WEEK 1: Beginselen (oorzaak verschillen fiscaal / vennootschappelijk)
- HS 1 t/m 3 Herleiding vd vennootschappelijke jaarrekening
1. CB Beginselen gkg
2. Lubbers: gkg en stelselkeuze
3. Kampschoer: verhouding IFRS-gkg
4. Van Offeren: de brug tussen principles en rules based accounting
5. Anderson: open normen in de fiscale wetgeving
6. RJ: stramien voor de jaarrekening
Herleiding van de vennootschappelijke jaarrekening
HS 2 Elementen van de vennootschappelijke jaarrekening en fiscale aangifte
De vennootschappelijke jaarrekening bestaat uit de volgende elementen:
- enkelvoudige balans
- enkelvoudige W&V
- toelichting
De fiscale jaarrekening bestaat uit:
- uitnodiging tot het doen van aangifte
- aangiftebiljet, bestaande uit:
- een fiscale jaarrekening met
fiscale balans
fiscale W&V
weergave per post van afwijkende waardering tov ven. Jaarrekening
- berekening van de winst dmv fiscale vermogensvergelijking en een verdere herleiding
tot het belastbare bedrag
- aantal fiscaal-technische vragen en toelichtingen tav algemene gegevens vd vennootschap
haar aandeelhouders en deelnemingen.
Gemeenschappelijke elementen
Uitgangspunt vennootschappelijke jaarrekening: Dutch GAAP of indien verplicht dan wel naar keuze
IFRS. Je kan IFRS geconsolideerd toepassen en enkelvoudig Dutch GAAP. Bij de
vennootschappelijke jaarrekening ligt het accent op een juiste bepaling van het vermogen én de winst
van een jaar. Het is niet primair bedoeld om inzicht te geven over de totaliteit van de winsten. Gaat om
vermogen en winst.
Uitgangspunten fiscale jaarrekening: totaalwinstbepaling van art 3.8 IB: gezamenlijke voordelen die
worden verkregen uit onderneming. Het gaat om wat tot de winst behoort. Totaalwinst belast de
nominale winst obv de euro-is-euro-regel.
art 3.25 IB: jaarwinstbegrip; winst wordt bepaald volgens gkg, met inachtneming van een bestendige
gedragslijn die onafhankelijk is van de vermoedelijke uitkomst. Deze gedragslijn kan alleen gewijzigd
worden indien gkg dit rechtvaardigt. Wanneer iets tot de winst behoort. De som van de jaarwinsten zal
in beginsel gelijk zijn aan de totaalwinst.
Fiscaal is men niet gebonden aan, maar kan zich ook niet beroepen op, de vennootschappelijke
winstbepalingsregels.
Vennootschappelijk heb je ‘normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd’ en fiscaal heb je gkg. Dit kan dus met elkaar op één lijn worden gesteld, mits het stelsel
niet:
- in strijd is met een wetsbepaling
- in strijd is met de algemene opzet van de belastingwet
- in strijd is met de beginselen van de belastingwetgeving
Vennootschappelijke jaarrekening: IASB grondbeginselen: toerekeningsbeginsel (accrual) en
continuïteitsbeginsel (going concern). De kwalitatieve kenmerken die hierbij horen zijn:
- begrijpelijkheid
- relevantie
1
, - betrouwbaarheid
- vergelijkbaarheid
- beperking ivm relevantie en betrouwbaarheid
- getrouwe weergave
Fiscaal gelden de volgende beginselen:
- realiteitszin (toerekening (accrual en matching) + realisatie)
- voorzichtigheid
- bedrijfscontinuïteit
- eenvoud
- bestendigheid
- liquiditeitsbeginsel
- balanscontinuïteit
Technieken herleiding vennootschappelijke jaarrekening tot fiscale aangifte twee technieken:
1. herleiding vanuit het vermogen (vermogensreconciliatie)
2. herleiding vanuit de resultatenrekening (winstreconciliatie)
1. Vermogensreconciliatie: vermogen dient te worden vergeleken met het vermogen aan het begin van
het jaar: de vermogensvergelijking. De som van de afzonderlijke activa en passiva vormt het
vermogen. Er geldt in dit geval dat iedere toename van het vermogen winst representeert en iedere
afname verlies. Dit is echter niet het geval. Er zijn mutaties die leiden tot een toe- of afname, maar die
hoeven geen winst te vormen. Correcties in de kapitaalsfeer zijn een voorbeeld hiervan. Het begin- en
eindvermogen dient dus te worden gecorrigeerd met correcties voor mutaties in de kapitaal sfeer.
