Risicotaxatie hoorcolleges
Hoorcollege 1
Waarom risicotaxatie?
Risicotaxatie: Alle protectieve en risicofactoren binnen het gezin en zijn context afwegen om te
komen tot een verklarende analyse en een beoordeling van de ernst van de situatie. Dit is basis voor
je interventieperspectief.
We hebben een aantal feiten: wat gaan we doen? Moet er actie ondernomen worden of niet?
Hoe zou het ‘’moeten’’?
- Systematisch, wetenschappelijk onderbouwd
- Samen met diverse betrokkenen (gezin, collega’s)
- Transparant: laat zien waarmee je bezig bent
- Klinisch specifiek: behandel iedere casus als een unieke casus. Je mag best vanuit een theorie
verklaren, maar kijk naar verschillende theorieën en invalshoeken.
- Cyclisch: iets wat niet stopt.
- Nooit vaststaand, situatie van DAT moment
- Altijd onzeker: je kunt iets niet volledig zeker weten. Als je maar de kwaliteit van de twijfel
verhoogt. Gebruik veel bronnen, methoden, instrumenten. Hiermee zorg je ervoor dat je de
kwaliteit wel verhoogt, waardoor de twijfel af kan nemen.
Wat zorgt ervoor dat risicotaxatie zo ingewikkeld is?
- Complexe problematiek
- Gekleurde informatie, alle informanten hebben hun eigen perspectief
- Veel emoties bij alle partijen (ook een hulpverlener)
- Tijdsdruk, vandaag of nu een beslissing moeten maken
- Weerstand vanuit het gezin, relatie en veiligheid
- Het kan handelingsverlegenheid oproepen bij hulpverleners, omdat het thema’s zijn die
moeilijk zijn.
- Je moet oordelen op basis van onvolledig informatie
- Je kan geen causale relatie zomaar maken: kind komt met blauwe plekken op school, is er dan
wel sprake van mishandeling of is het kind van het klimrek gevallen?
- Er zijn beperkte interventiemogelijkheden binnen de jeugdzorgmaatregelen
Wat moeten we proberen?
- De kwaliteit van de twijfel verhogen
- Shared decision making: je maakt beslissingen samen
In alle stappen staat het volgende centraal volgens de kernconcepten van de NVO:
1. Dialogisch en transparant: samen met alle partijen kijken of wat we doen nog ‘’goed’’ is, met
betrokkenen spreken
2. Systeemgericht: je houdt rekening met het gezin
3. Veranderingsgericht: wat is het probleem, maar wat gaat er al goed? Beschermende factoren,
fijn netwerk.
Stap 1: klachtanalyse
Het probleem wordt beleefd door de aanmelder of de individu geformuleerd in eigen woorden.
Dit kan zijn op; gedrag van de jeugdige, situatie van de jeugdige, gevolgen van het gedrag of
de situatie voor de jeugdige zelf/de omgeving.
Op basis van de klachtanalyse:
, - Welke informatie wil je verzamelen?
- Met wie wil je in gesprek gaan?
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Je ziet dat de klachtenanalyse terugkomt in
de casus.
Stap 2a: Probleemanalyse in orthopedagogisch kader
- Hier blijf je zo concreet mogelijk: je doet geen aannames (vermoedelijk, er kan worden
geconcludeerd dat). Dat mag dus niet. Hetgeen je observeert, dat pas je dan ook toe.
- Korte samenvatting van eerdere hulpverlening
- Een beschrijving zonder interpretatie
- De ordening van de beschrijving is op basis van een model of een bepaald kader
Dat ordenen kan middels het CAP-J model of het Framework model
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Je ziet dat de kernconcepten (dialogisch,
systemisch en veranderingsgericht) terugkomen in de casus.
Stap 2b: risico- en protectieve factoren
- Ordening van de gedrags, ontwikkelings, leer en opvoedingsproblematiek en de elementen
en factoren die de ontwikkeling belemmeren dan wel positief beïnvloeden.
- Geen herhaling van de klacht, maar door onderzoek bewezen factoren (literatuur)
- Hiervoor gebruik je modellen, zoals het balansmodel van Bakker.
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Welke risicofactoren en beschermende
factoren zijn er?
Dit kun je indelen op drie diverse niveaus
1. Micro (het gezin zelf)
2. Meso (netwerk, waar ze wonen)
3. Macro (schulden, cultuur, werkloosheid etc)
Stap 2c: Ernsttaxatie
- Hoe wegen de beschermende en risicofactoren tegen elkaar op?
- Op welk niveau ligt dit dan precies; micro, meso, macro?
