Belangrijkste punten strafrecht
Week 1
Een voltooide poging is als iemand alles eraan heeft gedaan om tot
voltooiing te komen, maar het misdrijf uiteindelijk niet is voltooid.
Onvoltooide poging is als er in een vroeg stadium van de uitvoering een
verhindering is opgetreden, waardoor het misdrijf niet is voltooid.
Voor een vrijwillige terugtred moet de dader op grond van zijn
autonome wil meewerken aan de niet voltooiing van een misdrijf, hij
moet een actief aandeel hebben in de verhindering.
Cito arrest er is sprake van een strafbare poging als de uiterlijke
verschijningsvorm gericht is op de voltooiing van het strafbare feit.
Inbeslaggenomen heroïne Voorbereidingshandelingen blijven strafbaar,
ook als het misdrijf niet meer kan worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door
inbeslagneming. Het hof had ten onrechte aangenomen dat de
strafbaarheid verviel door de inbeslagneming van de heroïne.
Poging hennepteelt Voor poging is vereist dat de gedragingen naar hun
uiterlijke verschijningsvorm zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf.
Het enkel hebben van een ingerichte ruimte zonder planten is
onvoldoende om van een poging te spreken.
Bestemd tot De verdachte moet zich bewust zijn dat de voorwerpen
bestemd zijn voor een strafbaar doel om vervolgbaar te zijn. Strafbare
voorbereiding vereist criminele intentie.
Poging invoer cocaïne De poging tot invoer kan strafbaar zijn, zelfs als
de invoer niet is voltooid, zolang de handelingen duidelijk gericht zijn op
de voltooiing van het misdrijf.
Het nemo-tenetur beginsel stelt dat niemand gedwongen is om aan zijn
eigen veroordeling mee te werken, anders is er een schending van art. 6
lid 1 EVRM.
o Het beginsel is niet absoluut, het zwijgrecht is niet absoluut en er
zijn uitzonderingen op dit recht (O’Halloran & Francis)
o Het beginsel beschermt wanneer het wilsafhankelijk materiaal
betreft (Saunders)
o Wilsonafhankelijk materiaal mag niet onder disproportionele dwang
worden afgenomen (Jalloh). Er wordt gekeken naar:
i. De mate en aard van dwang
ii. Relevante waarborgen in de procedure
iii. De manier waarop het bewijs wordt gebruikt
o Er mag geen sprake zijn van fishing expedition (Funke)
, o Geldt ook voor terugwerkende kracht
o Het opleggen van boetes voor het weigeren van het verstrekken van
informatie kan een schending zijn van het recht om jezelf niet te
incrimineren, wanneer die informatie strafrechtelijk kan worden
gebruikt (Post-Chambaz)
Criteria voor strafbaarstelling (Cleiren):
1. Het subsidiariteitsbeginsel (ultimum remedium):
strafbaarstelling moet een laatste redmiddel zijn. Als er andere
juridische en/of buitenjuridische middelen zijn die voorhanden zijn,
dient er geen strafbaarstelling plaats te vinden.
2. Het schadeprincipe: vereist is dat het gedrag schade veroorzaakt
of zou kunnen veroorzaken. Als er geen schade is, moet
strafbaarstelling worden vermeden.
3. Het moreel verwerpelijk karakter van het gedrag: bevordert
de reeds bestaande normen van religieuze of levensbeschouwelijke
aard strafrechtelijk worden gesanctioneerd, de in de samenleving
geldende norm wordt bevestigd.
4. Handhaafbaarheid en effectiviteit: strafbaarstelling moet een
normstellend, normbevestigend of preventief karakter hebben. Maar
als het duidelijk is dat deze niet te handhaven is, moet hiervan
worden afgezien.
5. Frequentie van het gedrag: in het geval het onwenselijke gedrag
heel frequent voorkomt, moet de wetgever overwegen of
strafbaarstelling gepast en haalbaar is.
6. Het tolerantiecriterium: het gedrag dat schadelijk of moreel
verwerpelijk is, dient in sommige gevallen te worden getolereerd.
Evaluatief/Instrumenteel gaat dus vooral over de praktische kant van
strafrecht (hoe we regels kunnen handhaven en hoe effectief ze zijn).
Normatief/Ideologisch gaat over waarden en ethiek: welke
gedragingen vinden we zodanig problematisch dat ze strafbaar moeten
zijn en hoe moeten we deze aanpakken?
