Samenvatting
Strafprocesrec
ht
Hanne van der Velden
2023-2024
,Inhoud
Algemene beginselen van het strafprocesrecht......................................................................................5
Hoofdstuk 1. Definitie.........................................................................................................................5
Definitie..........................................................................................................................................5
Onderscheid materieel en formeel strafrecht.................................................................................5
Doelstellingen van het strafproces..................................................................................................6
Hoofdstuk 2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging......................................................................7
Principe...........................................................................................................................................7
Common law landen.......................................................................................................................7
Continentale landen.......................................................................................................................7
Hoofdstuk 3. Verloop van het strafproces...........................................................................................7
Het vooronderzoek.........................................................................................................................7
Kenmerken van het vooronderzoek................................................................................................9
Kenmerken van het onderzoek ten gronde...................................................................................11
Hoofdstuk 4. Actoren in het strafproces...........................................................................................12
De verdachte.................................................................................................................................13
Het slachtoffer..............................................................................................................................14
Burgerlijke partij...........................................................................................................................15
De burgerlijke aansprakelijke partij (BAP).....................................................................................15
De tussenkomende partij..............................................................................................................15
De politie......................................................................................................................................16
Het openbaar ministerie...............................................................................................................18
De onderzoeksrechter...................................................................................................................19
De onderzoeksgerechten..............................................................................................................20
De vonnisgerechten......................................................................................................................21
De strafuitvoeringsrechtbanken....................................................................................................22
Justitieassistenten en justitiehuizen.............................................................................................22
Tuchtrechtbanken.........................................................................................................................22
Hoofdstuk 5. Beleidsorganen in het strafproces...............................................................................22
De minister van Justitie.................................................................................................................22
Het college van procureurs-generaal............................................................................................22
De procureur des Konings.............................................................................................................23
De raad van procureurs des Konings.............................................................................................23
Deel I De rechten van de verdediging in strafzaken..............................................................................23
Hoofdstuk 1. Algemene begrippen...................................................................................................23
1
, Begrip en oorsprong.....................................................................................................................23
Toepassingsgebied........................................................................................................................23
Hoofdstuk 2. Overzicht.....................................................................................................................24
Recht op toegang tot de recht......................................................................................................24
Recht op een eerlijk proces...........................................................................................................25
Recht op een openbaar proces.....................................................................................................25
Behandeling zaak binnen een redelijke termijn............................................................................26
Recht niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen.......................................................27
Vermoeden van onschuld (art. 6.2 EVRM)....................................................................................28
Rechten van verdediging (art. 6.3 EVRM).....................................................................................29
Hoofdstuk 3. Wettelijke waarborgen bij beperkingen van bepaalde grondrechten..........................31
Recht op persoonlijke vrijheid......................................................................................................31
Recht op eerbiediging van de private levenssfeer.........................................................................31
Deel II De vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien.......................................................................32
Hoofdstuk 1. De strafvordering.........................................................................................................32
Algemene beginselen...................................................................................................................32
Personen die de strafvordering uitoefenen..................................................................................32
Wijze waarop de strafvordering wordt uitgeoefend.....................................................................32
Personen tegen wie de strafvordering wordt uitgeoefend...........................................................36
Prejudiciële vragen en prejudiciële geschillen..............................................................................37
Verval van de strafvordering.........................................................................................................38
Hoofdstuk 2. De burgerlijke vordering..............................................................................................39
Algemene beginselen...................................................................................................................39
Personen die de burgerlijke vordering uitoefenen........................................................................39
Personen tegen wie de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend.................................................39
Gevallen waarin geen burgerlijke partijstelling mogelijk is...........................................................39
Voorwerp van de burgerlijke vordering........................................................................................39
Wijze waarop de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend...........................................................39
Het verval van de burgerlijke vordering........................................................................................40
Gezag strafrechtelijk gewijsde t.a.v. burgerlijk gewijsde...............................................................40
Hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden....................................................................41
Deel III Het vooronderzoek in strafzaken..............................................................................................41
Hoofdstuk 1. Wijze waarop het onderzoek gevoerd wordt...............................................................41
Wijze waarop misdrijven ter kennis komen van de overheid........................................................41
Wijze waarop misdrijven worden opgespoord en vastgesteld......................................................42
Opsporing en vaststelling van misdrijven en het EVRM................................................................42
2
, Hoofdstuk 2. Personen belast met de opsporing en vaststelling van misdrijven..............................43
