Gent (fisc.) (5e k.) nr. 2016/AR/1176, 16 maart 2021
1) Samenvatting
In deze casus vroeg de belastingcontrole via een vraag om inlichtingen (zoals in de procedure
hieronder beschreven) aan de natuurlijke persoon om alle bankrekeningen op naam van deze
persoon alsook waar zij een volmacht op had mee te delen. Dit heeft betrokkene gedaan.
De belastingcontrole achtte dit niet volledig en vroeg bij de financiële instellingen alle
bankrekeningen op zonder uitsluitsel te maken van de rekeningen van de vennootschappen.
De bank heeft dan geantwoord en zo is er dan aan het licht gekomen dan er inderdaad een zwarte
rekening was. Doordat de fiscus op zijn vraag om inlichtingen niet heeft gevraagd naar de rekeningen
van de vennootschappen waar de natuurlijk persoon volmacht houder was is hier een procedurefout
begaan.
Betrokkene eist de aanslag nietig en als tegenreactie wilt de fiscus een Antigoon-toets- toepassen.
Wij zullen deze Antigoon nu in vraag stellen.
Artikel 322, § 2 van het WIB 1992 voorziet een getrapt systeem waarbij de administratie de
informatie die zij van de financiële instelling wenst te verkrijgen eerst moet opvragen bij de
belastingplichtige zelf. De administratie moet hierbij expliciet vermelden dat, bij niet (afdoende)
medewerking van de belastingplichtige, diens financiële instelling schriftelijk kan bevraagd worden.
2) Vraag om inlichtingen
In dit arrest zal de Belgische staat/ federale overheidsdienst Financiën in beroep gaan tegen Creative
Construction and renovation NV (0417.751.185).
Aanvullende aanslag op grond van Fraude uitgebreide termijn op 18.12.2012 die werd gevestigd voor
AJ 2006
Overzicht procedure:
17/11/2011: Vraag om inlichtingen door de BBI naar F.D.W. en T.W.D. (Vennootschappen)
01/02/2012: en op 16.04.2012: Vraag om inlichtingen aan de heer D.D.W. (Natuurlijk persoon).
- Dit werd gevraagd: de rekeninguittreksels van al de bankrekeningen waarvan u mede-
titularis bent en/ of waarop u volmacht heeft ( met uitzondering van de bankrekeningen van
de vennootschappen) over de inkomstenjaren 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 en
2011.
De 3 belastingplichtigen hebben daarop geantwoord en ge gegevens bezorgd.
27/01/2012, 21/02/2012 en 30/08/2012: BBI stelde betrokkene (natuurlijk persoon) op de hoogte
dat zij meende dat de gegevens onvolledig waren.
24/01/2012: Gewestelijk directeur geeft akkoord heeft machtiging verleend om bij de
bankinstellingen gegevens op te vragen betreffende de bankrekeningen waarvan belastingplichtigen
(natuurlijk personen) titularis, dan wel volmacht houder waren (dus zonder uitsluiting van
rekeningen van de vennootschap).
13/02/2012: Antwoord ING waar bankrekening van de vennootschap aan het licht kwam hieruit
volgt de aanslag van ambtswege over BJ 2006 op 31.10.2012. (geheime commissielonen – art 219
WIB).
,Gent (fisc.) (5e k.) nr. 2016/AR/1176, 16 maart 2021
24.10.2012: bevestiging van de boekhouder dat deze rekeningen inderdaad niet werd opgenomen in
de resultatenrekening.
05.12.2012: Betrokkene geeft kritiek op toepassing art 322 WIB met een bezwaard. Dit bezwaar was
afgewezen.
3) Rechtbank eerste aanleg
11.06.2014: vordering rechtbank eerste aanleg.
04.03.2016: vonnis – nietigverklaring van de vennootschapsbelasting
4) Hoger beroep
4.1 Vordering
Apelleant Geïntimideerde
- Vernietiging van het vonnis en de - Bestreden vonnis te bevestigen
aanslag te bevestigen.
- Geïntimideerde veroordelen tot de - Minstens de nietigheid dan wel de
kosten volledige ontheffing uit te spreken
wegens schending van art 333 derde lid
WIB.
- Indien de aanslag toch vernietigd blijft - Art 356 niet toe et laten
dan art 356 WIB. Subsidiaire aanslag
vestigen.