CIE-info CIE-informatie kan onder bepaalde voorwaarden voldoende zijn
voor een doorzoeking, maar deze informatie moet concreet en specifiek
genoeg zijn om een verdenking te rechtvaardigen.
Warmtemeting Het gebruik van een warmtebeeldcamera kan voldoende
aanleiding geven voor een huiszoeking, mits dit leidt tot een redelijk
vermoeden van een strafbaar feit.
, Dynamische verkeerscontrole Controlebevoegdheden van de politie
mogen rechtmatig worden gebruikt, zelfs wanneer een controle leidt tot de
ontdekking van andere strafbare feiten, zoals het bezit van drugs.
MMA-Melding Een anonieme melding is op zichzelf onvoldoende om een
huiszoeking te rechtvaardigen; er moet aanvullend onderzoek
plaatsvinden om een verdenking op te bouwen.
Week 2
Voorwaardelijk opzet is als iemand bewust de aanmerkelijke kans
aanvaard dat het gevolg zou intreden.
Vier type deelnemingsvormen (bij de vormen is dubbel opzet vereist):
o Doen plegen
o Uitlokken
o Medeplegen
o Medeplichtig
Mislukte uitlokking Poging tot uitlokking blijft strafbaar, ook als de
uitgelokte persoon niet meewerkt.
Medeplichtigheid verhuurder Om medeplichtigheid te bewijzen, moet
worden aangetoond dat de verhuurder bewust de gelegenheid heeft
geboden voor de criminele activiteit.
Handvatten medeplegen Voor medeplegen is een bewuste en nauwe
samenwerking vereist. De bijdrage moet van voldoende gewicht zijn
om als medeplegen te worden beschouwd.
Deelneming aan deelneming Voor medeplichtigheid is het niet nodig dat
de medeplichtige opzet heeft op de specifieke deelnemingsvorm van het
gronddelict; het opzet kan ruimer zijn gericht.
Stappenplan lezen en toepassen artikelen opsporingsbevoegdheden:
1. Wie is er bevoegd?
2. Is er een extra toestemming of machtiging nodig?
3. Wat zijn de voorwaarden of criteria?
4. Subsidiariteit en proportionaliteit?
Wanneer is er sprake van een stelselmatige observatie? (HR-peilbaken)
o Duur
o Plaats
o Frequentie
o Goed en volledig beeld
Week 1
Een voltooide poging is als iemand alles eraan heeft gedaan om tot
voltooiing te komen, maar het misdrijf uiteindelijk niet is voltooid.
Onvoltooide poging is als er in een vroeg stadium van de uitvoering een
verhindering is opgetreden, waardoor het misdrijf niet is voltooid.
Voor een vrijwillige terugtred moet de dader op grond van zijn
autonome wil meewerken aan de niet voltooiing van een misdrijf, hij
moet een actief aandeel hebben in de verhindering.
Cito arrest er is sprake van een strafbare poging als de uiterlijke
verschijningsvorm gericht is op de voltooiing van het strafbare feit.
Inbeslaggenomen heroïne Voorbereidingshandelingen blijven strafbaar,
ook als het misdrijf niet meer kan worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door
inbeslagneming. Het hof had ten onrechte aangenomen dat de
strafbaarheid verviel door de inbeslagneming van de heroïne.
Poging hennepteelt Voor poging is vereist dat de gedragingen naar hun
uiterlijke verschijningsvorm zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf.
Het enkel hebben van een ingerichte ruimte zonder planten is
onvoldoende om van een poging te spreken.
Bestemd tot De verdachte moet zich bewust zijn dat de voorwerpen
bestemd zijn voor een strafbaar doel om vervolgbaar te zijn. Strafbare
voorbereiding vereist criminele intentie.
Poging invoer cocaïne De poging tot invoer kan strafbaar zijn, zelfs als
de invoer niet is voltooid, zolang de handelingen duidelijk gericht zijn op
de voltooiing van het misdrijf.