Algemene beginselen...................................................................................................................43
Hoofdstuk 3. Het opsporingsonderzoek............................................................................................43
Begrip...........................................................................................................................................43
De heterdaadprocedure................................................................................................................44
De proactieve recherche...............................................................................................................44
De bijzondere opsporingsmethoden.............................................................................................44
Het ‘kaalpluk-onderzoek’..............................................................................................................46
Afsluiting van het opsporingsonderzoek.......................................................................................46
Hoofdstuk 4. Het gerechtelijk onderzoek..........................................................................................47
Begrip...........................................................................................................................................47
Taakomschrijving van de OR.........................................................................................................47
Saisine van de OR..........................................................................................................................47
Verhouding onderzoeksrechter-procureur des Konings................................................................47
Rechten inverdenkinggestelde en burgerlijke partij tijdens het GO..............................................48
De regeling der rechtspleging.......................................................................................................49
Controle door de kamer van inbeschuldigingstelling....................................................................50
Hoofdstuk 5. Onderzoeksverrichtingen.............................................................................................50
Het opnemen van klachten en aangiften......................................................................................50
Identiteitscontroles en het houden van gegevensbestanden.......................................................50
Plaatsbezoek.................................................................................................................................51
Psychologisch onderzoek verdachte.............................................................................................51
Observatie....................................................................................................................................51
Ondervraging van de verdachte....................................................................................................51
Inverdenkingstelling van de verdachte.........................................................................................53
Getuigenverhoor...........................................................................................................................53
Inwinnen van bankgegevens.........................................................................................................55
Deskundigenonderzoek................................................................................................................55
DNA-onderzoek............................................................................................................................55
Inobservatiestelling.......................................................................................................................55
Fouillering.....................................................................................................................................56
Onderzoek aan het lichaam..........................................................................................................56
Huiszoeking...................................................................................................................................56
Andere ‘zoekingen’.......................................................................................................................57
Inkijkoperatie................................................................................................................................57
Inbeslagneming............................................................................................................................57
3
Strafprocesrec
ht
Hanne van der Velden
2023-2024
,Inhoud
Algemene beginselen van het strafprocesrecht......................................................................................5
Hoofdstuk 1. Definitie.........................................................................................................................5
Definitie..........................................................................................................................................5
Onderscheid materieel en formeel strafrecht.................................................................................5
Doelstellingen van het strafproces..................................................................................................6
Hoofdstuk 2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging......................................................................7
Principe...........................................................................................................................................7
Common law landen.......................................................................................................................7
Continentale landen.......................................................................................................................7
Hoofdstuk 3. Verloop van het strafproces...........................................................................................7
Het vooronderzoek.........................................................................................................................7
Kenmerken van het vooronderzoek................................................................................................9
Kenmerken van het onderzoek ten gronde...................................................................................11
Hoofdstuk 4. Actoren in het strafproces...........................................................................................12
De verdachte.................................................................................................................................13
Het slachtoffer..............................................................................................................................14
Burgerlijke partij...........................................................................................................................15
De burgerlijke aansprakelijke partij (BAP).....................................................................................15
De tussenkomende partij..............................................................................................................15
De politie......................................................................................................................................16
Het openbaar ministerie...............................................................................................................18
De onderzoeksrechter...................................................................................................................19
De onderzoeksgerechten..............................................................................................................20
De vonnisgerechten......................................................................................................................21
De strafuitvoeringsrechtbanken....................................................................................................22
Justitieassistenten en justitiehuizen.............................................................................................22
Tuchtrechtbanken.........................................................................................................................22
Hoofdstuk 5. Beleidsorganen in het strafproces...............................................................................22
De minister van Justitie.................................................................................................................22
Het college van procureurs-generaal............................................................................................22
De procureur des Konings.............................................................................................................23
De raad van procureurs des Konings.............................................................................................23
Deel I De rechten van de verdediging in strafzaken..............................................................................23
Hoofdstuk 1. Algemene begrippen...................................................................................................23
1