- - Appellant te veroordelen om de kosten
te dragen
4.2 betwistingen en hun beoordeling
, Gent (fisc.) (5e k.) nr. 2016/AR/1176, 16 maart 2021
4.2.1. Bruikbaarheid van de gegevens bekomen via het
bankenonderzoek in het kader van de controle met betrekking de
personenbelasting voor de natuurlijke
personen D.W. op grond van het enkele feit dat dat
bankenonderzoek aanwijzingen
van fraude opleverde
Ten onrechte wil de appellant zeggen dat zij op basis van de 322, § 2,lid 2° WIB 92 gerechtigd was om
meteen ook de bankgegevens van een derde, namelijk de geïntimeerde (vennootschap), op te
vragen. Deze werkwijze miskent immers het getrapt systeem dat de wet voorziet om af te wijken van
de regel dat bankgegevens in de regel niet open ter beschikking staan van de fiscus. De grondslag
voor die regel wordt immers geschonden wanneer niet eerst aan die derde een vraag om inlichtingen
is gestuurd zoals bedoeld in artikel 322, § 2, lid 1° WIB 92.
Uit de samenhang tussen die bepalingen en gelet op de onderliggende bedoeling om de privacy te
bewaken van de belastingplichtige naar wiens belastingtoestand onderzoek wordt gevoerd en wiens
bankgegevens worden opgevraagd, laat deze procedure niet toe om op grond van de enkele
vaststelling dat het (al) gevoerde onderzoek één of meer aanwijzingen van belastingontduiking heeft
opgeleverd de banken ook (meteen, zonder de eerste trap te nemen ten aanzien van die derde) te
bevragen over bankgegevens van derden.
Aangezien aan de geïntimeerde vooraf geen vraag om inlichtingen in de zin van artikel 322, § 2, was
gesteld, zijn die gegevens op onwettige wijze bekomen.
Deze grief van de appellant is ongegrond.
4.2.2. Over de bruikbaarheid op grond van de Antigoon- toets
De appellant beroept zich in dat verband immers met reden op de zogenaamde Antigoon-toets. Dat
is gebaseerd op de volgende principes (vgl. Cass. 22 mei 2015, rolnr. F.13.0077.N, Arr. Cass. nr. 335,
p. 1349).
De fiscale wetgeving bevat geen algemene bepaling die het gebruik verbied van onrechtmatig
verkregen bewijs.
Voorwaarden Antigoon toets:
- Recht op een eerlijk proces:
- Beginselen van behoordelijk bestuur : indien de bewijsmiddelen verkregen zijn op een wijze
die zozeer indruist tegen hetgeen van een behoorlijk handelende overheid mag worden
verwacht dat dit gebruik onder alle omstandigheden als ontoelaatbaar moet worden geacht
- Afwegen belang privé persoon en overheid.
1) Samenvatting
In deze casus vroeg de belastingcontrole via een vraag om inlichtingen (zoals in de procedure
hieronder beschreven) aan de natuurlijke persoon om alle bankrekeningen op naam van deze
persoon alsook waar zij een volmacht op had mee te delen. Dit heeft betrokkene gedaan.
De belastingcontrole achtte dit niet volledig en vroeg bij de financiële instellingen alle
bankrekeningen op zonder uitsluitsel te maken van de rekeningen van de vennootschappen.
De bank heeft dan geantwoord en zo is er dan aan het licht gekomen dan er inderdaad een zwarte
rekening was. Doordat de fiscus op zijn vraag om inlichtingen niet heeft gevraagd naar de rekeningen
van de vennootschappen waar de natuurlijk persoon volmacht houder was is hier een procedurefout
begaan.
Betrokkene eist de aanslag nietig en als tegenreactie wilt de fiscus een Antigoon-toets- toepassen.
Wij zullen deze Antigoon nu in vraag stellen.
Artikel 322, § 2 van het WIB 1992 voorziet een getrapt systeem waarbij de administratie de
informatie die zij van de financiële instelling wenst te verkrijgen eerst moet opvragen bij de
belastingplichtige zelf. De administratie moet hierbij expliciet vermelden dat, bij niet (afdoende)
medewerking van de belastingplichtige, diens financiële instelling schriftelijk kan bevraagd worden.
2) Vraag om inlichtingen
In dit arrest zal de Belgische staat/ federale overheidsdienst Financiën in beroep gaan tegen Creative
Construction and renovation NV (0417.751.185).
Aanvullende aanslag op grond van Fraude uitgebreide termijn op 18.12.2012 die werd gevestigd voor
AJ 2006
Overzicht procedure:
17/11/2011: Vraag om inlichtingen door de BBI naar F.D.W. en T.W.D. (Vennootschappen)
01/02/2012: en op 16.04.2012: Vraag om inlichtingen aan de heer D.D.W. (Natuurlijk persoon).
- Dit werd gevraagd: de rekeninguittreksels van al de bankrekeningen waarvan u mede-
titularis bent en/ of waarop u volmacht heeft ( met uitzondering van de bankrekeningen van
de vennootschappen) over de inkomstenjaren 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 en
2011.
