INTRODUCTIE CURSUS
Cultuur en educatie: Het gaat over cultuur en educatie op een brede manier. Waarom is het belangrijk
om iets over cultuur te weten? Wat is cultuur? Waarom zouden we aspecten van cultuur meenemen
in specifieke omgevingen waar we terecht komen? Wat betekent het om kennis over cultuur te
hebben?
CULTUUR EN EDUCATIE
Taal Retoriek
Taal is niet enkel een onderdeel van cultuur, maar het vormt ook de cultuur.
Literatuur Narratieven
Geletterdheid Media
Cultural Studies / Literacy Studies
Discours Analyse / Etnografie
Cultuur gaat vaak over literatuur, taal en geletterdheid. Maar wij gaan dit verbreden: hoe vormt taal
de cultuur zelf? Het is belangrijk dat we een bepaalde taal kennen, maar taal is niet alleen een
onderdeel van de cultuur, maar vormt ook mee die cultuur.
De verhalen die we vandaag verkrijgen, zijn vaak via de media, boeken… Waarom vinden we literatuur
belangrijk? Wat betekent het om dit te verbreden naar verhalen in het algemeen, die gecommuniceerd
worden?
Er is ook kennis van media op heel veel verschillende manieren.
CENTRALE FOCUS
Culturele geletterdheid in een veranderende maatschappij.
De centrale focus is de culturele geletterdheid in een veranderende maatschappij. Culturele
geletterdheid gaat over de appreciatie van kunst en cultuur. Het gaat over het kennen en het begrijpen
van culturele aspecten. Het zijn zaken die in de discussie zitten, maar die de discussie ook complexer
1
,maken. Het gaat over de appreciatie, over kennis, enzoverder. Maar welk soort cultuur vinden we al
dan niet belangrijk en hoe gaan we hiermee om? We moeten ook nadenken hoe we deze kennis gaan
overdragen. Cultuur evolueert enorm en we leven in een toenemende superdiverse samenleving. Alles
wat rond culturele geletterdheid draait, verandert voortdurend. Wat betekent het om cultureel
geletterd te zijn in onze veranderende maatschappij?
Wat is culturele geletterdheid juist? een appreciatie van kunst en cultuur, het kennen en begrijpen
van het culturele aspect. Over wiens cultuur hebben we het? Over welke soort cultuur hebben we
het? Het gaat ook over de kennis over cultuur. Welke cultuur vinden we belangrijk, hoe gaan we ermee
om? Hoe brengen we bepaalde kennis over?
We leven in een toenemende superdiverse samenleving. Alles wat rond culturele geletterdheid draait,
verandert voortdurend. We gaan leren begrijpen hoe complex dit wel niet is. We gaan op een flexibele
manier nadenken over de cultuur in de samenleving, die constant verandert en we gaan ook nadenken
over de technologie, de media… die deze veranderingen mee in de hand werken. Wat betekent het
om cultureel geletterd te zijn in een veranderende maatschappij?
A. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN GELETTERDHEID
Het debat rond culturele geletterdheid.
Perspectieven vanuit multi-geletterdheden.
MYTHE VAN GELETTERDHEID
We moeten goed nadenken over wat we bedoelen als we het hebben over geletterdheid. Het is heel
complex om over geletterdheid te praten. De basisvaardigheden waarover het gaat zijn lezen en
schrijven. Iemand geletterd of ongeletterd noemen is iets heel normatief. Als je zegt “dat is geletterd”
dan zeg je ook automatisch wat niet geletterd is. Hierdoor ontstaat een heel normatieve discussie of
dimensie. Er heerst ook een idee dat er automatisch een vorm van sociale mobiliteit gecreëerd wordt.
Je moet een basis geletterdheid hebben, maar als we daar voorbij gaan bepaalt de maatschappij tot
welke sociale ladder je behoort binnen de geletterdheid.
Geletterde mensen worden gezien als mensen die een intellectuele bagage hebben, ze zijn vaak
succesvol in het leven. Maar geletterdheid is een heel normatief iets!
Geletterd vs ongeletterd. Dit hangt samen. Je krijgt een heel normatieve discussie hierover. Als je
mensen geletterd maakt, ga je een vorm van sociale mobiliteit creëren. Dit leidt tot een goed en
vooruitstrevend leven. Zo krijg je ook een groep die ongeletterd zijn. De maatschappij bepaalt wat
geletterd en ongeletterd is en hoe je die sociale mobiliteit kan bekomen.
2
,MULTILITERACIES
Dit betekent “meervoudige geletterdheid”. Dit gaat bv. over het kennen van verschillende talen, over
op verschillende manieren met taal kunnen omgaan (bv. digitale geletterdheid)
B. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN CULTURAL STUDIES
Het debat rond hoge en lage cultuur. Representatie en beeldvorming.
Populaire cultuur.
We gaan erkennen dat elke vorm van cultuur potentieel heeft, dat we er kennis uit kunnen halen,
enzoverder. Het gaat ook over het normatieve kader in het praten over hoge en lage literatuur. We
gaan ook nadenken over het feit dat populaire cultuur-producten dat dit ook vormen van kennis zijn.
