Omgang met dieren
Practicum rund
Module 1 : Angst voor mensen
1.3 Herkennen en meten van angst
Subtiele signalen van onrust
Dat koeien schrikachtig zijn, valt niet altijd direct op.
Wat je ziet vind je vaak normaal, zeker als je verder geen vergelijking hebt. Daardoor herken
je het schrikgedrag niet altijd direct als afwijkend. Maar als je goed kijkt, zijn er kleine,
subtiele gedragingen en signalen die opwinding en onrust aangeven: - de hartslag en
frequentie van de ademhaling nemen toe
- de koe spitst de oren
- de ogen van de koe vertonen meer oogwit rondom
de pupil
- de koe houdt de kop omhoog en nek gespannen
- de koe zwaait veel met de staart (niet tegen
vliegen)
- de koe stopt met herkauwen
Vluchtscoretest
Wat direct in het oog springt is de afstand die koeien houden tot mensen. Hoe kleiner de
afstand waarbij ze van je weglopen of vluchten, hoe meer vertrouwen en rust de koe heeft, en
des te minder is haar angst.
Aan de hand van de zogenaamde vluchtscoretest kun je zelf de mate van angst
bij je koeien bepalen. Je kunt deze test aan het voerhek doen of op de roosters.
De afstand tussen jou en de koe op het moment dat de koe een stap terug doet,
is bepalend voor de score.
Koeien die niet bang zijn, scoren in deze test lager.
Rechts zie je hoe deze score tot stand komt.
Variatie in angst tussen bedrijven
De vluchtscoretest is gebruikt om te kijken hoe het gesteld is met de angst bij koeien op
praktijkbedrijven in Europa. Zo zijn 115 koppels in Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en
Zwitserland beoordeeld.
Wat vooral opvalt is de grote variatie in angst voor mensen tussen de onderlinge bedrijven.
Dit zie je in onderstaande figuur, waarbij elke balk bij benadering de gemiddelde vluchtscore
aangeeft voor een bedrijf. De afstand en daarmee de angst neemt dus toe van links naar
rechts in het figuur.
De vluchtscore kan
variëren van 0 tot 5
meter. In Oostenrijk is
deze afstand
gemiddeld kleiner dan
1 meter. Het
Nederlandse
gemiddelde is
Je verwacht misschien dat de variatie in angst te maken heeft met een grote variatie in type
bedrijven, koppelgroottes, rassen, geografische ligging en dergelijke. Toch varieert
schrikachtigheid sterk tussen zeer vergelijkbare bedrijven.
In onderstaande tabel zijn bedrijven ingedeeld als een bedrijf met
veel, matige of weinig angst. Wat opvalt is dat maar liefst 41%
van de bedrijven relatief veel angstige koeien heeft. Bij minder
dan 25% van de bedrijven is sprake van relatief weinig angst.
,
Practicum rund
Module 1 : Angst voor mensen
1.3 Herkennen en meten van angst
Subtiele signalen van onrust
Dat koeien schrikachtig zijn, valt niet altijd direct op.
Wat je ziet vind je vaak normaal, zeker als je verder geen vergelijking hebt. Daardoor herken
je het schrikgedrag niet altijd direct als afwijkend. Maar als je goed kijkt, zijn er kleine,
subtiele gedragingen en signalen die opwinding en onrust aangeven: - de hartslag en
frequentie van de ademhaling nemen toe
- de koe spitst de oren
- de ogen van de koe vertonen meer oogwit rondom
de pupil
- de koe houdt de kop omhoog en nek gespannen
- de koe zwaait veel met de staart (niet tegen
vliegen)
- de koe stopt met herkauwen
Vluchtscoretest
Wat direct in het oog springt is de afstand die koeien houden tot mensen. Hoe kleiner de
afstand waarbij ze van je weglopen of vluchten, hoe meer vertrouwen en rust de koe heeft, en
des te minder is haar angst.
Aan de hand van de zogenaamde vluchtscoretest kun je zelf de mate van angst
bij je koeien bepalen. Je kunt deze test aan het voerhek doen of op de roosters.
De afstand tussen jou en de koe op het moment dat de koe een stap terug doet,
is bepalend voor de score.
Koeien die niet bang zijn, scoren in deze test lager.
Rechts zie je hoe deze score tot stand komt.
Variatie in angst tussen bedrijven
De vluchtscoretest is gebruikt om te kijken hoe het gesteld is met de angst bij koeien op
praktijkbedrijven in Europa. Zo zijn 115 koppels in Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en
Zwitserland beoordeeld.
Wat vooral opvalt is de grote variatie in angst voor mensen tussen de onderlinge bedrijven.
Dit zie je in onderstaande figuur, waarbij elke balk bij benadering de gemiddelde vluchtscore
aangeeft voor een bedrijf. De afstand en daarmee de angst neemt dus toe van links naar
rechts in het figuur.
De vluchtscore kan
variëren van 0 tot 5
meter. In Oostenrijk is
deze afstand
gemiddeld kleiner dan
1 meter. Het
Nederlandse
gemiddelde is
Je verwacht misschien dat de variatie in angst te maken heeft met een grote variatie in type
bedrijven, koppelgroottes, rassen, geografische ligging en dergelijke. Toch varieert
schrikachtigheid sterk tussen zeer vergelijkbare bedrijven.
In onderstaande tabel zijn bedrijven ingedeeld als een bedrijf met
veel, matige of weinig angst. Wat opvalt is dat maar liefst 41%
van de bedrijven relatief veel angstige koeien heeft. Bij minder
dan 25% van de bedrijven is sprake van relatief weinig angst.
,