De 3 belastingplichtigen hebben daarop geantwoord en ge gegevens bezorgd.
27/01/2012, 21/02/2012 en 30/08/2012: BBI stelde betrokkene (natuurlijk persoon) op de hoogte
dat zij meende dat de gegevens onvolledig waren.
24/01/2012: Gewestelijk directeur geeft akkoord heeft machtiging verleend om bij de
bankinstellingen gegevens op te vragen betreffende de bankrekeningen waarvan belastingplichtigen
(natuurlijk personen) titularis, dan wel volmacht houder waren (dus zonder uitsluiting van
rekeningen van de vennootschap).
13/02/2012: Antwoord ING waar bankrekening van de vennootschap aan het licht kwam hieruit
volgt de aanslag van ambtswege over BJ 2006 op 31.10.2012. (geheime commissielonen – art 219
WIB).
,Gent (fisc.) (5e k.) nr. 2016/AR/1176, 16 maart 2021
24.10.2012: bevestiging van de boekhouder dat deze rekeningen inderdaad niet werd opgenomen in
de resultatenrekening.
05.12.2012: Betrokkene geeft kritiek op toepassing art 322 WIB met een bezwaard. Dit bezwaar was
afgewezen.
3) Rechtbank eerste aanleg
11.06.2014: vordering rechtbank eerste aanleg.
04.03.2016: vonnis – nietigverklaring van de vennootschapsbelasting
4) Hoger beroep
4.1 Vordering
Apelleant Geïntimideerde
- Vernietiging van het vonnis en de - Bestreden vonnis te bevestigen
aanslag te bevestigen.
- Geïntimideerde veroordelen tot de - Minstens de nietigheid dan wel de
kosten volledige ontheffing uit te spreken
wegens schending van art 333 derde lid
WIB.
- Indien de aanslag toch vernietigd blijft - Art 356 niet toe et laten
dan art 356 WIB. Subsidiaire aanslag
vestigen.
- - Appellant te veroordelen om de kosten
te dragen
4.2 betwistingen en hun beoordeling
, Gent (fisc.) (5e k.) nr. 2016/AR/1176, 16 maart 2021
4.2.1. Bruikbaarheid van de gegevens bekomen via het
bankenonderzoek in het kader van de controle met betrekking de
personenbelasting voor de natuurlijke
personen D.W. op grond van het enkele feit dat dat
bankenonderzoek aanwijzingen
van fraude opleverde
Ten onrechte wil de appellant zeggen dat zij op basis van de 322, § 2,lid 2° WIB 92 gerechtigd was om
meteen ook de bankgegevens van een derde, namelijk de geïntimeerde (vennootschap), op te
vragen. Deze werkwijze miskent immers het getrapt systeem dat de wet voorziet om af te wijken van
de regel dat bankgegevens in de regel niet open ter beschikking staan van de fiscus. De grondslag
voor die regel wordt immers geschonden wanneer niet eerst aan die derde een vraag om inlichtingen
is gestuurd zoals bedoeld in artikel 322, § 2, lid 1° WIB 92.
Uit de samenhang tussen die bepalingen en gelet op de onderliggende bedoeling om de privacy te
bewaken van de belastingplichtige naar wiens belastingtoestand onderzoek wordt gevoerd en wiens
bankgegevens worden opgevraagd, laat deze procedure niet toe om op grond van de enkele
vaststelling dat het (al) gevoerde onderzoek één of meer aanwijzingen van belastingontduiking heeft
opgeleverd de banken ook (meteen, zonder de eerste trap te nemen ten aanzien van die derde) te
bevragen over bankgegevens van derden.
Aangezien aan de geïntimeerde vooraf geen vraag om inlichtingen in de zin van artikel 322, § 2, was
gesteld, zijn die gegevens op onwettige wijze bekomen.
Deze grief van de appellant is ongegrond.
4.2.2. Over de bruikbaarheid op grond van de Antigoon- toets
De appellant beroept zich in dat verband immers met reden op de zogenaamde Antigoon-toets. Dat
is gebaseerd op de volgende principes (vgl. Cass. 22 mei 2015, rolnr. F.13.0077.N, Arr. Cass. nr. 335,
p. 1349).
De fiscale wetgeving bevat geen algemene bepaling die het gebruik verbied van onrechtmatig
verkregen bewijs.
Voorwaarden Antigoon toets:
- Recht op een eerlijk proces:
- Beginselen van behoordelijk bestuur : indien de bewijsmiddelen verkregen zijn op een wijze
die zozeer indruist tegen hetgeen van een behoorlijk handelende overheid mag worden
verwacht dat dit gebruik onder alle omstandigheden als ontoelaatbaar moet worden geacht
- Afwegen belang privé persoon en overheid.
