Samenvatting alle stof van literatuurtoets Kwalitatief onderzoek in B&O (USG5070)

de lesstof van de literatuurtoets bestaat uit:
- H1 t/m 3 van Boeije & Bleijenbergh
- Kennisclips 1 t/m 5
- Artikel & Cassell (2012)
- Artikel Symon & Cassell (2012)
- Stof uit het eerste hoorcollege en de 3 werkgroepen

Analyseren in kwalitatief onderzoek:

Kwalitatief onderzoek in vergelijking met kwantitatief onderzoek heeft minder duidelijke
methodologische regels en richtlijnen beschikbaar.
Verwerking van onderzoeksgegevens naar conclusie blijft een black box.
Analyseren bestaat voor een groot deel uit nadenken over de probleemstelling op basis van
de verzamelde gegevens, de resultaten van tussentijdse analyses en de literatuur.
Boek heeft een interpretatieve benadering.

Hoofdstuk 1 - Boeije

Wetenschapsfilosofie: de vraag waaraan een wetenschappelijk onderzoek moet voldoen
Wetenschappelijke paradigma: wanneer er gedeelde opvattingen zijn zijn over wat
wetenschap is, waar een wetenschappelijke theorie aan moet voldoen en op welke manier
wetenschap moet worden aangepakt
→ twee elementen: ontologische uitspraken en epistemologische
uitspraken
Ontologie: zijnsleer, ofwel studie van de dingen die bestaan
Epistemologie: kennisleer, gaat om opvattingen over wat als kennis telt en over de wijze
waarop kennis over de werkelijkheid verkregen kan worden

Drie belangrijke wetenschappelijke paradigma’s:




Drie varianten kwalitatief onderzoek:
1. discursief onderzoek
a. interesse naar de kenmerken van taal en communicatieprocessen
b. inhoudsanalyse, discoursanalyse en conversatieanalyse
2. actieonderzoek
a. interesse naar kennis om de sociale werkelijkheid te veranderen

, b. hierin is geen enkel onderzoek objectief, maar ieder onderzoek is ingebed in
een waardesysteem. Door Middel van onderzoek kan onderzoeker aan die
waarden bijdragen
3. interpretatieve benadering
a. aandacht naar het begrijpen van betekenissen die mensen toekennen aan
gebeurtenissen in hun dagelijks leven
b. Kwalitatieve onderzoeksmethoden zijn strategieën voor de systematische
verzameling, organisatie, en interpretatie van tekstueel materiaal dat is
verkregen door gesprekken of observaties met het doel concepten te
ontwikkelen die ons helpen om sociale verschijnselen in hun natuurlijke
context te begrijpen met nadruk op betekenissen, ervaringen, en
gezichtspunten van alle betrokkenen
→ gedachte hierachter is dat we mensen bestuderen en streven naar het
begrijpen
van hun overwegingen, argumenten, ervaringen en motieven
Doel wat centraal staat: Begrijpen van de sociale werkelijkheid vanuit het oogpunt
van de mensen die we bestuderen

Kenmerken van kwalitatief onderzoek
3 elementen die de definitie van kwalitatief onderzoek vormen:
1. nadruk op betekenissen, ervaringen en gezichtspunten van alle betrokkenen
2. systematische verzameling, organisatie, en interpretatie van tekstueel en visueel
materiaal
3. ontwikkeling van concepten die helpen sociale verschijnselen te begrijpen in hun
natuurlijke context
→ onderzoekers proberen als het ware te kijken door de ogen van de mensen die
ze bestuderen (eerstepersoonsperspectief)

Onderzoekers in kwalitatief onderzoek moeten helder zijn over hun eigen ervaringen en
opvattingen

Dataverzameling en data-analyse vinden afwisselend plaats en niet na elkaar

kwalitatieve onderzoeksmethoden kunnen worden gebruikt om sociale verschijnselen te
verkennen of exploreren
- belangrijk onderdeel van de resultaten van kwalitatief onderzoek bestaat uit
beschrijvingen van het verschijnsel dat we bestuderen
- we selecteren informatie die relevant is, maar concentreren daarbij ons toch meer op
het gehele geval dan op afzonderlijke, vooraf bedachte kenmerken
Begrijpen van verbanden

Mixed methods
- vaak tegelijkertijd kwalitatief en kwantitatief onderzoek
- hierdoor wordt ook het empirsch-analytisch en interpretatieve paradigma
gecombineerd
- kan dat wel?
- kern mixed methods is dat beide typen onderzoek ook echt aan elkaar worden
gerelateerd

, - als er integratie is, levert combinatie kwalitatief en kwantitatief meerwaarde
op

Kennisclip 1

Verschillen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
Kwantitatief
- empirisch-analytisch
kwalitatief
- empirisch-interpretatief
- empirisch-emancipatoire

Kwalitatieve onderzoeksvragen
- ervaring
- onderzoek richt op bepaalde groepen maar daarbinnen kan veel variatie in thema’s
naar voren komen
- laat zien hoe mensen een bepaald sociaal fenomeen beleven of daar betekenis aan
geven
→ als aanvulling op kwantitatief onderzoek of juist er voorafgaand
termen kwalitatief onderzoek
- interpretatief
- hoe mensen zelf denken over een bepaalde situatie
- naturalistisch
- in zo natuur mogelijke omgeving kijken naar mensen die je onderzoekt
- constructivistisch
- mensen geven op verschillende manieren betekenis aan situatie en daar
eigen percepties bij gebruiken, waardoor er constructie van de werkelijkheid
ontstaat
→ kan gedeeld of begrijpen worden door anderen maar is toch net
wat anders dan ander iemands werkelijkheid
- narratief
- ervaringen met elkaar te verbinden → verhaal maken
→ etnografisch en intensief onderzoek
- veldonderzoek
- mensen opzoeken in eigen omgeving
- fenomenologische analyse
- in analyse tot groter geheel te komen
- gefundeerde theoriebenadering of grounded theory
- theorie uit de data laten ontstaan, van te voren weinig laten beïnvloeden door
theorie
→ participerende observatie
typen analyses
- inhoudsanalyse
- thematische analyse
- wat voor thema’s komen naar voren uit de data
- discoursanalyse
- kritische benadering