Hoorcollege 1
Waarom risicotaxatie?
Risicotaxatie: Alle protectieve en risicofactoren binnen het gezin en zijn context afwegen om te
komen tot een verklarende analyse en een beoordeling van de ernst van de situatie. Dit is basis voor
je interventieperspectief.
We hebben een aantal feiten: wat gaan we doen? Moet er actie ondernomen worden of niet?
Hoe zou het ‘’moeten’’?
- Systematisch, wetenschappelijk onderbouwd
- Samen met diverse betrokkenen (gezin, collega’s)
- Transparant: laat zien waarmee je bezig bent
- Klinisch specifiek: behandel iedere casus als een unieke casus. Je mag best vanuit een theorie
verklaren, maar kijk naar verschillende theorieën en invalshoeken.
- Cyclisch: iets wat niet stopt.
- Nooit vaststaand, situatie van DAT moment
- Altijd onzeker: je kunt iets niet volledig zeker weten. Als je maar de kwaliteit van de twijfel
verhoogt. Gebruik veel bronnen, methoden, instrumenten. Hiermee zorg je ervoor dat je de
kwaliteit wel verhoogt, waardoor de twijfel af kan nemen.
Wat zorgt ervoor dat risicotaxatie zo ingewikkeld is?
- Complexe problematiek
- Gekleurde informatie, alle informanten hebben hun eigen perspectief
- Veel emoties bij alle partijen (ook een hulpverlener)
- Tijdsdruk, vandaag of nu een beslissing moeten maken
- Weerstand vanuit het gezin, relatie en veiligheid
- Het kan handelingsverlegenheid oproepen bij hulpverleners, omdat het thema’s zijn die
moeilijk zijn.
- Je moet oordelen op basis van onvolledig informatie
- Je kan geen causale relatie zomaar maken: kind komt met blauwe plekken op school, is er dan
wel sprake van mishandeling of is het kind van het klimrek gevallen?
- Er zijn beperkte interventiemogelijkheden binnen de jeugdzorgmaatregelen
Wat moeten we proberen?
- De kwaliteit van de twijfel verhogen
- Shared decision making: je maakt beslissingen samen
In alle stappen staat het volgende centraal volgens de kernconcepten van de NVO:
1. Dialogisch en transparant: samen met alle partijen kijken of wat we doen nog ‘’goed’’ is, met
betrokkenen spreken
2. Systeemgericht: je houdt rekening met het gezin
3. Veranderingsgericht: wat is het probleem, maar wat gaat er al goed? Beschermende factoren,
fijn netwerk.
Stap 1: klachtanalyse
Het probleem wordt beleefd door de aanmelder of de individu geformuleerd in eigen woorden.
Dit kan zijn op; gedrag van de jeugdige, situatie van de jeugdige, gevolgen van het gedrag of
de situatie voor de jeugdige zelf/de omgeving.
Op basis van de klachtanalyse:
, - Welke informatie wil je verzamelen?
- Met wie wil je in gesprek gaan?
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Je ziet dat de klachtenanalyse terugkomt in
de casus.
Stap 2a: Probleemanalyse in orthopedagogisch kader
- Hier blijf je zo concreet mogelijk: je doet geen aannames (vermoedelijk, er kan worden
geconcludeerd dat). Dat mag dus niet. Hetgeen je observeert, dat pas je dan ook toe.
- Korte samenvatting van eerdere hulpverlening
- Een beschrijving zonder interpretatie
- De ordening van de beschrijving is op basis van een model of een bepaald kader
Dat ordenen kan middels het CAP-J model of het Framework model
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Je ziet dat de kernconcepten (dialogisch,
systemisch en veranderingsgericht) terugkomen in de casus.
Stap 2b: risico- en protectieve factoren
- Ordening van de gedrags, ontwikkelings, leer en opvoedingsproblematiek en de elementen
en factoren die de ontwikkeling belemmeren dan wel positief beïnvloeden.
- Geen herhaling van de klacht, maar door onderzoek bewezen factoren (literatuur)
- Hiervoor gebruik je modellen, zoals het balansmodel van Bakker.
Kijk even naar de casus die beschikbaar is/wordt gesteld. Welke risicofactoren en beschermende
factoren zijn er?
Dit kun je indelen op drie diverse niveaus
1. Micro (het gezin zelf)
2. Meso (netwerk, waar ze wonen)
3. Macro (schulden, cultuur, werkloosheid etc)
Stap 2c: Ernsttaxatie
- Hoe wegen de beschermende en risicofactoren tegen elkaar op?
- Op welk niveau ligt dit dan precies; micro, meso, macro?