CULTURAL STUDIES
Elke vorm van cultuur kan potentieel kwalitatief zijn. Het idee
van hoge en lage cultuur gaan we problematiseren, want elke
vorm van cultuur kan potentieel waardevol zijn, we kunnen er
kennis en inzichten uithalen. Dit is ook een normatieve
discussie want wie beslist er wat hoge en lage culturen zijn?
Cultuurproducten zijn legitieme vormen van kennis, overal valt
bijna iets over te leren. Bv. zelf uit Thuis kan je dingen leren.
Wat we kunst/cultuur noemen, hangt af van hoe we het bekijken.
C. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN RETORIEK
Begrippen uit de nieuwe retoriek
Focus op educatie.
Niet enkel over taal nadenken als iets dat je spreekt en wel of niet kent. Maar hoe bepaalt de taal onze
visie op de maatschappij? Hoe praten we over de cultuur, over de maatschappij om ons heen? Wat is
ons taalgebruik hierover (bepaalde connotaties)? Dit is heel bepalend voor hoe we de maatschappij
gaan vormgeven, gaan invullen.
3
, ANTROPOLOGIE & RETORIEK
Het doel is dat we niet enkel over taal moeten nadenken over iets dat je wel of niet moet kennen, maar
we moeten focussen op de manier hoe taal bepaalt hoe we naar de maatschappij kijken en hoe het de
cultuur bepaalt. De manier waarop we praten over de cultuur en de maatschappij is heel erg bepaalt
door de manier waarop we hiernaar kijken en over praten.
METHODOLOGISCH KADER
Narratieve analyse
Retorische analyse
Discours analyse
3 CENTRALE THEMA’S
Cultuur & Fictie
Technologie & Instituties
Identiteit & Diversiteit
CULTUUR & FICTIE
In films komt ook cultuur en fictie naar boven. We spreken over cultuur, maar we gaan er ook naar
kijken; We bestuderen stories, de verhalen in de samenleving.
TECHNOLOGIE & INSTITUTIE
Wat is de rol van culturele instituties (bv. bibliotheek, concertzaal)? Dit zijn niet zomaar
bewaarplaatsen, maar ze hebben ook een culturele functie.
De technologie is er heel veel op vooruit gegaan. Hierdoor is kennis veel meer verspreid en iedereen
kan kennis delen. Op deze manier wordt culturele geletterdheid meer globaal.
DE KROOK
4
Cultuur en educatie: Het gaat over cultuur en educatie op een brede manier. Waarom is het belangrijk
om iets over cultuur te weten? Wat is cultuur? Waarom zouden we aspecten van cultuur meenemen
in specifieke omgevingen waar we terecht komen? Wat betekent het om kennis over cultuur te
hebben?
CULTUUR EN EDUCATIE
Taal Retoriek
Taal is niet enkel een onderdeel van cultuur, maar het vormt ook de cultuur.
Literatuur Narratieven
Geletterdheid Media
Cultural Studies / Literacy Studies
Discours Analyse / Etnografie
Cultuur gaat vaak over literatuur, taal en geletterdheid. Maar wij gaan dit verbreden: hoe vormt taal
de cultuur zelf? Het is belangrijk dat we een bepaalde taal kennen, maar taal is niet alleen een
onderdeel van de cultuur, maar vormt ook mee die cultuur.
De verhalen die we vandaag verkrijgen, zijn vaak via de media, boeken… Waarom vinden we literatuur
belangrijk? Wat betekent het om dit te verbreden naar verhalen in het algemeen, die gecommuniceerd
worden?
Er is ook kennis van media op heel veel verschillende manieren.
CENTRALE FOCUS
Culturele geletterdheid in een veranderende maatschappij.
De centrale focus is de culturele geletterdheid in een veranderende maatschappij. Culturele
geletterdheid gaat over de appreciatie van kunst en cultuur. Het gaat over het kennen en het begrijpen
van culturele aspecten. Het zijn zaken die in de discussie zitten, maar die de discussie ook complexer
1
,maken. Het gaat over de appreciatie, over kennis, enzoverder. Maar welk soort cultuur vinden we al
dan niet belangrijk en hoe gaan we hiermee om? We moeten ook nadenken hoe we deze kennis gaan
overdragen. Cultuur evolueert enorm en we leven in een toenemende superdiverse samenleving. Alles
wat rond culturele geletterdheid draait, verandert voortdurend. Wat betekent het om cultureel
geletterd te zijn in onze veranderende maatschappij?
Wat is culturele geletterdheid juist? een appreciatie van kunst en cultuur, het kennen en begrijpen
van het culturele aspect. Over wiens cultuur hebben we het? Over welke soort cultuur hebben we
het? Het gaat ook over de kennis over cultuur. Welke cultuur vinden we belangrijk, hoe gaan we ermee
om? Hoe brengen we bepaalde kennis over?
