Samenvatting gastro enterologie

Gastro-enterologie
HOOFDSTUK 1: veelvoorkomende symptomen binnen gastro-enterologie
- Gastro-enterologie is een specialisme dat zich toelegt op de diagnostiek en behandeling van
aandoeningen van het maagdarmstelsel.

Herhaling anatomie: de maag, lever, pancreas & galwegen

,1. Veelvoorkomende symptomen binnen gastro-enterologie
Van groot belang dat VPK-symptomen kent én herkent.
Gericht observeren, rapporteren én handelen.

2. Veelvoorkomende symptomen binnen gastro-enterologie
a) Uitzicht van de zorgontvanger
 Uitzicht ZO kan veranderen door zijn pathologie
 Hij kan er bleek of anemisch uitzien, moe, lusteloos, vermagerd, cachectisch of aan icterus
lijden

b) Gewijzigde eetlust
 Anorexie = verminderde eetlust
 Polyfagie = vermeerderde eetlust
 Deze veranderingen in eetlust kunnen optreden door de lichamelijke of psychische toestand
van de ZO, door bepaalde medicatie, door stoornissen in het metabolisme of door de
pathologie zelf.
 Bij mensen die lijden aan maagkanker is het typisch dat ze een afkeer hebben voor vlees, dit
noemt men Horror Carnis

c) Nausea
 Misselijkheid gaat vaak vooraf aan braken.
 Nausea is vaak niet ernstig, maar wel erg vervelend.
 Multifactorieel: te veel eten,
stress, ziekte zelf, medicatie…

d) Vomitus
 Braken of overgeven
 Het kan verschillende
onderliggende oorzaken hebben,
vb. voedselvergiftiging, ernstige
pijnen, een hersentumor, …
 Als een VPK is het belangrijk dat we
de kleur, het uitzicht en de geur
van het braaksel goed observeren
en rapporteren. Net als het tijdstip
van het braken, de frequentie en
de wijze van braken (normaal,
gulpend, of explosief).
 Deze gegeven kunnen de
zorgverlener heel wat meer vertellen over de oorzaak.

e) Foetor ex ore
 Slechte ademgeur of mondgeur
 Dit kan verschillende oorzaken hebben: tongbeslag, tandplak, ontstekingen, ernstige
obstipatie, tumoren…

,f) Pyrosis
 Branderig gevoel ter hoogte van de slokdarm & maag
 Dit treedt bijvoorbeeld op bij gastro-oesofageale reflux (oorzaak)

g) Dysfagie
 Stoornis in het slikproces

h) Meteorisme
 Ophoping van gassen in het maagdarmstelsel  hierdoor een opgeblazen gevoel.

i) Dyspepsie
 Verstoorde spijsvertering.
 Gaat gepaard met nausea, meteorisme en pijnlijke krampen.

j) Gewijzigd stoelgangspatroon




 Gewijzigd stoelgangspatroon kan verschillende oorzaken hebben vb. infecties, bloedingen, …
 Als VPK is het belangrijk dat we de kleur, de structuur en de geur van de stoelgang goed
observeren, rapporteren en evalueren. Deze gegeven kunnen de zorgverlener heel wat meer
vertellen over de oorzaak.

,  Diarree of buikloop.
o Dunner dan normaal, vaker dan normaal, meer volume dan normaal
o + onaangenaam, drukkend gevoel en krampen of buikpijn.
o Groot vocht- en voedselverlies: slap en verzwakt.
o Verschillende oorzaken.
 Obstipatie of constipatie of verstopping.
o Uitblijvende, moeilijke, harde, pijnlijke of trage ontlasting.
o Verschillende oorzaken.

k) Icterus
 Geelzucht
 Ten gevolge van een
ophoping van
bilirubine in het bloed
(hyperbilirubinemie).
 Dit is een
afbraakproduct van de
rode bloedcellen,
normaal gesproken
wordt dit door de
lever uitgescheiden via
de gal.
 Icterus komt vaak voor als symptoom van een andere ziekte. Het is dan ook belangrijk om de
onderliggende oorzaak te vinden en te behandelen.

l) Pijn
 Zorgontvangers met gastro-enterologische pathologieën kunnen heel wat pijnklachten
vertonen.
 Abdominale pijn kan ook wijzen op gynaecologische of urologische aandoeningen.
 Als VPK is het belangrijk om deze pijn goed te observeren, te rapporteren en te evalueren.
 Ga de exacte locatie van de pijn na, het karakter van de pijn, de intensiteit van pijn en het
tijdstip van de pijn. Deze gegeven kunnen de zorgverlener heel wat meer vertellen over te
oorzaak


3. Diagnostische onderzoeken binnen gastro-enterologie
a) Anamnese
 Aandoeningen
 Leefwijze, leefregels
 Arbeidsomstandigheden
 Sportactiviteiten

b) Palpatie
 Het betasten of het aftasten met de vingers van het abdomen. Bij gezonde mensen valt er
weinig of niets te voelen
 Leveraandoeningen  vergroting of uitzetting onder re-thoraxwand
 Peritonitis  plankharde buik

, c) Percussie
 Het bekloppen van een lichaamsdeel (voornamelijk abdomen) om een indruk te krijgen van
het onderliggende weefsel.
 Meteorisme  geluid versterkt
 Acites  geluid gedempt

d) Auscultatie
 Het beluisteren van de in het lichaam geproduceerde geluiden met een stethoscoop of soms
met het blote oor.
o Maaggeruisen
o Darmgeruisen
 Versterkt bij een darmobstructie
 Afwezig bij een paralytische ileus
o Geen enkel geluid horen kan wijzen op een darminfarct of op peritonitis.

e) Labo onderzoeken
 RBC: 3-5,4x106/ microliter
 WBC: 5-20x103/ microliter
 Hematocriet: 31%-55%
 Hemoglobine: 13-16g/dl
 Trombocyten: 150-400x103/ microliter

HOOFDSTUK 2: diagnostische onderzoeken binnen gastro-enterologie

1. Endoscopische onderzoeken= binnenzijde bekijken van organen met endoscopen
 Gastroscopie
De slokdarm, maag en duodenum worden in beeld gebracht met behulp van een endoscoop
via mond.
Dit onderzoek kan om diagnotische (bv. nemen van een biopt) en/of therapeutische redenen
(bv. dichtbranden van een bloeding) worden uitgevoerd.

 Proctoscopie
Onderzoek van de anus en endeldarm, met behulp van korte metalen buis via anus.
Dit onderzoek kan dus om diagnostische én/of therapeutische redenen worden uitgevoerd.

 Rectoscopie
Rectum wordt in beeld gebracht met behulp van een endoscoop via anus.
Diagnostisch + therapeutisch.

 Coloscopie
Colon wordt in beeld gebracht met behulp van een endoscoop via anus.
Diagnostisch + therapeutisch.

 Videocapsule (= capsule endoscopie)
= capsule met camera met flitslampjes
Voornamelijk gebruikt om de status van de dunne darm na te gaan.