Pijn
Belangrijke combinaties/interacties/bijwerkingen
- Tramadol beïnvloedt serotonine-receptoren, waardoor verwardheid
kan ontstaan
- Zwakwerkende opiaten kunnen vaak obstipatie veroorzaken: let op
dieet (groenten, vezels, voldoende bewegen, water drinken).
- Bij sterkwerkende opiaten sowieso macrogrol voorschrijven
- Bij ouder iemand verwacht je bij zwakwerkende opiaten sneller
bijwerkingen, hierom eerder kortdurende en sterkwerkende geven.
- Voorkeur voor morfine bij verslavingsgevoeligheid (bijv. roken).
! PPI bij NSAID’S
- leeftijd ≥ 70 jaar
- peptisch ulcus of maagcomplicaties in de voorgeschiedenis,
ongeacht de leeftijd
OF ≥ 2 van de volgende factoren:
- 60-70 jaar
- ernstige invaliderende reumatoïde artritis, hartfalen of diabetes
- hooggedoseerd NSAID-gebruik (diclofenac > 100 mg per dag,
ibuprofen > 1200 mg per dag, naproxen > 500 mg per dag)
- comedicatie die het risico op maagcomplicaties verhoogt (vitamine
K-antagonist, DOAC, P2Y12-remmer, heparine, systemisch
corticosteroïd, SSRI, venlafaxine, duloxetine, trazodon,
spironolacton)
Inhoudsopgave
Pijn............................................................................................................... 1
Medicamenteus.............................................................................................................. 2
Niet-medicamenteus......................................................................................8
Chronische pijn en neuropathische pijn..........................................................................9
Controles....................................................................................................... 9
Therapeutisch doel.......................................................................................10
Patiënt gesprek............................................................................................ 10
, Medicamenteus
Stappen
1. Paracetamol
2. NSAID toevoegen
a. Dermaal
i. Diclofenac gel
ii. Ibuprofen gel
b. Oraal/rectaal/intramusculair
i. Naproxen
ii. Ibuprofen
iii. Diclofenac
3. Zwakwerkend opiaat
a. Tramadol
4. Sterkwerkend opiaat
a. Morfine
b. Oxycodon
c. Fentanyl
d. Buprenorfine
5. Sterkwerkend opiaat subcutaan of intraveneus
Soort Werking en Bijwerkingen Interacties Contra-indicaties Recept
1. Werking Hepatotoxiciteit bij chronisch Child-Pughscore > 9 R/ Paracetamol tablet 500
alcoholgebruik ken enzym- (leverstoornis) mg
Paracetamol Verminderd aanmaak van inducerende middelen.
prostaglandines. Let ook op bij: Da/ 30 stuks
Versterkte werking
Bijwerkingen: anticoagulantia. Zwangerschap: zo laag S/ 3-4 maal daag 1-2
mogelijk en kort mogelijk tabletten. Maximaal 4000
Bij injectie irritatie op Sint-janskruid doseren – ook bij lactatie mg per dag bij klachten
toedieningsplaats korter dan een maand, bij
Anti-conceptiva kan eliminatie langer dan een maand
Verder weinig maar:
van pcm versnellen. maximaal 2500 mg per dag.
(maag-darm)
bloedingen
PCM kan halfwaardetijd van Kind:
Buikpijn
Diarree chlooramfenicol verlengen.
Misselijkheid Oraal 60 mg/kg/dag in 4
Braken giften:
Sedatie
Depressie 4dd 15 mg/kg (kauwtablet in
Verwardheid 120 mg, oraal tablet 100,
Hallucinaties 500 of 1000 mg)
Hoofdpijn
Visusstoornissen Zetpil: 60 mg/kg/dag in 3
(Draai)duizeligheid
giften: 2-3 dd 20 mg/dag
2. NSAID toevoegen Werking Bij gelijktijdig gebruik van Ulcus pepticum (ook in VG) R/ Naproxen tablet 250
anticoagulantia meer kans op mg
Naproxen Remt prostaglandine synthese Maag-darmbloedingen DA/ 21 stuks
bloedingen. Vermijd
door COX1 en COX2 te remmen. S/ 2-3 maal per dag 1
combinatie met hoge dosis
Belangrijke combinaties/interacties/bijwerkingen
- Tramadol beïnvloedt serotonine-receptoren, waardoor verwardheid
kan ontstaan
- Zwakwerkende opiaten kunnen vaak obstipatie veroorzaken: let op
dieet (groenten, vezels, voldoende bewegen, water drinken).