Naast transacties in de kapitaalsfeer spelen de volgende elementen een rol:
- niet aftrekbare bedragen
- fiscale reserves
- vrijgestelde winstbestanddelen
- kostenaftrekbeperkingen
- stimuleringsregelingen
2. Winstreconciliatie: correcties van de winst die leiden tot het belastbare bedrag. In HS 4 wordt
ingegaan op elke afzonderlijke balanspost en deze methode dus!
HS 3 De oorzaak van verschillen tussen de vennootschappelijke jaarrekening en de fiscale
aangifte
Komt door andere doeleinden die worden nagestreefd. Vennootschappelijk moet oordeel gevormd
kunnen worden over het vermogen én het resultaat. Fiscaal is het doel om tot een grondslag voor
belastingheffing te komen. De berekening van de winst staat centraal en niet zozeer inzicht in het
vermogen.
Soorten verschillen:
- imperatief: fiscaal niet toelaatbaar verschil tov vennootschappelijke jaarrekening. Het verschil kan
niet worden voorkomen. Het verschil kan worden veroorzaakt doordat of:
- de waardebepalingsstelsels die voor de venn waardering als prijsgrondslag aanvaardbaar
zijn, niet fiscaal aanvaardbaar zijn en andersom; of
- de winstbepalingsstelsels die voor de venn winstbepaling als instandhoudingsdoelstelling
aanvaardbaar zijn, niet fiscaal aanvaardbaar zijn en andersom
Meest voorkomende soort verschillen. Oorzaken:
- Waarderingsstelsel: HK of fair value. Fiscaal meestal HK en vennootschappelijk vaker fair value.
Bijvoorbeeld een deelneming: vennootschappelijk op NVW en fiscaal op KP. Tegenwoordig is het wel
mogelijk om fiscaal ook te waarderen op fair value.
- Winstbepalingsstelsel: verschil in vrijgesteld dan wel aftrekbaar. Voorbeelden zijn de dvs, dus winst
uit de deelneming die fiscaal vrijgesteld wordt, en niet aftrekbare rente in de zin van art 10a en
afschrijvingsbeperking voor vastgoed.
- pseudo-facultatief: verschil in waarde- en winstbepalingsregels kan worden voorkomen door de
vennootschappelijke keuze aan de fiscale mogelijkheden aan te passen.
2
- HS 1 t/m 3 Herleiding vd vennootschappelijke jaarrekening
1. CB Beginselen gkg
2. Lubbers: gkg en stelselkeuze
3. Kampschoer: verhouding IFRS-gkg
4. Van Offeren: de brug tussen principles en rules based accounting
5. Anderson: open normen in de fiscale wetgeving
6. RJ: stramien voor de jaarrekening
Herleiding van de vennootschappelijke jaarrekening
HS 2 Elementen van de vennootschappelijke jaarrekening en fiscale aangifte
De vennootschappelijke jaarrekening bestaat uit de volgende elementen:
- enkelvoudige balans
- enkelvoudige W&V
- toelichting
De fiscale jaarrekening bestaat uit:
- uitnodiging tot het doen van aangifte
- aangiftebiljet, bestaande uit:
- een fiscale jaarrekening met
fiscale balans
fiscale W&V
weergave per post van afwijkende waardering tov ven. Jaarrekening
- berekening van de winst dmv fiscale vermogensvergelijking en een verdere herleiding
tot het belastbare bedrag
- aantal fiscaal-technische vragen en toelichtingen tav algemene gegevens vd vennootschap
haar aandeelhouders en deelnemingen.
Gemeenschappelijke elementen
Uitgangspunt vennootschappelijke jaarrekening: Dutch GAAP of indien verplicht dan wel naar keuze
IFRS. Je kan IFRS geconsolideerd toepassen en enkelvoudig Dutch GAAP. Bij de
vennootschappelijke jaarrekening ligt het accent op een juiste bepaling van het vermogen én de winst
van een jaar. Het is niet primair bedoeld om inzicht te geven over de totaliteit van de winsten. Gaat om
vermogen en winst.
Uitgangspunten fiscale jaarrekening: totaalwinstbepaling van art 3.8 IB: gezamenlijke voordelen die
worden verkregen uit onderneming. Het gaat om wat tot de winst behoort. Totaalwinst belast de
nominale winst obv de euro-is-euro-regel.
art 3.25 IB: jaarwinstbegrip; winst wordt bepaald volgens gkg, met inachtneming van een bestendige
gedragslijn die onafhankelijk is van de vermoedelijke uitkomst. Deze gedragslijn kan alleen gewijzigd
worden indien gkg dit rechtvaardigt. Wanneer iets tot de winst behoort. De som van de jaarwinsten zal
in beginsel gelijk zijn aan de totaalwinst.
