Communicatieve ontwikkeling:
DEEL 1
Les 1: Communicatiemodel & microgenese van het
spreken
Bouwstenen van communicatie tussen mensen
1) Het probleem te situeren
2) Om te weten welke vaardigheden nodig zijn om tot een normale communicatie tussen
mensen te komen
3) Op welke disciplines en specialisatiedomeinen we kunnen beroep doen om een probleem in
de communicatie op te lossen
Communicatiemodel (auditief, verbaal)
Communicatiemodel (visueel, non-verbaal)
Communicatie via:
- Woorden
- Melodie (luidheid, intonatie, klemtoon en tempo)
- Non-verbaal gedrag
,80 à 90% van de communicatie via deze twee!
DUS observatie van het totale gedrag in de communicatie is cruciaal!
Communicatieve ontwikkeling: focus op taal, spraak en gehoor
Bouwstenen auditief model
- Boodschap
- Verwerking (taalproductie)
- Output (spraak)
- Medium (geluid)
- Input (zintuigen)
- Verwerking (taalbegrip)
(zie tekening)
Ruis op elk niveau in het model
1. Linguïstisch niveau
2. Psychologisch niveau
3. Akoestisch of op niveau van het zicht
4. Psychologisch niveau
5. Linguïstisch niveau
Intonantie + melodie komt altijd eerst!
Communicatieve ontwikkeling
Doel? Volwassen model
Wat zijn de voorwaarden voor en normale ontwikkeling van spraak en taal
Wat is de normale ontwikkeling van spraak en taal?
Zijn er onderliggende processen?
SAMENGEVAT
Input = gehoor (zintuigen)
Verwerking = taal (hersenen)
Output = spraak- en taalgedrag
Model voor woordproductie: Onderliggende processen om informatie
te verwerken
Voorbeeld: OLIFANT
Conceptualisatie
= het concept, het idee
Vb. grijs, slurf, dier, dikke poten
, Lexicon
Lexicon (persoonlijk woordenboek): het woord zelf
Het antwoord op het het gewenste concept
Vb. olifant, enkelvoud,
Grammaticale encodering
Woorden uit het lexicon worden geselecteerd en samengesteld om de juiste semantische relaties
tussen de woorden uit te drukken
Vb. ‘de olifant is groot’ en niet ‘de olifant zijn groot’
Fonologische encodering
klanken zoeken o.li.fant
Motorische planning
Het selecteren van articulatorische bewegingsdoelen
bij een nieuw woord begint het plan van nul, daarna is het herhaling en is het opgeslagen waardoor
je er niet meer over moet nadenken
Motorische programmering
Wijze, plaats en timing van een beweging
= een set van spiercommando’s die samengesteld wordt voordat de beweging wordt uitgevoerd
Aanpassing en afstemming van het motorisch plan
Motorische executie
Motorische plannen en programma’s worden omgezet in bewegingen van het spraakapparaat, het
woord wordt nu effectief uitgesproken
Model voor woordbegrip
Overdracht van het akoestisch signaal
Linkerhelft: spraakklanken, rechterhelft: melodie
(prosodie)
Probleem in auditieve cortex problemen met
spraakklanken maar je kan nog wel melodieën horen
Het beginstuk is belangrijk om klanken te onderscheiden
De gehoorzenuw gaat lui worden als er niets mee gedaan
wordt, dus niet te lang wachten met een hoortoestel
Decoderen: fonologische en semantische verwerking
De klanken die binnenkomen worden gelinkt met de betekenis van
woorden, als het woord herkent wordt kan het bij gevolg gekoppeld
worden aan een betekenis
DEEL 1
Les 1: Communicatiemodel & microgenese van het
spreken
Bouwstenen van communicatie tussen mensen
1) Het probleem te situeren
2) Om te weten welke vaardigheden nodig zijn om tot een normale communicatie tussen
mensen te komen
3) Op welke disciplines en specialisatiedomeinen we kunnen beroep doen om een probleem in
de communicatie op te lossen
Communicatiemodel (auditief, verbaal)
Communicatiemodel (visueel, non-verbaal)
Communicatie via:
- Woorden
- Melodie (luidheid, intonatie, klemtoon en tempo)
- Non-verbaal gedrag
,80 à 90% van de communicatie via deze twee!
DUS observatie van het totale gedrag in de communicatie is cruciaal!
Communicatieve ontwikkeling: focus op taal, spraak en gehoor
Bouwstenen auditief model
- Boodschap
- Verwerking (taalproductie)
- Output (spraak)
- Medium (geluid)
- Input (zintuigen)
- Verwerking (taalbegrip)
(zie tekening)
Ruis op elk niveau in het model
1. Linguïstisch niveau
2. Psychologisch niveau
3. Akoestisch of op niveau van het zicht
4. Psychologisch niveau
5. Linguïstisch niveau
Intonantie + melodie komt altijd eerst!
Communicatieve ontwikkeling
Doel? Volwassen model
Wat zijn de voorwaarden voor en normale ontwikkeling van spraak en taal
Wat is de normale ontwikkeling van spraak en taal?
Zijn er onderliggende processen?
SAMENGEVAT
Input = gehoor (zintuigen)
Verwerking = taal (hersenen)
Output = spraak- en taalgedrag
Model voor woordproductie: Onderliggende processen om informatie
te verwerken
Voorbeeld: OLIFANT
Conceptualisatie
= het concept, het idee
Vb. grijs, slurf, dier, dikke poten
, Lexicon
Lexicon (persoonlijk woordenboek): het woord zelf
Het antwoord op het het gewenste concept
Vb. olifant, enkelvoud,
Grammaticale encodering
Woorden uit het lexicon worden geselecteerd en samengesteld om de juiste semantische relaties
tussen de woorden uit te drukken
Vb. ‘de olifant is groot’ en niet ‘de olifant zijn groot’
Fonologische encodering
klanken zoeken o.li.fant
Motorische planning
Het selecteren van articulatorische bewegingsdoelen
bij een nieuw woord begint het plan van nul, daarna is het herhaling en is het opgeslagen waardoor
je er niet meer over moet nadenken
Motorische programmering
Wijze, plaats en timing van een beweging
= een set van spiercommando’s die samengesteld wordt voordat de beweging wordt uitgevoerd
Aanpassing en afstemming van het motorisch plan
Motorische executie
Motorische plannen en programma’s worden omgezet in bewegingen van het spraakapparaat, het
woord wordt nu effectief uitgesproken
Model voor woordbegrip
Overdracht van het akoestisch signaal
Linkerhelft: spraakklanken, rechterhelft: melodie
(prosodie)
Probleem in auditieve cortex problemen met
spraakklanken maar je kan nog wel melodieën horen
Het beginstuk is belangrijk om klanken te onderscheiden
De gehoorzenuw gaat lui worden als er niets mee gedaan
wordt, dus niet te lang wachten met een hoortoestel
Decoderen: fonologische en semantische verwerking
De klanken die binnenkomen worden gelinkt met de betekenis van
woorden, als het woord herkent wordt kan het bij gevolg gekoppeld
worden aan een betekenis
