TRANSFUSIE
BLOEDDONATIE, DE ESSENTIELE BASIS
INLEIDING BLOEDTRANSFUSIE
• Hoe word je een bloeddonor?
- Gewicht: min 50kg
- Hemoglobinegehalte: man vanaf 12,5 g/dl en vrouwen vanaf 13,5 g/dl
- Leeftijd: vanaf 18jaar tot …
• De afname
- Bloed: max 4 keer per jaar – 450ml
- Plasma: om de 2 weken – 650ml
- Bloedplaatjes: om de 2 weken – 500ml
• Wanneer kan bloedgeven niet?
- Homoseksuele mannen die minder dan 4 maanden geleden seks hadden
Reden? VENSTERPERIODE
= vanaf het moment van de besmetting tot het tijdstip wanneer het virus in het
bloed kan worden opgespoord (adhv antistofbepaling)
- Varieert nav het micro-organisme:
a) HIV: 3 maand
b) HCV: 6 tot 12 maand
c) Syfilis: 6 maand
SAMENSTELLING VAN ONS BLOED
- 8% vh lichaamsgewicht
- Bloed: complexe lichaamsvloeistof
o 45% cellulaire structuren
▪ Erytrocyten, leukocyten, trombocyten
o 55% bloedplasma
▪ 90% water
▪ 2% organische stoffen
▪ 8% eiwitten
● Albumine
● Globulines (alpha beta en gamma)
● Fibrinogeen
1
, - Beschikbare bloedcomponenten:
A) Rode Bloedcellen
B) Bloedplaatjes
C) Witte bloedcellen
D) Plasma en plasmaderivaten
BESCHIKBARE BLOEDCOMPONENTEN
Volbloeddonatie: alle bestanddelen worden afgenomen en daarna gescheiden en verwerkt
tot verschillende componenten
Aferese: Grotere hoeveelheid van 1 bepaald bestanddeel wordt afgenomen, de rest wordt
teruggegeven aan de donor
- Plasmaferese: plasma wordt vervangen door substitutievloeistof
- Cytaferese: bep.cellulaire bestanddelen worden verwijderd (trombaferese) of
geselecteerd (vb stamcellen)
• Scheiding van componenten
Na afname wordt het volbloed dmv centrifugatie gescheiden in 3 componenten:
- Erytrocyten
- Plasma
- Buffy coat
o Hieruit worden trombocyten verkregen
A) CPD= Citraat fosfaat dextrose
à anticoagulans
B) SAGM = Salt Adenine Glucose Mannitol
à Bewaarmiddel
RODE BLOEDCELLEN
• Productkeuze
- Gedeleukocyteerd erytrocytenconcentraat: alle units worden leukocytenarl
afgeleverd dat is minder dan 1x10 tot de 6de leukocyten per product en ht van 60 tot
70 procent
- Leukodepletie, leukoreductie of deleukocytering zijn synoniemen voor een techniek
waarbij het bloed gefilterd wordt met filters die 99,99% van de witte bloedcellen
verwijderen
• Indicaties
1) Chronische anemie
= klachten en geen oorzakelijke therapie voorhanden
Hb < 7g/dl: sterke indicatie
Hb < 5g/dl: noodzaak
2
, 2) Acuut bloedverlies
= gevaar voor hypoxie
à 30% verlies aan bloedvolume (>1500ml): snelle toediening van cristalloïden of
synthethische colloïden + transfusie met ECL
à een Unit Packed cells kan het HB met 1g/dl doen stijgen
• Bewaren
- Strikt op 4 graden
- Antistollingsmiddel CPD = Citraat Fosfaat en Dextrose
- Bewaarmedium SAGM
o Salt
o Adenine: om de hoeveelheid ATP in de erytrocyten tijdens de bewaring op
peil te houden
o Glucose: als energiebron voor de synthese van ATP
o Mannitol: Tegengaan hemolyse
à toedieningstermijn van max 42 dagen vanaf donatie mogelijk
• Storage lesion
= effect van het bewaren op kwaliteit
BLOEDPLAATJES
• Productkeuze
- Poolplaatjes: vanuit bloeddonaties van een 6 tot 8-tal donoren, worden
gedeleukocyteerd
- 1 donorbloedplaatjes: via aferese bij 1 donor
• Bewerking
- PRT= Pathogeen Reductie Technologie
à Reductie is niet gelijk aan de volledige inactivatie van virussen
