De Leyn
H6: AANDOENINGEN PLEURA, THORAXWAND EN
DIAFRAGMA
1. PNEUMOTHORAX
DEFINITIE
Longen omgeven door: viscerale + parietale pleura
Pleuraholte: denkbeeldige ruimte tussen beide
- Luchtdicht afgesloten
- Bevat dun laagje vocht
- Negatieve druk
Pneumothorax: aanwezigheid van lucht tussen pleura bladen
=> veroorzaakt partiele of volledige longcollaps
o Partiële / subtotale pneumothorax vb. enkel lucht apicaal
o Volledige/ complete pneumothorax overal lucht rondomrond long
TYPES
A. SPONTANE PNEUMOTHORAX
1. Primair
Meestvoorkomend
Geen onderliggende longpathologie
Door bulla ruptuur meestal in longtop
Oorzaak onbekend
Populatie:
Jonge, magere, lange mensen
5x meer bij mannen als vrouwen
Roken verhoogd risico
Geen voorkeur linker of rechter long
2. Secundair
Aanwezigheid onderliggende longpathologie:
Vb. COPD met bulleus emfyseem
o Frequentst
o Grote blazen in long
o Als blaas springt lucht ontsnapt
Vb. tumor lucht kan lekken als tumor openspringt
Vb. catameniale pneumothorax
o Bij start van menstruatie
o Kan minimale symptomen geven
o Men weet oorzaak niet goed, gelinkt met endometriose
o Gaten in diafragma van getroffen vrouwen
o R/
Thoracoscopie biopsie nodules pleura (diagnose)
Indien gaten in diafragma : sluiten
1
, B. VERWORVEN PNEUMOTHORAX
1. Traumatisch: stomp, penetrerend, barotrauma
meer kans op spanningspneumothorax!
2. Iatrogeen: veroorzaakt door zorgverlener
diepe catheter, percutane longbiopsie onder CT, centrale lijnen
Spanningspneumothorax = urgentie!
- Intrathoracale druk ↑↑↑ => veneuze retour naar hart belemmerd => cardiovasculair collaps
- R/ snelle decompressie (naalden, thoraxdrain)
- Lucht kan niet naar buiten
- Bij inademen komt er meer lucht in, kan niet weg
- P in pleura wordt steeds groter
Nog meer dyspnee
Long wordt verdrongen
Hart en trachea worden verdrongen
V. cava inf. en sup. worden afgesnoerd
Hart kan niet meer vullen
Acute sterfte mogelijk
Reanimatie heeft geen zin want geen bloed in hart
Beademing niet mogelijk door te hoge P
- Klinische tekens
Thoraxhelft gaat niet meer op en neer
Trachea helemaal naar andere kant
- Acute behandeling
Op bovenrand van rib holle naald steken (thoraxdrain in ziekenhuis)
Lucht kan ontsnappen hart kan terug vullen
SYMPTOMEN
- Stekende pijn op borst, ademhalingsgebonden (meest voork sympt)
- Dyspnoe
- Benauwdheid
KO
- Aangedane thoraxhelft uitgezet + weinig beweeglijk
- Percussie: hol leeg geluid
- Auscultatie: verzwakt ademgeruis door aanwezigheid lucht tussen long en borstwand
- Soms lucht in onderhuidse weefsels geperst => huid zwelt op & knisperend gevoel
= subcutaan emfyseem-sneeuw crepitaties
Afhankelijk van grootte: randpneumothorax – subtotale pneumothorax – totale pneumothorax
DIAGNOSTIEK
Rx Thorax: F+P, inspiratie en expiratiestand
Bij secundaire pneumoT: CT thotax aangewezen
=> visualisatie kleine pneumoT, onderliggende pathologie, dd pneumothorax-grote emfyseem bulla
BEHANDELING
doel: volledige re-expansie long + vermijden van recidieven
2
, 1. BEHANDELING PRIMAIRE SPONTANE PNEUMOTHORAX
- Beperkte/partiele met geen/minimale symptpmen : meestal conservatief
Bedrust, evt O2 therapie + pijnstilling
RX controle na 4u stabiel => ontslag + controle raadpleging + RX na 48u
- Volledige pneumoT: punctie (exsufflatie)
- Grote/volledige pneumoT, indien veel klachten en exsufflatie onsuccesvol : thoraxdrain
Drain midclaviculair, 2e/3e IC
Indien long expandeerd + luchtlek binnen 5d stopt => verwijdering drain
Kans op recidief na conservatieve therapie: 25%
INDICATIES VOOR HEELKUNDE BIJ PRIMAIRE SPONTANE PNEUMOTHORAX
- Persisterend luchtlek >5d
- Bij recidief
- Bij bilaterale pneumothorax
- 1e keer primaire spontane pneumothorax bij piloten of duikers
Ingreep:
Thoracoscopisch (VATS: video assisted thoracic surgery)
Als bleb te zien wegnemen
Altijd pleurodese
2 longvliezen doen vergroeiien kan geen lucht meer tussen
Pijnlijk pijnpomp nodig na operatie
3 manieren:
- TALCAGE: steriele talk spuiten ontstekingsreactie en bladen vergroeiien (nadeel
moeilijke eventuele operaties in toekomst)
= beste: meest efficient + minimaal invasief
- PLEURABRASIE met schuurspons pariëtale pleura beschadigen, induceert
vergroeiingsreactie
- PLEURECTOMIE: pariëtale pleura wegnemen viscerale pleura vergroeit met
thoraxwand
2. BEHANDELING SECUNDAIRE SPONTANE PNEUMOTHORAX
- Chirurgische exploratie met pleurodese meteen noodzakelijk!
- Omwille van hoog recidief percentage (60-80%)
- Dezelfde pleurodese als in PSP
- Bij
3. BEHANDELING VAN TRAUMATISCHE PNEUMOTHORAX
- Hogere kans op spanningspneumothorax => sneller overgaan op thoraxdrainage
- Bij ribfracturen liefst thoraxdrain steken owv kans op spanningspneumothorax
- Weinig kans op recidief geen ingrepen om recidief te voorkomen
4. BEHANDELING VAN IATROGENE PNEUMOTHORAX
- Hangt af van symptomen en grootte pneumoT
- PneumoT veroorzaakt door punctie stopt vaak spontaan
- Afwachtend – exsufflatie – drainage
2. EMPYEEM
(niet in cursus, enkel in slides)
Algemeen
3