indien het reeds verwekt
was voor de rechten openvielen + kind moet levend en levensvatbaar geboren werd
KIND HEEFT GEEN RECHTSPERSOONLIJKHEID VOOR GEBOORTE (art 725 BW)
Embryobescherming:
De Embryowet van 11/05/2003 creëert een wettelijk kader voor onderzoek op menselijke
embryo’s:
- Onder bepaalde omstandigheden is onderzoek op menselijke embryo’s toegelaten
- Reproductief menselijk klonen = verboden
- Het gebruik van embryo’s voor commerciële doeleinden/ met eugenetisch oogmerk
= verboden
Abortus:
- Abortuswet van 15/10/2018 -> wet die vrijwillige abortus regelt
Art. 348, 349 en 352 Sw.: vruchtafdrijving bij een vrouw die daarin toestemde
- Vóór de regeling van de zwangerschapsonderbreking (3/04/1990) -> elke
opzettelijke zwangerschapsonderbreking met het doel de vrucht te doden -
> strafbaar
- Voorwaarden abortus (heden): ( alles hierbuiten is dus strafbaar!)
o De abortus moet gebeuren op verzoek + toestemming van de vrouw
o Uitgevoerd door een geneesheer in medisch verantwoorde omstandigheden
o Gedurende de eerste 84 dagen(12 weken) van de zwangerschap; stel vrouw
wordt verkracht en ontdekt in week 13 dan is dit GEEN geldige reden voor
abortus!!!! Enkel als het voortzetten van die zwangerschap gevaarlijk is voor
de vrouw OF als kind ongeneeslijk ziek is
1
, Dokter/ verpleegster kan niet gedwongen worden om aan de abortusprocedure mee te
werken
Aangifteverlichtingen n.a.v. de geboorte:
De aangifte van de geboorte moet binnen de 15 dagen na de bevalling gedaan worden door
vader/ moeder (art. 43 BW)
2
,De dood:
- De lichamelijke dood is het einde van de fysieke persoon + einde
van rechtspersoonlijkheid
- Er wordt automatisch een autopsie uitgevoerd op kinderen -18 die onverwacht
en medisch onverklaard overlijden (NIET indien ouders zich verzetten)
- Belangrijke juridische problemen m.b.t. het overlijden van een persoon:
1. Vaststelling van het overlijden:
- Problematiek is opgekomen bij transplantatiewet -> tijdstip van overlijden werd
cruciaal
Indien de door wordt vastgesteld met het oog op transplantatie: vaststelling moet
gebeuren door 3 geneesheren die met de transplantatie niets te maken hebben
- Een mens is dood: volledige afwezigheid van elke hersenwerking en geen wettelijk
criterium eigenlijk. Het belang van de discussie/tijdstip is de orgaantransplantatie.
2. Recht om rustig te sterven:
- Interventie in het stervenproces: men aanvaardt het recht om niet gestoord te
worden in zijn stervenproces, eenmaal dit is ingetreden
Iedereen heeft het recht om ongestoord te sterven: ‘onaantastbaarheid van het
sterfbed’
Therapeutische hardnekkigheid: alle ingrepen waardoor het stervenproces
kunstmatig wordt verlengd
- Medische handelingen met als oogmerk het doden: EUTHANASIE
De Euthanasiewet van 28/05/2002 creëert een wettelijk en deontologisch kader voor
euthanasie
Juridisch gezien is er geen zelfbeschikking over uw lichaam.
Therapeutische hardnekkigheid: iets wat eigenlijk niet kan maar is het verlengen van
het stervensproces.
EUTHANASIE:
- = ‘Het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een andere dan de betrokkende,
op diens verzoek’ (art. 2) -> geldig voor terminale patiënten + patiënten die zich in
een uitzichtloze situatie bevinden van aanhoudend en ondraaglijk lijden (zowel
fysiek als psychisch)
- Strafbaarheid: art 392-393 SW
- Toegelaten euthanasie (art 3): de voorwaarden zodat euthanasie niet als strafbaar
wordt gezien:
o Uitgevoerd door een arts
o Een vrijwillig, overwogen en herhaald verzoek, in schriftelijke vorm, door
een meerderjarige, handelsbekwame persoon/ ontvoogde minderjarige (of
wilsverklaring)
o Terminale toestand/ uitzichtloze toestand van aanhoudend lijden
Bij meerderjarigen: psychisch of fysisch (niet-terminaal)
Bij minderjarigen: fysisch + (terminale ziekte)
o Naleving van alle voorwaarden + procedures
o Wilsverklaring ben je niet echt veel mee, onomkeerbaarheid is een vereiste
volgens de wetenschap, dat de peatient dit weet!
De arts die de euthanasie toepaste, doet hiervan aangifte bij de federale Controle- en
3
, Evaluatiecommissie (art. 5-6 Euth.W.) -> kijkt na of de euthanasie in overeenstemming met
de wet is uitgevoerd
Art. 15: euthanasie volgens het boekje wordt gezien als een natuurlijke dood
- Euthanasie is geen mensrecht dus in katholieke ziekenhuizen kan u zeker niet
euthanasie vragen of eisen want u heeft geen recht.