à Principe: toevoegen van amotosalen aan bloedplaatjesconcentraat à verlichting
met UVA à aantasting DNA/RNA virussen
• Indicaties
- Levensreddend bij trombocytopenische patienten (<10x10 tot de 9de/L)
à Profylactisch tijdens behandeling met cytostatica
à Therapeutisch toegepast bij bloedingen
3
, - Transfusies gebeuren bij voorkeur ABO-compatibel
à Na elke transfusie wordt de opbrengst gemeten na 1 uur en na 24 uur om tijdig
allo-immunisatie en vroegtijdige afbraak op te sporen
• Bewaren
- Bloedplaatjes dienen op 22 graden (verhoogd infectierisico) en onder voortdurend
schudden bewaard te worden
à Zonder schudden daalt de PH
- Zuurstofdoorlaatbare zakken
à Oxidatief metabolisme
- Max 5 dagen bewaren
WITTE BLOEDCELLEN
• Granulocyten transfusies
- Zelden toegepast: risico op:
à HLA-sensibilisatie
à Virusoverdracht (CMV)
à TRALI-like syndromen en weinig bewezen nut
ð Myeloïde GF
- Bij wie is granulocyten transfusie een ultiem redmiddel?
Bij refractaire schimmelinfecties bij patiënten met aanhoudende en diepe
neutropenie zijn granulocytentransfusies een ultiem redmiddel
à Afkomstig van 1 enkele donor die HLA gematcht werd met de patiënt
PLASMA
• Productkeuze
= Vers ingevroren plasma (FFP)
- Via methyleenblauw, bewaard op -30 graden en dient na het ontdooien snel te
worden toegediend
à Beschadiging van nucleïnezuren
- Standaardproduct: quarantaine plasma= een half jaar in quarantaine tot de donor is
getest
- à Enkel plasma van donoren die niet zwanger zijn geweest en die geen transfusie
hebben gehad (zie TRALI). Om TRALI (transfusie gerelateerde acute longbeschadiging)
4
BLOEDDONATIE, DE ESSENTIELE BASIS
INLEIDING BLOEDTRANSFUSIE
• Hoe word je een bloeddonor?
- Gewicht: min 50kg
- Hemoglobinegehalte: man vanaf 12,5 g/dl en vrouwen vanaf 13,5 g/dl
- Leeftijd: vanaf 18jaar tot …
• De afname
- Bloed: max 4 keer per jaar – 450ml
- Plasma: om de 2 weken – 650ml
- Bloedplaatjes: om de 2 weken – 500ml
• Wanneer kan bloedgeven niet?
- Homoseksuele mannen die minder dan 4 maanden geleden seks hadden
Reden? VENSTERPERIODE
= vanaf het moment van de besmetting tot het tijdstip wanneer het virus in het
bloed kan worden opgespoord (adhv antistofbepaling)
- Varieert nav het micro-organisme:
a) HIV: 3 maand
b) HCV: 6 tot 12 maand
c) Syfilis: 6 maand
SAMENSTELLING VAN ONS BLOED
- 8% vh lichaamsgewicht
- Bloed: complexe lichaamsvloeistof
o 45% cellulaire structuren
▪ Erytrocyten, leukocyten, trombocyten
o 55% bloedplasma
▪ 90% water
▪ 2% organische stoffen
▪ 8% eiwitten
● Albumine
● Globulines (alpha beta en gamma)
● Fibrinogeen
1
, - Beschikbare bloedcomponenten:
A) Rode Bloedcellen
B) Bloedplaatjes
C) Witte bloedcellen
D) Plasma en plasmaderivaten
BESCHIKBARE BLOEDCOMPONENTEN
Volbloeddonatie: alle bestanddelen worden afgenomen en daarna gescheiden en verwerkt
tot verschillende componenten
Aferese: Grotere hoeveelheid van 1 bepaald bestanddeel wordt afgenomen, de rest wordt
teruggegeven aan de donor
- Plasmaferese: plasma wordt vervangen door substitutievloeistof
- Cytaferese: bep.cellulaire bestanddelen worden verwijderd (trombaferese) of
geselecteerd (vb stamcellen)
• Scheiding van componenten
Na afname wordt het volbloed dmv centrifugatie gescheiden in 3 componenten:
- Erytrocyten
- Plasma
- Buffy coat
o Hieruit worden trombocyten verkregen
A) CPD= Citraat fosfaat dextrose
à anticoagulans
B) SAGM = Salt Adenine Glucose Mannitol
à Bewaarmiddel
RODE BLOEDCELLEN
• Productkeuze
- Gedeleukocyteerd erytrocytenconcentraat: alle units worden leukocytenarl
afgeleverd dat is minder dan 1x10 tot de 6de leukocyten per product en ht van 60 tot
70 procent
- Leukodepletie, leukoreductie of deleukocytering zijn synoniemen voor een techniek
waarbij het bloed gefilterd wordt met filters die 99,99% van de witte bloedcellen
verwijderen
• Indicaties
1) Chronische anemie
= klachten en geen oorzakelijke therapie voorhanden
Hb < 7g/dl: sterke indicatie
Hb < 5g/dl: noodzaak
2
, 2) Acuut bloedverlies
= gevaar voor hypoxie
à 30% verlies aan bloedvolume (>1500ml): snelle toediening van cristalloïden of
synthethische colloïden + transfusie met ECL
à een Unit Packed cells kan het HB met 1g/dl doen stijgen
• Bewaren
- Strikt op 4 graden
- Antistollingsmiddel CPD = Citraat Fosfaat en Dextrose
- Bewaarmedium SAGM
o Salt
o Adenine: om de hoeveelheid ATP in de erytrocyten tijdens de bewaring op
peil te houden
o Glucose: als energiebron voor de synthese van ATP
o Mannitol: Tegengaan hemolyse
à toedieningstermijn van max 42 dagen vanaf donatie mogelijk
• Storage lesion
= effect van het bewaren op kwaliteit
BLOEDPLAATJES
• Productkeuze
- Poolplaatjes: vanuit bloeddonaties van een 6 tot 8-tal donoren, worden
gedeleukocyteerd
- 1 donorbloedplaatjes: via aferese bij 1 donor
• Bewerking
- PRT= Pathogeen Reductie Technologie
à Reductie is niet gelijk aan de volledige inactivatie van virussen
à Principe: toevoegen van amotosalen aan bloedplaatjesconcentraat à verlichting
met UVA à aantasting DNA/RNA virussen
• Indicaties
- Levensreddend bij trombocytopenische patienten (<10x10 tot de 9de/L)
à Profylactisch tijdens behandeling met cytostatica
à Therapeutisch toegepast bij bloedingen
3
, - Transfusies gebeuren bij voorkeur ABO-compatibel
à Na elke transfusie wordt de opbrengst gemeten na 1 uur en na 24 uur om tijdig
allo-immunisatie en vroegtijdige afbraak op te sporen
• Bewaren
- Bloedplaatjes dienen op 22 graden (verhoogd infectierisico) en onder voortdurend
schudden bewaard te worden
à Zonder schudden daalt de PH
- Zuurstofdoorlaatbare zakken
à Oxidatief metabolisme
- Max 5 dagen bewaren
WITTE BLOEDCELLEN
• Granulocyten transfusies
- Zelden toegepast: risico op:
à HLA-sensibilisatie
à Virusoverdracht (CMV)
à TRALI-like syndromen en weinig bewezen nut
ð Myeloïde GF
- Bij wie is granulocyten transfusie een ultiem redmiddel?
Bij refractaire schimmelinfecties bij patiënten met aanhoudende en diepe
neutropenie zijn granulocytentransfusies een ultiem redmiddel
à Afkomstig van 1 enkele donor die HLA gematcht werd met de patiënt
PLASMA
• Productkeuze
= Vers ingevroren plasma (FFP)
- Via methyleenblauw, bewaard op -30 graden en dient na het ontdooien snel te
worden toegediend
à Beschadiging van nucleïnezuren
- Standaardproduct: quarantaine plasma= een half jaar in quarantaine tot de donor is
getest
- à Enkel plasma van donoren die niet zwanger zijn geweest en die geen transfusie
hebben gehad (zie TRALI). Om TRALI (transfusie gerelateerde acute longbeschadiging)
4