, Begrip en oorsprong.....................................................................................................................23
Toepassingsgebied........................................................................................................................23
Hoofdstuk 2. Overzicht.....................................................................................................................24
Recht op toegang tot de recht......................................................................................................24
Recht op een eerlijk proces...........................................................................................................25
Recht op een openbaar proces.....................................................................................................25
Behandeling zaak binnen een redelijke termijn............................................................................26
Recht niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen.......................................................27
Vermoeden van onschuld (art. 6.2 EVRM)....................................................................................28
Rechten van verdediging (art. 6.3 EVRM).....................................................................................29
Hoofdstuk 3. Wettelijke waarborgen bij beperkingen van bepaalde grondrechten..........................31
Recht op persoonlijke vrijheid......................................................................................................31
Recht op eerbiediging van de private levenssfeer.........................................................................31
Deel II De vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien.......................................................................32
Hoofdstuk 1. De strafvordering.........................................................................................................32
Algemene beginselen...................................................................................................................32
Personen die de strafvordering uitoefenen..................................................................................32
Wijze waarop de strafvordering wordt uitgeoefend.....................................................................32
Personen tegen wie de strafvordering wordt uitgeoefend...........................................................36
Prejudiciële vragen en prejudiciële geschillen..............................................................................37
Verval van de strafvordering.........................................................................................................38
Hoofdstuk 2. De burgerlijke vordering..............................................................................................39
Algemene beginselen...................................................................................................................39
Personen die de burgerlijke vordering uitoefenen........................................................................39
Personen tegen wie de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend.................................................39
Gevallen waarin geen burgerlijke partijstelling mogelijk is...........................................................39
Voorwerp van de burgerlijke vordering........................................................................................39
Wijze waarop de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend...........................................................39
Het verval van de burgerlijke vordering........................................................................................40
Gezag strafrechtelijk gewijsde t.a.v. burgerlijk gewijsde...............................................................40
Hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden....................................................................41
Deel III Het vooronderzoek in strafzaken..............................................................................................41
Hoofdstuk 1. Wijze waarop het onderzoek gevoerd wordt...............................................................41
Wijze waarop misdrijven ter kennis komen van de overheid........................................................41
Wijze waarop misdrijven worden opgespoord en vastgesteld......................................................42
Opsporing en vaststelling van misdrijven en het EVRM................................................................42
2
, Hoofdstuk 2. Personen belast met de opsporing en vaststelling van misdrijven..............................43
Algemene beginselen...................................................................................................................43
Hoofdstuk 3. Het opsporingsonderzoek............................................................................................43
Begrip...........................................................................................................................................43
De heterdaadprocedure................................................................................................................44
De proactieve recherche...............................................................................................................44
De bijzondere opsporingsmethoden.............................................................................................44
Het ‘kaalpluk-onderzoek’..............................................................................................................46
Afsluiting van het opsporingsonderzoek.......................................................................................46
Hoofdstuk 4. Het gerechtelijk onderzoek..........................................................................................47
Begrip...........................................................................................................................................47
Taakomschrijving van de OR.........................................................................................................47
Saisine van de OR..........................................................................................................................47
Verhouding onderzoeksrechter-procureur des Konings................................................................47
Rechten inverdenkinggestelde en burgerlijke partij tijdens het GO..............................................48
De regeling der rechtspleging.......................................................................................................49
Controle door de kamer van inbeschuldigingstelling....................................................................50
Hoofdstuk 5. Onderzoeksverrichtingen.............................................................................................50
Het opnemen van klachten en aangiften......................................................................................50
Identiteitscontroles en het houden van gegevensbestanden.......................................................50
Plaatsbezoek.................................................................................................................................51
Psychologisch onderzoek verdachte.............................................................................................51
Observatie....................................................................................................................................51
Ondervraging van de verdachte....................................................................................................51
Inverdenkingstelling van de verdachte.........................................................................................53
Getuigenverhoor...........................................................................................................................53
Inwinnen van bankgegevens.........................................................................................................55
Deskundigenonderzoek................................................................................................................55
DNA-onderzoek............................................................................................................................55
Inobservatiestelling.......................................................................................................................55
Fouillering.....................................................................................................................................56
Onderzoek aan het lichaam..........................................................................................................56
Huiszoeking...................................................................................................................................56
Andere ‘zoekingen’.......................................................................................................................57
Inkijkoperatie................................................................................................................................57
Inbeslagneming............................................................................................................................57
3