Fiscaal is men niet gebonden aan, maar kan zich ook niet beroepen op, de vennootschappelijke
winstbepalingsregels.
Vennootschappelijk heb je ‘normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd’ en fiscaal heb je gkg. Dit kan dus met elkaar op één lijn worden gesteld, mits het stelsel
niet:
- in strijd is met een wetsbepaling
- in strijd is met de algemene opzet van de belastingwet
- in strijd is met de beginselen van de belastingwetgeving
Vennootschappelijke jaarrekening: IASB grondbeginselen: toerekeningsbeginsel (accrual) en
continuïteitsbeginsel (going concern). De kwalitatieve kenmerken die hierbij horen zijn:
- begrijpelijkheid
- relevantie
1
, - betrouwbaarheid
- vergelijkbaarheid
- beperking ivm relevantie en betrouwbaarheid
- getrouwe weergave
Fiscaal gelden de volgende beginselen:
- realiteitszin (toerekening (accrual en matching) + realisatie)
- voorzichtigheid
- bedrijfscontinuïteit
- eenvoud
- bestendigheid
- liquiditeitsbeginsel
- balanscontinuïteit
Technieken herleiding vennootschappelijke jaarrekening tot fiscale aangifte twee technieken:
1. herleiding vanuit het vermogen (vermogensreconciliatie)
2. herleiding vanuit de resultatenrekening (winstreconciliatie)
1. Vermogensreconciliatie: vermogen dient te worden vergeleken met het vermogen aan het begin van
het jaar: de vermogensvergelijking. De som van de afzonderlijke activa en passiva vormt het
vermogen. Er geldt in dit geval dat iedere toename van het vermogen winst representeert en iedere
afname verlies. Dit is echter niet het geval. Er zijn mutaties die leiden tot een toe- of afname, maar die
hoeven geen winst te vormen. Correcties in de kapitaalsfeer zijn een voorbeeld hiervan. Het begin- en
eindvermogen dient dus te worden gecorrigeerd met correcties voor mutaties in de kapitaal sfeer.
Naast transacties in de kapitaalsfeer spelen de volgende elementen een rol:
- niet aftrekbare bedragen
- fiscale reserves
- vrijgestelde winstbestanddelen
- kostenaftrekbeperkingen
- stimuleringsregelingen
2. Winstreconciliatie: correcties van de winst die leiden tot het belastbare bedrag. In HS 4 wordt
ingegaan op elke afzonderlijke balanspost en deze methode dus!
HS 3 De oorzaak van verschillen tussen de vennootschappelijke jaarrekening en de fiscale
aangifte
Komt door andere doeleinden die worden nagestreefd. Vennootschappelijk moet oordeel gevormd
kunnen worden over het vermogen én het resultaat. Fiscaal is het doel om tot een grondslag voor
belastingheffing te komen. De berekening van de winst staat centraal en niet zozeer inzicht in het
vermogen.
Soorten verschillen:
- imperatief: fiscaal niet toelaatbaar verschil tov vennootschappelijke jaarrekening. Het verschil kan
niet worden voorkomen. Het verschil kan worden veroorzaakt doordat of:
- de waardebepalingsstelsels die voor de venn waardering als prijsgrondslag aanvaardbaar
zijn, niet fiscaal aanvaardbaar zijn en andersom; of
- de winstbepalingsstelsels die voor de venn winstbepaling als instandhoudingsdoelstelling
aanvaardbaar zijn, niet fiscaal aanvaardbaar zijn en andersom
Meest voorkomende soort verschillen. Oorzaken:
- Waarderingsstelsel: HK of fair value. Fiscaal meestal HK en vennootschappelijk vaker fair value.
Bijvoorbeeld een deelneming: vennootschappelijk op NVW en fiscaal op KP. Tegenwoordig is het wel
mogelijk om fiscaal ook te waarderen op fair value.
- Winstbepalingsstelsel: verschil in vrijgesteld dan wel aftrekbaar. Voorbeelden zijn de dvs, dus winst
uit de deelneming die fiscaal vrijgesteld wordt, en niet aftrekbare rente in de zin van art 10a en
afschrijvingsbeperking voor vastgoed.
- pseudo-facultatief: verschil in waarde- en winstbepalingsregels kan worden voorkomen door de
vennootschappelijke keuze aan de fiscale mogelijkheden aan te passen.
2