- Bij sterkwerkende opiaten sowieso macrogrol voorschrijven
- Bij ouder iemand verwacht je bij zwakwerkende opiaten sneller
bijwerkingen, hierom eerder kortdurende en sterkwerkende geven.
- Voorkeur voor morfine bij verslavingsgevoeligheid (bijv. roken).
! PPI bij NSAID’S
- leeftijd ≥ 70 jaar
- peptisch ulcus of maagcomplicaties in de voorgeschiedenis,
ongeacht de leeftijd
OF ≥ 2 van de volgende factoren:
- 60-70 jaar
- ernstige invaliderende reumatoïde artritis, hartfalen of diabetes
- hooggedoseerd NSAID-gebruik (diclofenac > 100 mg per dag,
ibuprofen > 1200 mg per dag, naproxen > 500 mg per dag)
- comedicatie die het risico op maagcomplicaties verhoogt (vitamine
K-antagonist, DOAC, P2Y12-remmer, heparine, systemisch
corticosteroïd, SSRI, venlafaxine, duloxetine, trazodon,
spironolacton)
Inhoudsopgave
Pijn............................................................................................................... 1
Medicamenteus.............................................................................................................. 2
Niet-medicamenteus......................................................................................8
Chronische pijn en neuropathische pijn..........................................................................9
Controles....................................................................................................... 9
Therapeutisch doel.......................................................................................10
Patiënt gesprek............................................................................................ 10
, Medicamenteus
Stappen
1. Paracetamol
2. NSAID toevoegen
a. Dermaal
i. Diclofenac gel
ii. Ibuprofen gel
b. Oraal/rectaal/intramusculair
i. Naproxen
ii. Ibuprofen
iii. Diclofenac
3. Zwakwerkend opiaat
a. Tramadol
4. Sterkwerkend opiaat
a. Morfine
b. Oxycodon
c. Fentanyl
d. Buprenorfine
5. Sterkwerkend opiaat subcutaan of intraveneus
Soort Werking en Bijwerkingen Interacties Contra-indicaties Recept
1. Werking Hepatotoxiciteit bij chronisch Child-Pughscore > 9 R/ Paracetamol tablet 500
alcoholgebruik ken enzym- (leverstoornis) mg
Paracetamol Verminderd aanmaak van inducerende middelen.
prostaglandines. Let ook op bij: Da/ 30 stuks
Versterkte werking
Bijwerkingen: anticoagulantia. Zwangerschap: zo laag S/ 3-4 maal daag 1-2
mogelijk en kort mogelijk tabletten. Maximaal 4000
Bij injectie irritatie op Sint-janskruid doseren – ook bij lactatie mg per dag bij klachten
toedieningsplaats korter dan een maand, bij
Anti-conceptiva kan eliminatie langer dan een maand
Verder weinig maar:
van pcm versnellen. maximaal 2500 mg per dag.
(maag-darm)
bloedingen
PCM kan halfwaardetijd van Kind:
Buikpijn
Diarree chlooramfenicol verlengen.
Misselijkheid Oraal 60 mg/kg/dag in 4
Braken giften:
Sedatie
Depressie 4dd 15 mg/kg (kauwtablet in
Verwardheid 120 mg, oraal tablet 100,
Hallucinaties 500 of 1000 mg)
Hoofdpijn
Visusstoornissen Zetpil: 60 mg/kg/dag in 3
(Draai)duizeligheid
giften: 2-3 dd 20 mg/dag
2. NSAID toevoegen Werking Bij gelijktijdig gebruik van Ulcus pepticum (ook in VG) R/ Naproxen tablet 250
anticoagulantia meer kans op mg
Naproxen Remt prostaglandine synthese Maag-darmbloedingen DA/ 21 stuks
bloedingen. Vermijd
door COX1 en COX2 te remmen. S/ 2-3 maal per dag 1
combinatie met hoge dosis