We leven in een toenemende superdiverse samenleving. Alles wat rond culturele geletterdheid draait,
verandert voortdurend. We gaan leren begrijpen hoe complex dit wel niet is. We gaan op een flexibele
manier nadenken over de cultuur in de samenleving, die constant verandert en we gaan ook nadenken
over de technologie, de media… die deze veranderingen mee in de hand werken. Wat betekent het
om cultureel geletterd te zijn in een veranderende maatschappij?
A. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN GELETTERDHEID
Het debat rond culturele geletterdheid.
Perspectieven vanuit multi-geletterdheden.
MYTHE VAN GELETTERDHEID
We moeten goed nadenken over wat we bedoelen als we het hebben over geletterdheid. Het is heel
complex om over geletterdheid te praten. De basisvaardigheden waarover het gaat zijn lezen en
schrijven. Iemand geletterd of ongeletterd noemen is iets heel normatief. Als je zegt “dat is geletterd”
dan zeg je ook automatisch wat niet geletterd is. Hierdoor ontstaat een heel normatieve discussie of
dimensie. Er heerst ook een idee dat er automatisch een vorm van sociale mobiliteit gecreëerd wordt.
Je moet een basis geletterdheid hebben, maar als we daar voorbij gaan bepaalt de maatschappij tot
welke sociale ladder je behoort binnen de geletterdheid.
Geletterde mensen worden gezien als mensen die een intellectuele bagage hebben, ze zijn vaak
succesvol in het leven. Maar geletterdheid is een heel normatief iets!
Geletterd vs ongeletterd. Dit hangt samen. Je krijgt een heel normatieve discussie hierover. Als je
mensen geletterd maakt, ga je een vorm van sociale mobiliteit creëren. Dit leidt tot een goed en
vooruitstrevend leven. Zo krijg je ook een groep die ongeletterd zijn. De maatschappij bepaalt wat
geletterd en ongeletterd is en hoe je die sociale mobiliteit kan bekomen.
2
,MULTILITERACIES
Dit betekent “meervoudige geletterdheid”. Dit gaat bv. over het kennen van verschillende talen, over
op verschillende manieren met taal kunnen omgaan (bv. digitale geletterdheid)
B. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN CULTURAL STUDIES
Het debat rond hoge en lage cultuur. Representatie en beeldvorming.
Populaire cultuur.
We gaan erkennen dat elke vorm van cultuur potentieel heeft, dat we er kennis uit kunnen halen,
enzoverder. Het gaat ook over het normatieve kader in het praten over hoge en lage literatuur. We
gaan ook nadenken over het feit dat populaire cultuur-producten dat dit ook vormen van kennis zijn.
CULTURAL STUDIES
Elke vorm van cultuur kan potentieel kwalitatief zijn. Het idee
van hoge en lage cultuur gaan we problematiseren, want elke
vorm van cultuur kan potentieel waardevol zijn, we kunnen er
kennis en inzichten uithalen. Dit is ook een normatieve
discussie want wie beslist er wat hoge en lage culturen zijn?
Cultuurproducten zijn legitieme vormen van kennis, overal valt
bijna iets over te leren. Bv. zelf uit Thuis kan je dingen leren.
Wat we kunst/cultuur noemen, hangt af van hoe we het bekijken.
C. INTRODUCTIE IN HET DOMEIN VAN RETORIEK
Begrippen uit de nieuwe retoriek
Focus op educatie.
Niet enkel over taal nadenken als iets dat je spreekt en wel of niet kent. Maar hoe bepaalt de taal onze
visie op de maatschappij? Hoe praten we over de cultuur, over de maatschappij om ons heen? Wat is
ons taalgebruik hierover (bepaalde connotaties)? Dit is heel bepalend voor hoe we de maatschappij
gaan vormgeven, gaan invullen.
3
, ANTROPOLOGIE & RETORIEK
Het doel is dat we niet enkel over taal moeten nadenken over iets dat je wel of niet moet kennen, maar
we moeten focussen op de manier hoe taal bepaalt hoe we naar de maatschappij kijken en hoe het de
cultuur bepaalt. De manier waarop we praten over de cultuur en de maatschappij is heel erg bepaalt
door de manier waarop we hiernaar kijken en over praten.
METHODOLOGISCH KADER
Narratieve analyse
Retorische analyse
Discours analyse
3 CENTRALE THEMA’S
Cultuur & Fictie
Technologie & Instituties
Identiteit & Diversiteit
CULTUUR & FICTIE
In films komt ook cultuur en fictie naar boven. We spreken over cultuur, maar we gaan er ook naar
kijken; We bestuderen stories, de verhalen in de samenleving.
TECHNOLOGIE & INSTITUTIE
Wat is de rol van culturele instituties (bv. bibliotheek, concertzaal)? Dit zijn niet zomaar
bewaarplaatsen, maar ze hebben ook een culturele functie.
De technologie is er heel veel op vooruit gegaan. Hierdoor is kennis veel meer verspreid en iedereen
kan kennis delen. Op deze manier wordt culturele geletterdheid meer globaal.
DE KROOK
4