4
HT. 1: De mens
BOEK 2A NODIG CODEX
Er komt sws reken oefening bij erfenissenrecht! Of casus
AFDELING 1: Bestaan van de fysieke persoon
Fysieke persoon die bestaat:
- Hebben rechtspersoonlijkheid -> drager van rechten en plichten
- Begint bij geboorte en eindigt bij dood
De geboorte:
- Rechtspersoonlijkheid wordt slecht toegepast als het kind levend geboren worden +
het kind is levensvatbaar
Opmerking: soms worden aan de nog ongeboren vrucht bepaalde rechten toegekend (bv.
erven, het ontvangen van schenkingen en de erkenning) (art. 906, 328 BW)
Het ongeboren kind kan na zijn geboorte slechts aanspraak maken indien het reeds verwekt
was voor de rechten openvielen + kind moet levend en levensvatbaar geboren werd
KIND HEEFT GEEN RECHTSPERSOONLIJKHEID VOOR GEBOORTE (art 725 BW)
Embryobescherming:
De Embryowet van 11/05/2003 creëert een wettelijk kader voor onderzoek op menselijke
embryo’s:
- Onder bepaalde omstandigheden is onderzoek op menselijke embryo’s toegelaten
- Reproductief menselijk klonen = verboden
- Het gebruik van embryo’s voor commerciële doeleinden/ met eugenetisch oogmerk
= verboden
Abortus:
- Abortuswet van 15/10/2018 -> wet die vrijwillige abortus regelt
Art. 348, 349 en 352 Sw.: vruchtafdrijving bij een vrouw die daarin toestemde
- Vóór de regeling van de zwangerschapsonderbreking (3/04/1990) -> elke
opzettelijke zwangerschapsonderbreking met het doel de vrucht te doden -
> strafbaar
- Voorwaarden abortus (heden): ( alles hierbuiten is dus strafbaar!)
o De abortus moet gebeuren op verzoek + toestemming van de vrouw
o Uitgevoerd door een geneesheer in medisch verantwoorde omstandigheden
o Gedurende de eerste 84 dagen(12 weken) van de zwangerschap; stel vrouw
wordt verkracht en ontdekt in week 13 dan is dit GEEN geldige reden voor
abortus!!!! Enkel als het voortzetten van die zwangerschap gevaarlijk is voor
de vrouw OF als kind ongeneeslijk ziek is
1
, Dokter/ verpleegster kan niet gedwongen worden om aan de abortusprocedure mee te
werken
Aangifteverlichtingen n.a.v. de geboorte:
De aangifte van de geboorte moet binnen de 15 dagen na de bevalling gedaan worden door
vader/ moeder (art. 43 BW)
2
,De dood:
- De lichamelijke dood is het einde van de fysieke persoon + einde
van rechtspersoonlijkheid
- Er wordt automatisch een autopsie uitgevoerd op kinderen -18 die onverwacht
en medisch onverklaard overlijden (NIET indien ouders zich verzetten)
- Belangrijke juridische problemen m.b.t. het overlijden van een persoon:
1. Vaststelling van het overlijden:
- Problematiek is opgekomen bij transplantatiewet -> tijdstip van overlijden werd
cruciaal
Indien de door wordt vastgesteld met het oog op transplantatie: vaststelling moet
gebeuren door 3 geneesheren die met de transplantatie niets te maken hebben
- Een mens is dood: volledige afwezigheid van elke hersenwerking en geen wettelijk
criterium eigenlijk. Het belang van de discussie/tijdstip is de orgaantransplantatie.
2. Recht om rustig te sterven:
- Interventie in het stervenproces: men aanvaardt het recht om niet gestoord te
worden in zijn stervenproces, eenmaal dit is ingetreden
Iedereen heeft het recht om ongestoord te sterven: ‘onaantastbaarheid van het
sterfbed’
Therapeutische hardnekkigheid: alle ingrepen waardoor het stervenproces
kunstmatig wordt verlengd
- Medische handelingen met als oogmerk het doden: EUTHANASIE
De Euthanasiewet van 28/05/2002 creëert een wettelijk en deontologisch kader voor
euthanasie
Juridisch gezien is er geen zelfbeschikking over uw lichaam.
Therapeutische hardnekkigheid: iets wat eigenlijk niet kan maar is het verlengen van
het stervensproces.
EUTHANASIE:
- = ‘Het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een andere dan de betrokkende,
op diens verzoek’ (art. 2) -> geldig voor terminale patiënten + patiënten die zich in
een uitzichtloze situatie bevinden van aanhoudend en ondraaglijk lijden (zowel
fysiek als psychisch)
- Strafbaarheid: art 392-393 SW
- Toegelaten euthanasie (art 3): de voorwaarden zodat euthanasie niet als strafbaar
wordt gezien:
o Uitgevoerd door een arts
o Een vrijwillig, overwogen en herhaald verzoek, in schriftelijke vorm, door
een meerderjarige, handelsbekwame persoon/ ontvoogde minderjarige (of
wilsverklaring)
o Terminale toestand/ uitzichtloze toestand van aanhoudend lijden
Bij meerderjarigen: psychisch of fysisch (niet-terminaal)
Bij minderjarigen: fysisch + (terminale ziekte)
o Naleving van alle voorwaarden + procedures
o Wilsverklaring ben je niet echt veel mee, onomkeerbaarheid is een vereiste
volgens de wetenschap, dat de peatient dit weet!
De arts die de euthanasie toepaste, doet hiervan aangifte bij de federale Controle- en
3
, Evaluatiecommissie (art. 5-6 Euth.W.) -> kijkt na of de euthanasie in overeenstemming met
de wet is uitgevoerd
Art. 15: euthanasie volgens het boekje wordt gezien als een natuurlijke dood
- Euthanasie is geen mensrecht dus in katholieke ziekenhuizen kan u zeker niet
euthanasie vragen of eisen want u heeft geen recht.
4