Het nemo-tenetur beginsel stelt dat niemand gedwongen is om aan zijn
eigen veroordeling mee te werken, anders is er een schending van art. 6
lid 1 EVRM.
o Het beginsel is niet absoluut, het zwijgrecht is niet absoluut en er
zijn uitzonderingen op dit recht (O’Halloran & Francis)
o Het beginsel beschermt wanneer het wilsafhankelijk materiaal
betreft (Saunders)
o Wilsonafhankelijk materiaal mag niet onder disproportionele dwang
worden afgenomen (Jalloh). Er wordt gekeken naar:
i. De mate en aard van dwang
ii. Relevante waarborgen in de procedure
iii. De manier waarop het bewijs wordt gebruikt
o Er mag geen sprake zijn van fishing expedition (Funke)
, o Geldt ook voor terugwerkende kracht
o Het opleggen van boetes voor het weigeren van het verstrekken van
informatie kan een schending zijn van het recht om jezelf niet te
incrimineren, wanneer die informatie strafrechtelijk kan worden
gebruikt (Post-Chambaz)
Criteria voor strafbaarstelling (Cleiren):
1. Het subsidiariteitsbeginsel (ultimum remedium):
strafbaarstelling moet een laatste redmiddel zijn. Als er andere
juridische en/of buitenjuridische middelen zijn die voorhanden zijn,
dient er geen strafbaarstelling plaats te vinden.
2. Het schadeprincipe: vereist is dat het gedrag schade veroorzaakt
of zou kunnen veroorzaken. Als er geen schade is, moet
strafbaarstelling worden vermeden.
3. Het moreel verwerpelijk karakter van het gedrag: bevordert
de reeds bestaande normen van religieuze of levensbeschouwelijke
aard strafrechtelijk worden gesanctioneerd, de in de samenleving
geldende norm wordt bevestigd.
4. Handhaafbaarheid en effectiviteit: strafbaarstelling moet een
normstellend, normbevestigend of preventief karakter hebben. Maar
als het duidelijk is dat deze niet te handhaven is, moet hiervan
worden afgezien.
5. Frequentie van het gedrag: in het geval het onwenselijke gedrag
heel frequent voorkomt, moet de wetgever overwegen of
strafbaarstelling gepast en haalbaar is.
6. Het tolerantiecriterium: het gedrag dat schadelijk of moreel
verwerpelijk is, dient in sommige gevallen te worden getolereerd.
Evaluatief/Instrumenteel gaat dus vooral over de praktische kant van
strafrecht (hoe we regels kunnen handhaven en hoe effectief ze zijn).
Normatief/Ideologisch gaat over waarden en ethiek: welke
gedragingen vinden we zodanig problematisch dat ze strafbaar moeten
zijn en hoe moeten we deze aanpakken?
CIE-info CIE-informatie kan onder bepaalde voorwaarden voldoende zijn
voor een doorzoeking, maar deze informatie moet concreet en specifiek
genoeg zijn om een verdenking te rechtvaardigen.
Warmtemeting Het gebruik van een warmtebeeldcamera kan voldoende
aanleiding geven voor een huiszoeking, mits dit leidt tot een redelijk
vermoeden van een strafbaar feit.
, Dynamische verkeerscontrole Controlebevoegdheden van de politie
mogen rechtmatig worden gebruikt, zelfs wanneer een controle leidt tot de
ontdekking van andere strafbare feiten, zoals het bezit van drugs.
MMA-Melding Een anonieme melding is op zichzelf onvoldoende om een
huiszoeking te rechtvaardigen; er moet aanvullend onderzoek
plaatsvinden om een verdenking op te bouwen.
Week 2
Voorwaardelijk opzet is als iemand bewust de aanmerkelijke kans
aanvaard dat het gevolg zou intreden.
Vier type deelnemingsvormen (bij de vormen is dubbel opzet vereist):
o Doen plegen
o Uitlokken
o Medeplegen
o Medeplichtig
Mislukte uitlokking Poging tot uitlokking blijft strafbaar, ook als de
uitgelokte persoon niet meewerkt.
Medeplichtigheid verhuurder Om medeplichtigheid te bewijzen, moet
worden aangetoond dat de verhuurder bewust de gelegenheid heeft
geboden voor de criminele activiteit.
Handvatten medeplegen Voor medeplegen is een bewuste en nauwe
samenwerking vereist. De bijdrage moet van voldoende gewicht zijn
om als medeplegen te worden beschouwd.
Deelneming aan deelneming Voor medeplichtigheid is het niet nodig dat
de medeplichtige opzet heeft op de specifieke deelnemingsvorm van het
gronddelict; het opzet kan ruimer zijn gericht.
Stappenplan lezen en toepassen artikelen opsporingsbevoegdheden:
1. Wie is er bevoegd?
2. Is er een extra toestemming of machtiging nodig?
3. Wat zijn de voorwaarden of criteria?
4. Subsidiariteit en proportionaliteit?
Wanneer is er sprake van een stelselmatige observatie? (HR-peilbaken)
o Duur
o Plaats
o Frequentie
o Goed en volledig beeld
